अहंकाराचे निर्वाण - मराठी कविता (हर्षद खंदारे)

मराठीमाती डॉट कॉमचे निर्माते-मुख्य संपादक, लेखक आणि कवी हर्षद खंदारे यांची अहंकाराचे निर्वाण ही मराठी कविता.

नदी आणि समुद्राच्या प्रतिमांमधून अहंकाराच्या विलयनाची सूक्ष्म मांडणी करणारी ही लघुकविता...

अहंकाराचे निर्वाण

हर्षद खंदारे (मराठीमाती डॉट कॉमचे निर्माते-मुख्य संपादक)

नदीचा प्रवास समुद्राकडे अखंड सुरू असतो. ती लहानपणातून विशालतेकडे वाटचाल करते. समुद्रात सामावतानाच तिचे वेगळेपण नाहीसे होते. या एकरूपतेत दोघांचाही अहंकार विरघळतो.

ती नदी तो समुद्र रांगत जाते ती, समुद्र होत जाते अहंकाराचे निर्वाण— त्याचेही, तिचेही

संपादकीय विश्लेषण

ही कविता अत्यंत अल्प शब्दांत मोठा तात्त्विक आशय व्यक्त करते. नदी आणि समुद्र या दोन भिन्न प्रतिमा प्रत्यक्षात ‘मी’ आणि ‘आपण’ यांचे रूपक बनतात. नदीचा प्रवास हा अहंकाराने भरलेल्या व्यक्तित्वाचा प्रवास नसून, स्वतःला झिजवत व्यापकतेत सामावून घेण्याचा प्रवास आहे. समुद्रात विलीन होताना नदीचे अस्तित्व नष्ट होत नाही; ते विस्तारते. म्हणूनच येथे ‘अहंकाराचे निर्वाण’ ही संकल्पना केवळ त्याग नव्हे, तर एकत्वाची अनुभूती आहे. ‘त्याचेही, तिचेही’ या शेवटच्या ओळीतून कवी अहंकार हा लिंग, भूमिका किंवा अस्तित्वाच्या पलीकडचा विषय असल्याचे सूचित करतो—विलयनातच खरी मुक्ती आहे.

हर्षद खंदारे यांचे इतर लेखन वाचा:

---

मराठीमाती डॉट कॉम येथे प्रकाशित होणाऱ्या निवडक मराठी कविता आता श्राव्य स्वरूपात देखील उपलब्ध आहेत. सर्व ऑडिओ कविता या दुव्यावर ऐकता येतील.

---

• [col]
• - आईच्या कविता
• - निसर्ग कविता
• - पावसाच्या कविता
• - गावाकडच्या कविता

• [col]
• - आत्मविश्वासाच्या कविता
• - आनंदाच्या कविता
• - दुःखाच्या कविता
• - प्रेम कविता

• [col]
• - प्रेरणादायी कविता
• - बाबाच्या कविता
• - बायकोच्या कविता
• - बालकविता

• [col]
• - मैत्रीच्या कविता
• - विरह कविता
• - शांततेच्या कविता
• - शाळेच्या कविता

• [col]
• - शिक्षकांवर कविता
• - सामाजिक कविता
• - अंधश्रद्धेच्या कविता
• - देशभक्तीपर कविता

• [col]
• - सैनिकांच्या कविता
• - शेतकर्‍याच्या कविता
• - प्रवासाच्या कविता
• - तिच्या कविता

• [col]
• - संघर्षाच्या कविता
• - आठवणींच्या कविता
• - राजकीय कविता
• - तरुणाईच्या कविता

---

अक्षरमंच - मुक्त व्यासपीठ

---

मराठीमाती डॉट कॉमच्या मुक्त व्यासपीठाचा भाग बना — लेखक, संकलक, स्वयंसेवक किंवा इंटर्न म्हणून सामील होण्यासाठी आजच नोंदणी करा.
अधिक माहितीसाठी आम्हाला +९१ ९३२ ६०५ २५५२ येथे संपर्क साधा.