संविधान - मराठी कविता (के तुषार)

मराठीमाती डॉट कॉम चे सभासद कवी के तुषार यांची संविधान ही कविता मराठीमाती डॉट कॉम चे संपादक हर्षद खंदारे यांच्या आवाजात.

संविधान ही कविता म्हणजे अंधपरंपरेतून प्रबोधनाकडे नेणाऱ्या संविधान-जागराचे प्रभावी काव्यचित्र...

संविधान

के तुषार (पुणे, महाराष्ट्र)

सती जाण्याची इच्छा व्यक्त करणाऱ्या मुलीला वडील विरोध न करता तिला संविधान वाचण्याचा सल्ला देतात. काळाच्या ओघात शिक्षण तिच्या विचारांना नवी दिशा देते. ती अन्यायाविरुद्ध लढणारी, न्यायासाठी उभी राहणारी व्यक्ती बनते. वडिलांना तिच्यात जागा झालेला आंबेडकरी विचार दिसतो.

कवी: के तुषार · सादरकर्ते: हर्षद खंदारे

ती म्हणाली, मला सती जायचंय मी संविधान वाचण्यात व्यस्त होतो मी काहीच विरोध केला नाही, नुकतंच संविधान संपवून उठलो. तिच्या हातात संविधान ठेवत म्हणालो, तुला सती जायचंय तर खुशाल जा. परंतु जाताना एवढं संविधान वाचून जा, आणि मी तिथून निघून गेलो. काही वर्षांनी मला ती पुन्हा भेटली, शिक्षणाचं शस्त्र घेऊन ती झुंजताना. अनेक सत्यांची वकिली करताना पुढे येऊन मला म्हणाली— बाबा, खरंच मला बाबा कळला; वयाच्या चाळिशीत माझ्यातला विद्यार्थी जागला. आता वाघिणीचं दूध पिते आहे, कोर्टामध्ये न्यायासाठी गुरगुरते आहे. स्वातंत्र्य, समता, समानता या अस्त्रांसोबत लढते आहे, आणि मला कळलं की माझ्यातला आंबेडकर अजून जिवंत आहे— भविष्याच्या अनेक आंबेडकरांसाठी.

संपादकीय विश्लेषण

‘संविधान’ ही कविता सामाजिक परिवर्तनाची सूक्ष्म पण प्रभावी कहाणी सांगते. सुरुवातीला सतीसारख्या अंधपरंपरेची इच्छा व्यक्त करणारी मुलगी आणि शांतपणे संविधान वाचणारे वडील—या दोन प्रतिमा परंपरा आणि प्रबोधन यांतील संघर्ष दाखवतात. वडिलांचा प्रत्यक्ष विरोध नसून त्यांनी दिलेलं ‘वाचनाचं शस्त्र’ हेच परिवर्तनाचं साधन ठरतं. काळाच्या अंतराने शिक्षण, न्याय आणि समतेच्या मूल्यांनी सज्ज झालेली ती स्त्री न्यायालयात लढणारी वाघीण बनते. कवितेच्या शेवटी ‘माझ्यातला आंबेडकर’ ही प्रतिमा केवळ एका व्यक्तीपुरती मर्यादित राहत नाही; ती डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या विचारांच्या सातत्याची जाणीव करून देते. अशा रीतीने कविता संविधानाला केवळ ग्रंथ न मानता, सामाजिक क्रांतीची चेतना म्हणून उभी करते. सार: संविधानाचे वाचन अंधश्रद्धेवर मात करून न्यायाची जाणीव जागवते.

के तुषार यांचे इतर लेखन वाचा:

---

मराठीमाती डॉट कॉम येथे प्रकाशित होणाऱ्या निवडक मराठी कविता आता श्राव्य स्वरूपात देखील उपलब्ध आहेत. सर्व ऑडिओ कविता या दुव्यावर ऐकता येतील.

---

• [col]
• - आईच्या कविता
• - निसर्ग कविता
• - पावसाच्या कविता
• - गावाकडच्या कविता

• [col]
• - आत्मविश्वासाच्या कविता
• - आनंदाच्या कविता
• - दुःखाच्या कविता
• - प्रेम कविता

• [col]
• - प्रेरणादायी कविता
• - बाबाच्या कविता
• - बायकोच्या कविता
• - बालकविता

• [col]
• - मैत्रीच्या कविता
• - विरह कविता
• - शांततेच्या कविता
• - शाळेच्या कविता

• [col]
• - शिक्षकांवर कविता
• - सामाजिक कविता
• - अंधश्रद्धेच्या कविता
• - देशभक्तीपर कविता

• [col]
• - सैनिकांच्या कविता
• - शेतकर्‍याच्या कविता
• - प्रवासाच्या कविता
• - तिच्या कविता

• [col]
• - संघर्षाच्या कविता
• - आठवणींच्या कविता
• - राजकीय कविता
• - तरुणाईच्या कविता

---

अक्षरमंच - मुक्त व्यासपीठ

---

मराठीमाती डॉट कॉमच्या मुक्त व्यासपीठाचा भाग बना — लेखक, संकलक, स्वयंसेवक किंवा इंटर्न म्हणून सामील होण्यासाठी आजच नोंदणी करा.
अधिक माहितीसाठी आम्हाला +९१ ९३२ ६०५ २५५२ येथे संपर्क साधा.