शब्दांतला शांत उठाव - मराठी गझल (पुंडलिक आंबटकर)

शब्दांतला शांत उठाव (मराठी गझल) - मराठीमाती डॉट कॉमचे सभासद गझलकार पुंडलिक आंबटकर यांची शब्दांतला शांत उठाव ही मराठी गझल.

अंतर्गत संघर्ष, वेदनेतून उगवलेली जिद्द, सामाजिक बाजारूपणावरील टीका आणि शब्दांतून घडणाऱ्या शांत उठावाचा प्रभावी आविष्कार घडविणारी गझल...

शब्दांतला शांत उठाव

पुंडलिक आंबटकर (नागपूर, महाराष्ट्र)

ही गझल आत्मसंघर्ष, जिद्द आणि अंतर्मनातील अस्वस्थतेचे प्रभावी चित्र उभे करते. कवी स्वतःला संघर्षाशी झुंज देणाऱ्या अस्तित्वासारखे मांडतो—ज्यात वादळे, काळोख आणि हरवलेपण यांचा अनुभव आहे. व्यक्तीगत वेदना या केवळ दुर्बलतेचे चिन्ह न राहता, त्या टिकून राहण्याची ताकद बनतात, ही भावना गझलेत ठळकपणे व्यक्त होते. या गझलेत कोमलता आणि वेदना यांचा तीव्र विरोधाभास दिसतो. सौंदर्य, भावना आणि सुकुमारता यांना जखमा, रक्त आणि घाव यांच्याशी जोडून कवी अंतर्गत संघर्षाची खोली दाखवतो. यामुळे मानवी संवेदनशीलता ही कमजोरी नसून, तीच वेदनांना सामोरे जाण्याची खरी ताकद आहे, असा सूचक अर्थ निर्माण होतो. स्वतःशीच चाललेली लढाई हा गझलेचा मध्यवर्ती विचार आहे. बाह्य विजय निरर्थक वाटतो, कारण खरा संघर्ष अंतर्मनात आहे. सामाजिक व्यवहार, बाजारूपणा आणि दु:खाच्या सौदेबाजीवर कवीने केलेली टीका ही आजच्या संवेदनशून्य वास्तवावर नेमके बोट ठेवते. गझलचा शेवट अधिक धारदार आणि जागृती करणारा ठरतो. गुलामीची मानसिकता, सत्तेचा आभास आणि अपूर्ण स्वातंत्र्य यांचा उल्लेख करत कवी शब्दांना शस्त्र बनवतो. ही गझल केवळ वैयक्तिक वेदनेची अभिव्यक्ती न राहता, शब्दांमधून उठाव घडवणारी सामाजिक जाणीव ठरते.

वादळाशी भिडणारी नाव आहे मी; काळोखात हरवलेला गाव आहे मी! रक्ताळते माझ्यात सुकुमार फुले; काळजात जपलेला घाव आहे मी! जिंकूनही मिळेल काय मला सांग; स्वतःशीच हरलेला डाव आहे मी! भरला बाजार बघ दुःखाचा पुन्हा; हमी नसलेला पण भाव आहे मी! गुलामी करण्यात जिंदगी गेली; गावात जरी माझ्या राव आहे मी! न्यावं वाहून कसं जीवनाचं ओझं; लंगड्या जिवाची रे धाव आहे मी! समजू नकोस गड्या गाफील मला; शब्दांमध्ये पेरलेला उठाव आहे मी!

पुंडलिक आंबटकर यांचे इतर लेखन वाचा:

---

मराठीमाती डॉट कॉम येथे प्रकाशित होणाऱ्या निवडक मराठी कविता आता श्राव्य स्वरूपात देखील उपलब्ध आहेत. सर्व ऑडिओ कविता या दुव्यावर ऐकता येतील.

---

• [col]
• - आईच्या कविता
• - निसर्ग कविता
• - पावसाच्या कविता
• - गावाकडच्या कविता

• [col]
• - आत्मविश्वासाच्या कविता
• - आनंदाच्या कविता
• - दुःखाच्या कविता
• - प्रेम कविता

• [col]
• - प्रेरणादायी कविता
• - बाबाच्या कविता
• - बायकोच्या कविता
• - बालकविता

• [col]
• - मैत्रीच्या कविता
• - विरह कविता
• - शांततेच्या कविता
• - शाळेच्या कविता

• [col]
• - शिक्षकांवर कविता
• - सामाजिक कविता
• - अंधश्रद्धेच्या कविता
• - देशभक्तीपर कविता

• [col]
• - सैनिकांच्या कविता
• - शेतकर्‍याच्या कविता
• - प्रवासाच्या कविता
• - तिच्या कविता

• [col]
• - संघर्षाच्या कविता
• - आठवणींच्या कविता
• - राजकीय कविता
• - तरुणाईच्या कविता

---

अक्षरमंच - मुक्त व्यासपीठ

---

मराठीमाती डॉट कॉमच्या मुक्त व्यासपीठाचा भाग बना — लेखक, संकलक, स्वयंसेवक किंवा इंटर्न म्हणून सामील होण्यासाठी आजच नोंदणी करा.
अधिक माहितीसाठी आम्हाला +९१ ९३२ ६०५ २५५२ येथे संपर्क साधा.