दयाघना तू पुन्हा - मराठी गझल (पुंडलिक आंबटकर)

दयाघना तू पुन्हा (मराठी गझल) - मराठीमाती डॉट कॉमचे सभासद गझलकार पुंडलिक आंबटकर यांची दयाघना तू पुन्हा ही मराठी गझल.

जीवनसंघर्ष, अंतर्मुख भक्ती, भौतिकतावादावरील टीका आणि आजही समाजात जिवंत असलेल्या अन्यायी वृत्तीविरुद्धचा नैतिक आवाज व्यक्त करणारी गझल...

दयाघना तू पुन्हा

पुंडलिक आंबटकर (नागपूर, महाराष्ट्र)

ही गझल जीवनाकडे पाहण्याची प्रामाणिक, संघर्षपूर्ण आणि आत्मपरीक्षणाची दृष्टी व्यक्त करते. कवीने मानवी नात्यांतील सचोटी, विशेषतः मैत्रीतील पारदर्शकता आणि कठीण काळातील नात्यांची कसोटी, यांवर भर दिला आहे. जीवन ही अखंड चालणारी शर्यत व संघर्षभूमी आहे, ही जाणीव गझलेच्या एकूण भावविश्वात ठळकपणे जाणवते. गझलेचा आध्यात्मिक स्तर कर्मकांडापेक्षा अनुभूतीप्रधान भक्तीवर आधारलेला आहे. ईश्वर सर्वव्यापी आहे, त्यामुळे त्याचा शोध बाह्य स्थळांत नव्हे तर अंतर्मनात आणि निसर्गात घ्यावा, असा संतपरंपरेशी नाते सांगणारा विचार येथे दिसतो. श्रद्धा ही कृतीपेक्षा भावनेतून निर्माण होते, हे सूक्ष्मपणे अधोरेखित केले आहे. या गझलेत भौतिकतावादावर तीव्र सामाजिक टीका आढळते. धन, प्रतिष्ठा आणि दिखाऊ धार्मिकतेकडे झुकलेल्या वृत्तीवर प्रश्न उपस्थित करत कवी खऱ्या भक्तीची व्याख्या पुन्हा मांडतो. साधेपणा, मूल्यनिष्ठा आणि मानवी संवेदना यांना महत्त्व देणारा ईश्वर आजही अपेक्षित आहे, असा भाव येथे प्रकट होतो. समारोपाकडे जाताना गझल अधिक धारदार बनते. अन्याय, अहंकार आणि दुष्ट प्रवृत्ती आजही समाजात अस्तित्वात असल्याची जाणीव व्यक्त करत कवी नैतिक जागृतीची गरज अधोरेखित करतो. त्यामुळे ही गझल केवळ वैयक्तिक भक्तीपुरती न राहता सामाजिक वास्तवावर भाष्य करणारी प्रभावी साहित्यकृती ठरते.

तेच यावे ओठी जे मनात आहे बंध आपुले मित्रा उन्हात आहे! शर्यत संपणार नाहीच कधी ही उभे आयुष्यच गा रणात आहे! कशाला जाऊ मंदिरी मी सांग व्याप तुझा कणाकणात आहे! स्पर्शाने तुझ्या झाले जे पावन आस्था माझी त्या वनात आहे! झाले किती, होतीलही किती प्रभूचे सामर्थ्य कोणात आहे? पावतोस कसा मग त्यांना तू ज्यांचा ईश्वर धनात आहे? राम माझा झोपडीत राहिला तुझा का मानापानात आहे? दयाघना! घे जन्म तू पुन्हा रावण अजून जनात आहे!

पुंडलिक आंबटकर यांचे इतर लेखन वाचा:

---

मराठीमाती डॉट कॉम येथे प्रकाशित होणाऱ्या निवडक मराठी कविता आता श्राव्य स्वरूपात देखील उपलब्ध आहेत. सर्व ऑडिओ कविता या दुव्यावर ऐकता येतील.

---

• [col]
• - आईच्या कविता
• - निसर्ग कविता
• - पावसाच्या कविता
• - गावाकडच्या कविता

• [col]
• - आत्मविश्वासाच्या कविता
• - आनंदाच्या कविता
• - दुःखाच्या कविता
• - प्रेम कविता

• [col]
• - प्रेरणादायी कविता
• - बाबाच्या कविता
• - बायकोच्या कविता
• - बालकविता

• [col]
• - मैत्रीच्या कविता
• - विरह कविता
• - शांततेच्या कविता
• - शाळेच्या कविता

• [col]
• - शिक्षकांवर कविता
• - सामाजिक कविता
• - अंधश्रद्धेच्या कविता
• - देशभक्तीपर कविता

• [col]
• - सैनिकांच्या कविता
• - शेतकर्‍याच्या कविता
• - प्रवासाच्या कविता
• - तिच्या कविता

• [col]
• - संघर्षाच्या कविता
• - आठवणींच्या कविता
• - राजकीय कविता
• - तरुणाईच्या कविता

---

अक्षरमंच - मुक्त व्यासपीठ

---

मराठीमाती डॉट कॉमच्या मुक्त व्यासपीठाचा भाग बना — लेखक, संकलक, स्वयंसेवक किंवा इंटर्न म्हणून सामील होण्यासाठी आजच नोंदणी करा.
अधिक माहितीसाठी आम्हाला +९१ ९३२ ६०५ २५५२ येथे संपर्क साधा.