मनाचे श्लोक - श्लोक १४०

मनाचे श्लोक - श्लोक १४० - [Manache Shlok - Shlok 140] जयाचे तया चूकले प्राप्त नाहीं, गुणे गोविले जाहले दुःख देहीं.

समर्थ रामदास स्वामी यांनी रचलेल्या मनाचे श्लोक मधील श्लोक १४०, जयाचे तया चूकले प्राप्त नाहीं, गुणे गोविले जाहले दुःख देहीं

मनाचे श्लोक - श्लोक १४०

जयाचे तया चूकले प्राप्त नाहीं ।
गुणे गोविले जाहले दुःख देहीं ॥
गुणावेगळी वृत्ति तेहि वळेना ।
जुने ठेवणे मीपणे आकळेना ॥ १४० ॥
- समर्थ रामदास स्वामी

मनाचे श्लोक - श्लोक १४० - संस्कृत रुपांतर (मनोबोधः)

निजं वस्तु न प्राप्यते स्वप्रमादात्
गुणानं हि बन्धोऽत्र दुःखस्य हेतुः ।
भवन्नैव यावद् गुणातीतवृत्तिः
निधिर्विद्यतेऽहंतया नैव तावत् ॥ १४०॥
- समर्थ रामदास स्वामी

मनाचे श्लोक - श्लोक १४० - अर्थ

श्रीसमर्थ म्हणतात की, ‘आत्मज्ञानाचे’ हे जे जुने ठेवणे आहे, ते जीवाच्या जन्मापासूनच त्याच्या अगदी जवळ आहे. पण अहंकाराने उन्मत्त झालेला हा जीव भ्रमात पडल्यामुळे, तो ह्या अमुल्य ठेवाला मुकतो.

सत्त्व-रज-तम या त्रिगुणांमुळे जीव बंधनात अडकलेला आहे व हेच त्रिगुण त्याच्या दुःखाचे कारण आहेत. म्हणूनच श्रीभगवंतांनी अर्जुनाला ‘पूर्ण दुःख निवृत्तीसाठी’ या त्रिगुणांच्या पलीकडे जायला सांगितलं आहे.

म्हणून वृत्ती ‘त्रिगुणातीत’ (त्रिगुणांच्या पलीकडे) जायला हवी, पण ती काही केल्या जात नाही. आणि याच ‘मीपणा’मुळे ज्ञानाचे ठेवणे आकळत नाही.

मनाचे श्लोक ११ (व्हिडिओ)

[col]

[col]

सर्व विभाग / अभिव्यक्ती / विचारधन / मनाचे श्लोक
विभाग -
मराठी सुविचार · मनाचे श्लोक · तुकाराम गाथा · ज्ञानेश्वरी · दासबोध · पुस्तकातून · तत्वज्ञान · चाणक्यनीति
विषय -
मराठी सुविचार · मनाचे श्लोक

अभिप्राय

तुमची टिप्पणी आमच्यासाठी महत्त्वाची आहे!
तुमचा अभिप्राय / टिप्पणी ही आम्ही कसे कार्य करतो? त्यातील सुधारणांसाठी आणि आम्ही सातत्याने उच्च-गुणवत्तेची सेवा प्रदान करतोय की नाही हे समजून घेण्यासाठी आमच्यासाठी महत्वाची आहे.