मधुकणांची स्वामिनी - मराठी कविता (प्रा.महेश बिऱ्हाडे)

मधुकणांची स्वामिनी (मराठी कविता) - मराठीमाती डॉट कॉमचे सभासद कवी प्रा.महेश बिऱ्हाडे यांची मधुकणांची स्वामिनी ही मराठी कविता.

मधमाशीच्या रूपकातून परिश्रम, एकजूट, शिस्त आणि निःस्वार्थ जीवनमूल्यांचे प्रभावी दर्शन घडवणारी कविता... मधुकणांची स्वामिनी

मधुकणांची स्वामिनी

प्रा.महेश बिऱ्हाडे (अलिबाग, महाराष्ट्र)

ही कविता मधमाशीच्या रूपातून कर्तव्यनिष्ठा, परिश्रमशीलता आणि सातत्य यांचे सुंदर रूपक उभी करते. मधुराणी ही केवळ कीटक न राहता श्रमाला प्रतिष्ठा देणारी जीवनदृष्टी बनते. क्षणाचीही उसंत न घेता सतत कार्यरत राहणे, कामाला पसंती देणे आणि जबाबदारीची जाणीव ठेवणे या मूल्यांचा ठळक प्रत्यय येथे येतो. जीवनातील यश हे आरामात नव्हे, तर सातत्यपूर्ण प्रयत्नांत दडलेले असते, हा संदेश कवितेच्या प्रारंभीच रुजतो. कवितेचा पुढील प्रवास सहकार्य आणि एकजूट या सामाजिक मूल्यांकडे वळतो. काट्याकुट्यांची भीती न बाळगता, कोणताही तंटा वा बखेडा न करता समूहासाठी काम करण्याची वृत्ती येथे अधोरेखित होते. वैयक्तिक अहंकार बाजूला ठेवून समूहहिताला प्राधान्य देण्याची शिकवण मधुराणीच्या वर्तनातून सूचकपणे दिली आहे. आजच्या स्पर्धात्मक आणि तुटक सामाजिक वास्तवात ही भावना अधिक अर्थपूर्ण ठरते. भुंगारवाचे नादमाधुर्य, पंखांची सतत हालचाल आणि तालबद्ध गती यांतून कवितेला लय आणि चैतन्य प्राप्त होते. जीवन म्हणजे केवळ कष्ट नव्हे, तर त्या कष्टांतून निर्माण होणारी लय, शिस्त आणि सौंदर्य यांचाही संगम असतो, ही जाणीव येथे होते. मधमाशीचे गाणे हे जणू जीवनाच्या तालाशी जुळवून घेण्याचे प्रतीक बनते. शेवटच्या टप्प्यात कविता अत्यंत सूक्ष्म पण प्रभावी तत्त्वज्ञान मांडते. स्वतःचा गट सुरक्षित ठेवत, मधुघट जपताना न फोडता सांभाळण्याची वृत्ती ही संवेदनशीलता दर्शवते. ‘जगासाठी जगणे’ आणि स्वार्थाचा त्याग करणे हा अंतिम संदेश कवितेला नैतिक उंचीवर नेऊन ठेवतो. मधुराणी ही इथे आदर्श जीवनशैलीची प्रतीकात्मक गुरुकिल्ली ठरते.

फुलाफुलांतुनी करते गोळा मधुकणांचा जमवी मेळा नसे क्षणाची उसंत श्रम करी सदा पसंत कर्तव्यावरी तत्पर धावत राही प्रत्येक वेळा सहकार्याची नीती नसे काट्याकुट्यांची भीती राहते एकजुटीने सोबत्यासवे तंटा न बखेडा चालवी सदैव पंख-पंखे गाती गाणे अनोखे भुंगारवाचे नादमाधुर्य शिकवते ताल जोडा लटकवी कडेकपारी मधुघट न फोडता सांभाळी आपला गट मधुकणांची स्वामिनी मधुराणी सांगते जगा — “जगासाठी स्वार्थ सोडा”

प्रा.महेश बिऱ्हाडे यांचे इतर लेखन वाचा:

---

मराठीमाती डॉट कॉम येथे प्रकाशित होणाऱ्या निवडक मराठी कविता आता श्राव्य स्वरूपात देखील उपलब्ध आहेत. सर्व ऑडिओ कविता या दुव्यावर ऐकता येतील.

---

• [col]
• - आईच्या कविता
• - निसर्ग कविता
• - पावसाच्या कविता
• - गावाकडच्या कविता

• [col]
• - आत्मविश्वासाच्या कविता
• - आनंदाच्या कविता
• - दुःखाच्या कविता
• - प्रेम कविता

• [col]
• - प्रेरणादायी कविता
• - बाबाच्या कविता
• - बायकोच्या कविता
• - बालकविता

• [col]
• - मैत्रीच्या कविता
• - विरह कविता
• - शांततेच्या कविता
• - शाळेच्या कविता

• [col]
• - शिक्षकांवर कविता
• - सामाजिक कविता
• - अंधश्रद्धेच्या कविता
• - देशभक्तीपर कविता

• [col]
• - सैनिकांच्या कविता
• - शेतकर्‍याच्या कविता
• - प्रवासाच्या कविता
• - तिच्या कविता

• [col]
• - संघर्षाच्या कविता
• - आठवणींच्या कविता
• - राजकीय कविता
• - तरुणाईच्या कविता

---

अक्षरमंच - मुक्त व्यासपीठ

---

मराठीमाती डॉट कॉमच्या मुक्त व्यासपीठाचा भाग बना — लेखक, संकलक, स्वयंसेवक किंवा इंटर्न म्हणून सामील होण्यासाठी आजच नोंदणी करा.
अधिक माहितीसाठी आम्हाला +९१ ९३२ ६०५ २५५२ येथे संपर्क साधा.