Loading ...
/* Dont copy */ body{user-select:none;-moz-user-select:none;-ms-user-select:none;-khtml-user-select:none;-webkit-user-select:none;-webkit-touch-callout:none} pre, code, kbd, .cmC i[rel=pre]{user-select:text;-moz-user-select:text;-ms-user-select:text;-khtml-user-select:text;-webkit-user-select:text;-webkit-touch-callout:text}

प्रकाशाची किमया उजागर होते

प्रकाशाची किमया उजागर होते - [Prakashachi Kimaya Ujagar Hote] गुणांना प्रयत्नांची मिळालेली योग्य दिशा आविष्काराची भाषा समृद्ध करते.

प्रकाशाची किमया उजागर होते | Prakashachi Kimaya Ujagar Hote

गुणांना प्रयत्नांची मिळालेली योग्य दिशा आविष्काराची भाषा समृद्ध करते


गुणांना प्रयत्नांची योग्य दिशा मिळाली की आविष्काराची भाषा अधिकच समृद्ध होते. अशीच काही अवस्था ‘प्रवीण देशमुख’ यांच्या छायाचित्रांची आहे. ‘चुडावा’ हे नांदेड पूर्णा रोड वरील छोटेस गाव, वडील कला शिक्षक असल्याने चित्रकलेचा परिचय लहानपणापासून झाला होता. ज्या घरात कलेच वातावरण असतं त्या घरात प्रसन्न, आनंद देणारं वातावरण असतं. प्रवीण अशाच संस्कारात वाढला.



कलेविषयी आकर्षण असणं स्वाभाविक होतं. पुढे कला शिक्षण घेत असताना कॅमेऱ्याची ओळख झाली. ‘नांदेड’ येथील ‘अभिनव कला महाविद्यालयातील’ दिवंगत प्राध्यापक ‘शिवाजी जाधव’ यांनी चित्रकलेबरोबर कॅमेऱ्याचे प्राथमिक कित्ते दिले. चित्र आणि छायाचित्र यांच्यात अतूट असं नातं आहे. दोन्ही कलांचा पृष्ठभाग, कॅनव्हास सारखा सपाट आहे, द्विमित आहे. हा त्यांच्यातील समांतर धागा होय.

छायाचित्राला कला न मानणारा एक वर्ग आहे. त्यांचे मत असे की छायाचित्र हे केवळ कॅमेऱ्याच्या तांत्रिक बाजूतून उपजत असतं परंतु छायाचित्रकलेला ‘कला’ मानणारा देखील वर्ग आहे, आम्ही याच मताचे आहोत. कॅमेरा केवळ टूल आहे, केवळ साधन आहे. सौंदर्यपूर्ण अभिव्यक्त होता येणं हे कला गुणाशिवाय शक्य नाही किंबहुना कलागुण असल्याखेरीज कॅमेरा वापरू नये. सभोवतालातून संपन्न, सुंदर दृष्य वेचता आले पाहिजे. छायाप्रकाश हा दृष्यकलेचा महत्वाचा घटक आहे. चित्र तयार होण्यासाठी छाया आणि प्रकाशाचा मेळ महत्वाचा असतो. छाया म्हणजे सावली, सावली आणि प्रकाश परस्पर पूरक संबधातून वस्तूचे यथायोग्य दर्शन होते. दृष्य कलेतील वास्तववादाचा मूळ आधार सावली आणि प्रकाशाचा संबंध मानावा लागेल.

फोटोग्राफीचं मुलतत्व देखील सावली आणि प्रकाशच आहे. यांचा अनुबंध कॅमेरा या टूलच्या माध्यमातून ज्याला चांगला जोपासता येतो तो चांगला फोटोग्राफर. अशाच फोटोग्राफरमध्ये प्रवीण यांची गणना केली जाईल, अशी योग्यता त्याच्यात नक्की आहे.

प्रवीणला खरं तर चित्रकलेची अधिक ओढ होती. चित्र काढता काढता कॅमेऱ्याचा छंद आणि व्यावसिकता अशी दुहेरी भूमिका कधी स्विकारली हे नेमक सांगता येत नाही. चित्रकलेचं ज्ञान फोटोग्राफीला समृद्ध करीत होतं. व्यावसिक छायाचित्रणातून आर्थिक साह्य आणि सृजनशील छायाचित्रकारीतून आत्मसंतुष्टी, समाधान मिळते. शेवटी कला ही भौतिक गरजा व जीवन समृद्ध करण्यासाठी आहे.

जहांगीर आर्ट गॅलरी’त बॉम्बे फोटोग्राफर्सच्या (२०१९) प्रदर्शनातील प्रवीणच छायाचित्र अजूनही आठवतं. क्लोजअपमध्ये लहान मुलाला आई जवळ उचलून घेत आहे व त्यांची सावली बाजूच्या भिंतीवर पडते, असं त्या चित्रातील प्रसंगाचं वर्णन करता येईल. सावलीत लपलेलं वात्सल्य हे त्या चित्राच मोल, सौंदर्यगुण वाढवतं. त्या प्रतिबिंबाचं गमक प्रवीणने नेमकेपणाने हेरलं आहे. त्याला नैसर्गिक प्रकाशाचं आकर्षण आहे. छायाप्रकाशाचे अनोखे मूड व रंगांना कैद करण्याचा सुंदर प्रयत्न त्यात केला आहे.

बॉम्बे फोटोग्राफर्सच्या (२०१९) प्रदर्शनातील प्रवीणच छायाचित्र
बॉम्बे फोटोग्राफर्सच्या (२०१९) प्रदर्शनातील प्रवीणच छायाचित्र

भल्या पहाटे सूर्योदयापूर्वी असलेला स्वच्छ उत्साही प्रकाश, कोवळं ऊन आपल्या बरोबर नवचैतन्य घेऊन येतं असतो. दुपारच्या प्रकाशाची दाहक तीव्रता, संध्याकाळी रजकणा नी माखलेला, थकलेला परंतु समाधानी आकाशातील प्रकाश. याचं प्रमाणे विविध ऋतूतील प्रकाशाचे रूप, पोत अनुभवता येतं. या प्रत्येक रूपाचं खास असं आगळं वेगळं वैशिष्ट्य असतं. हा प्रकाश वस्तूवर पडला की त्याच्या अंगीभूत गुणांसह त्यावस्तूचे सौंदर्य द्विगुणीत करीत असतो. फोटोग्राफरला वस्तूच्या रुपाबरोबर प्रकाशाचा मूड हेरता आला की त्याचा अविष्कार गुण संपन्न होतो. प्रवीणच्या कलाकारीबाबत तसंच काहीसं आहे.

एखाद्या वस्तूची प्रतिमा चौकटीत स्थापित केली की, ती प्रतिमा आशय संपन्न होते. अर्थात फोटोग्राफरला रचनेचं भान असणे गरजेचं आहे. जात्यावर दळण दळत असलेल्या महिलेच्या चित्रात प्रवीणचं रचनाकौशल्य नीट पाहता येतं. मागे असलेला काळोख योगायोगाने तयार झालेला गडद उभा आयताकार, विषयवस्तूची प्रतिमा अधिक उजळ करतो. छायाचित्रात वस्तू आणि त्या अनुषंगाने येणारा विषय महत्वाचा असतोच. ग्रामीण दिनचर्येतील क्षणचित्रे असे प्रामुख्याने प्रवीणच्या चित्राचे विषय असतात. असे विषय अनेकांनी हाताळले आहेत, परंतु प्रवीणची छायाचित्रे सौंदर्यगुणांबरोबर ग्रामीण जीवनाच्या रसगंधाने माखलेली असतात.

जात्यावर दळण दळत असलेली महिला
जात्यावर दळण दळत असलेली महिला

छायाचित्रण ही एक तांत्रिक कला आहे. उच्च अभिरुची, सौंदर्य, कल्पकता, आदी बरोबर कॅमेऱ्याच्या तंत्राचे नीट ज्ञान आवश्यक असते. कॅमेरा हाताळल्याशिवाय त्यातील खाचखळगे माहित होत नाहीत. सुरुवातीच्या काळात ‘Pentax K1000’ या रोल कॅमेऱ्याबरोबर काही प्रयोग झाले. तो काळ ‘ब्लॅक अ‍ॅन्ड व्हाईट’ आणि ‘फिल्म’चा होता. कलर फोटोग्राफी बद्दल कुतूहल होते. डिजिटल कॅमेऱ्याचे प्रचलन नव्हते. पुढे वेगवेगळ्या कॅमेऱ्याच्या हाताळणीतून तंत्र आणि कौशल्याचा मिलाप होत गेला. प्रयोगातून सिद्धीकडे असा स्वतःच्या विकासाचा मार्ग प्रवीणने प्रशस्त केला.

ब्लॅक अ‍ॅन्ड व्हाईट फोटोग्राफी
ब्लॅक अ‍ॅन्ड व्हाईट फोटोग्राफी

प्रवीणच्या छायाचित्रांचे आणखी काही गुण आहेत. नैसर्गिक प्रकाशाची विविध रूपे वस्तूच्या निमीत्ताने अनुभवणे, अनेक वेळा त्याच्या चित्रात वस्तू नाममात्र असते आणि छायाप्रकाशाचा नाट्यमय खेळ हाच चित्राचा परिपूर्ण भाग होऊन जातो.

प्रकाशाला स्वत:चा आकार, रूप नाही, तो ज्या वस्तू वर पडतो तेव्हा त्या वस्तूच रूप प्रकाश स्वतः धारण करत असतो. अशा वेळी वस्तू शिवाय प्रकाशाचं अनोखं रूप कैद करणं कठीण असतं. त्याच्या कलाकृती आपलं नात वस्तू रुपात लपलेल्या कथानकाशी न सांगता प्रकाशाने धारण केलेल्या आकारातील सौंदर्यमुल्यांचा पुरस्कार करीत असतात. अशा कलाकृती निथळ सौंदर्याच्या कसोटीवर तपासाव्या लागतात, समजून घ्याव्या लागतात. आणि विशुद्ध सौंदर्याची भाषा खऱ्या अर्थाने येथून सुरु होते. अशा वेळी प्रवीणच्या कलाकृती आपलं नातं बेमालूमपणे अमूर्ततेशी सांगत असतात. पर्यायाने प्रवीणची चित्रे विषयापेक्षा निथळ सौंदर्याला महत्व देणारी आहेत.

प्रवीणच्या चित्रांचा आस्वाद घेत असताना त्यातील अकल्पनीय लयीचा अनुभव मिळतो. ही लय केवळ कलाकृतीच्या चौकटी पुरता मर्यादित नाही तर ती कलाकाराच्या आविष्काराचा सुंदर स्त्रोत आहे. प्राकृतिक भासमान, रंग छाया प्रकाशावर हवी होत नाहीत, आणि विशिष्ठ पोताच्या सहचरामूळे चित्रभर फिरणाऱ्या लयीचा अनुभव मिळतो.

मानवी देह हा ईश्वराचा सर्वांग सुंदर अविष्कार आहे. त्याच्या सौंदर्याची समीक्षा करू नये, ते कठीण आहे. त्या रूपाचा सौंदर्यानुभव ईश्वरीय सत्यशिवसुंदर अशा अस्तित्वाची जाणीव करून देत असतो. अशी वस्तूरूपातील मानवी देह प्रवीणच्या छायाचित्रात ग्रामीण जीवनाषया बरोबर मोह, माया, काम, प्रेम, वात्सल्य घेऊन येतात.

नुकतेच संपन्न झालेल्या ‘बॉम्बे आर्ट सोसायटी’ च्या १२९ व्या वार्षिक प्रदर्शनात प्रवीणच्या छायाचित्राला ‘लेट मनोहर गांगण पारितोषिक’ प्राप्त झाले. व्यक्तिचित्रण या शीर्षकातील चित्रात प्रकाश धारण केलेली एक स्त्री आहे. हा प्रकाश तिने अलंकार म्हणून धारण केलेला आहे असा अनुभव मिळतो. अल्ट्रामरीन ब्लूच्या गहराईला सूर्याच्या पिवळाईची सोनेरी किनार मोहिनीच्या सुंदरतेत अधिकच भर घालते. प्रकाश समूहाच्या त्रिकोणीय रचनेतून अवकाशाकडे उत्तुंग गतिमानता प्रत्ययास येते.

पारितोषिक प्राप्त व्यक्तिचित्रण
पारितोषिक प्राप्त व्यक्तिचित्रण

प्रवीण अनेक पुरस्कारांचा धनी आहे. ग्रामीण भागात राहून फोटोग्राफी क्षेत्रातील अनेक घडामोडी, स्पर्धा, कार्यशाळा, तंत्र, प्रदर्शने आदी विषयी व्यवसाय व कला सांभाळून सजग राहण कठीण असते. परंतु प्रवीण त्या संदर्भात देखील जागरूक आहे. त्याकरिता अधिकाधिक प्रयत्नशील असतो.

एकंदरीत प्रवीणची छायाचित्रे सभोवताल, रांगडेपणा, सामाजिक बंध, निसर्ग, मिथक, कथा, स्पष्ट करीत असतात. ती खऱ्या अर्थाने ग्रामीण जनजीवनाचा भावपटल मांडणारी आहेत. त्याचबरोबर त्याच्या छायाचित्रात प्रकाशाची किमया उजागर होते.


गणेश तरतरे | Ganesh Tartare
सभासद, मराठीमाती डॉट कॉम
मराठी कविता आणि अनुभव कथन या विभागात लेखन.

अभिप्राय: 3

नाव

अंधश्रद्धेच्या कविता,5,अकोला,1,अजय दिवटे,1,अजित पाटणकर,18,अनिकेत शिंदे,1,अनिल गोसावी,2,अनुभव कथन,14,अनुराधा फाटक,39,अनुवादित कविता,1,अपर्णा तांबे,7,अब्राहम लिंकन,2,अभंग,3,अभिव्यक्ती,1009,अमन मुंजेकर,7,अमरश्री वाघ,2,अमरावती,1,अमित पडळकर,4,अमित पवार,1,अमित पापळ,25,अमित बाविस्कर,3,अमुक-धमुक,1,अमोल देशमुख,1,अमोल वाघमारे,1,अमोल सराफ,2,अर्थनीति,3,अश्विनी तातेकर-देशपांडे,1,अहमदनगर,1,अक्षय वाटवे,1,अक्षरमंच,778,आईच्या कविता,20,आईस्क्रीम,3,आकाश पवार,2,आकाश भुरसे,8,आज,6,आजीच्या कविता,1,आठवणींच्या कविता,16,आतले-बाहेरचे,3,आतिश कविता लक्ष्मण,1,आत्मविश्वासाच्या कविता,11,आदित्य कदम,1,आनंद दांदळे,8,आनंदाच्या कविता,22,आभिजीत टिळक,2,आमट्या सार कढी,18,आर समीर,1,आरती गांगन,2,आरती शिंदे,4,आरत्या,82,आरोग्य,20,आशिष खरात-पाटील,1,इंदिरा संत,3,इंद्रजित नाझरे,26,इंद्रजीत भालेराव,1,इतिहास,7,इसापनीती कथा,44,उदय दुदवडकर,1,उन्मेष इनामदार,1,उपवासाचे पदार्थ,15,उमेश कानतोडे,1,उमेश कुंभार,12,उस्मानाबाद,1,ऋग्वेदा विश्वासराव,5,ऋचा पिंपळसकर,10,ऋचा मुळे,18,ऋषिकेश शिरनाथ,2,एच एन फडणीस,1,एप्रिल,30,एहतेशाम देशमुख,2,ऑक्टोबर,31,ऑगस्ट,31,ऑडिओ कविता,12,ओंकार चिटणीस,1,ओम ढाके,1,औरंगाबाद,1,कपिल घोलप,11,करमणूक,51,कर्क मुलांची नावे,1,कविता शिंगोटे,1,कवितासंग्रह,40,कवी बी,1,कार्यक्रम,9,कालिंदी कवी,2,कि का चौधरी,1,किल्ले,97,किल्ल्यांचे फोटो,5,किशोर चलाख,6,कुठेतरी-काहीतरी,2,कुणाल खाडे,2,कुसुमाग्रज,7,कृष्णाच्या आरत्या,5,के के दाते,1,के तुषार,8,केदार कुबडे,40,केदार नामदास,1,केदार मेहेंदळे,1,केशवकुमार,1,केशवसुत,2,कोल्हापूर,1,कोशिंबीर सलाड रायते,14,कौशल इनामदार,1,खंडोबाची स्थाने,1,खंडोबाच्या आरत्या,2,खरगपूर,1,ग दि माडगूळकर,1,ग ह पाटील,1,गडचिरोली,1,गणपतीच्या आरत्या,5,गणपतीच्या गोष्टी,24,गणेश तरतरे,16,गणेश पाटील,1,गण्याचे विनोद,1,गाडगे बाबा,1,गावाकडच्या कविता,12,गुरूच्या आरत्या,2,गुलझार काझी,1,गोकुळ कुंभार,6,गोड पदार्थ,58,ग्रेस,1,घरचा वैद्य,2,घाट,1,चंद्रकांत जगावकर,1,चंद्रपूर,1,चटण्या,3,चातुर्य कथा,6,चित्रपट समीक्षा,1,चैतन्य म्हस्के,1,जयश्री मोहिते,1,जळगाव,1,जाई नाईक,1,जानेवारी,31,जालना,1,जितेश दळवी,1,जिल्हे,31,जीवनशैली,422,जुलै,31,जून,30,ज्योती मालुसरे,1,टीझर्स,1,ट्रेलर्स,3,ठाणे,1,डिसेंबर,31,डॉ. दिलीप धैसास,1,तनवीर सिद्दिकी,1,तरुणाईच्या कविता,6,तिच्या कविता,52,तुकाराम गाथा,4,तेजस्विनी देसाई,1,दत्ताच्या आरत्या,5,दर्शन जोशी,2,दादासाहेब गवते,1,दिनदर्शिका,366,दिनविशेष,366,दिनेश बोकडे,1,दिनेश लव्हाळे,1,दिनेश हंचाटे,1,दिपक शिंदे,2,दिवाळी फराळ,26,दीप्तीदेवेंद्र,1,दुःखाच्या कविता,69,देवीच्या आरत्या,3,देशभक्तीपर कविता,2,धनराज बाविस्कर,26,धार्मिक स्थळे,1,धुळे,1,धोंडोपंत मानवतकर,11,ना धों महानोर,1,ना वा टिळक,1,नांदेड,1,नागपूर,1,नाशिक,1,निखिल पवार,3,निमित्त,3,निराकाराच्या कविता,8,निवडक,1,निसर्ग कविता,23,नोव्हेंबर,30,न्याहारी,49,पथ्यकर पदार्थ,2,परभणी,1,पराग काळुखे,1,पल्लवी माने,1,पांडुरंग वाघमोडे,3,पाककला,319,पाककृती व्हिडिओ,2,पालकत्व,7,पावसाच्या कविता,30,पी के देवी,1,पुडिंग,10,पुणे,11,पूनम राखेचा,1,पोस्टर्स,5,पोळी भाकरी,26,पौष्टिक पदार्थ,20,प्र श्री जाधव,6,प्रजोत कुलकर्णी,1,प्रतिक बळी,1,प्रतिभा जोजारे,1,प्रतिक्षा जोशी,1,प्रफुल्ल चिकेरूर,10,प्रभाकर लोंढे,3,प्रवास वर्णन,1,प्रवासाच्या कविता,11,प्रविण पावडे,13,प्रवीण राणे,1,प्रसन्न घैसास,2,प्रज्ञा वझे-घारपुरे,13,प्राजक्ता गव्हाणे,1,प्रिती चव्हाण,15,प्रिया जोशी,1,प्रियांका न्यायाधीश,3,प्रेम कविता,85,प्रेरणादायी कविता,15,फेब्रुवारी,29,फोटो गॅलरी,9,बहीणाबाई चौधरी,2,बा भ बोरकर,2,बा सी मर्ढेकर,4,बातम्या,7,बाबा आमटे,1,बाबाच्या कविता,2,बायकोच्या कविता,4,बालकविता,13,बालकवी,3,बाळाची मराठी नावे,1,बाळासाहेब गवाणी-पाटील,1,बिपीनचंद्र नेवे,1,बीड,1,बुलढाणा,1,बेकिंग,9,भंडारा,1,भक्ती कविता,14,भरत माळी,1,भा रा तांबे,2,भाज्या,29,भाताचे प्रकार,16,भूमी जोशी,1,मंगळागौरीच्या आरत्या,2,मंजुषा कुलकर्णी,2,मंदिरांचे फोटो,2,मंदिरे,1,मधल्या वेळेचे पदार्थ,40,मनाचे श्लोक,205,मनिषा दिवेकर,3,मराठी उखाणे,2,मराठी कथा,100,मराठी कविता,660,मराठी गझल,18,मराठी गाणी,2,मराठी गोष्टी,66,मराठी चारोळी,1,मराठी चित्रपट,13,मराठी टिव्ही,32,मराठी नाटक,1,मराठी पुस्तके,5,मराठी प्रेम कथा,23,मराठी भयकथा,41,मराठी मालिका,6,मराठी रहस्य कथा,2,मराठी लेख,35,मराठी विनोद,1,मराठी साहित्य,49,मराठी साहित्यिक,1,मराठी सुविचार,2,मराठीमाती,181,मसाले,12,महात्मा फुले,1,महाराष्ट्र,305,महाराष्ट्र फोटो,9,महाराष्ट्राचा इतिहास,32,महाराष्ट्रीय पदार्थ,22,महालक्ष्मीच्या आरत्या,2,महेश बिऱ्हाडे,3,मांसाहारी पदार्थ,17,माझं मत,2,माझा बालमित्र,85,मातीतले कोहिनूर,15,मारुतीच्या आरत्या,2,मार्च,31,मीना तालीम,1,मुंबई,9,मुंबई उपनगर,1,मुकुंद शिंत्रे,35,मुक्ता चैतन्य,1,मुलांची नावे,1,मुलाखती,1,मे,31,मैत्रीच्या कविता,5,मोहिनी उत्तर्डे,1,यवतमाळ,1,यश सोनार,2,यशपाल कांबळे,2,यशवंत दंडगव्हाळ,17,यादव सिंगनजुडे,2,योगा,1,योगेश कर्डिले,5,योगेश सोनवणे,2,रजनी जोगळेकर,5,रत्नागिरी,1,रागिनी पवार,1,राजकीय कविता,7,राजकुमार शिंगे,1,राजेंद्र भोईर,1,राजेश्वर टोणे,3,रामचंद्राच्या आरत्या,5,रायगड,1,राहुल अहिरे,3,रेश्मा जोशी,2,रेश्मा विशे,1,रोहित काळे,7,रोहित साठे,14,लघुपट,3,लता मंगेशकर,2,लक्ष्मण अहिरे,2,लातूर,1,लिलेश्वर खैरनार,2,लोकमान्य टिळक,3,लोणची,9,वर्धा,1,वा भा पाठक,1,वात्रटिका,2,वासुदेव कामथ,1,वाळवणाचे पदार्थ,6,वि सावरकर,1,विंदा करंदीकर,2,विचारधन,211,विठ्ठलाच्या आरत्या,5,विद्या कुडवे,4,विद्या जगताप,2,विनायक मुळम,1,विरह कविता,55,विराज काटदरे,1,विलास डोईफोडे,4,विवेक जोशी,3,विशेष,4,विष्णूच्या आरत्या,4,विज्ञान तंत्रज्ञान,2,वृषाली काकडे,2,वृषाली सुनगार-करपे,1,वेदांत कोकड,1,वैभव सकुंडे,1,वैशाली झोपे,1,व्यंगचित्रे,42,व्हिडिओ,23,शंकराच्या आरत्या,4,शशांक रांगणेकर,1,शांततेच्या कविता,6,शांता शेळके,3,शारदा सावंत,4,शाळेचा डबा,13,शाळेच्या कविता,10,शितल सरोदे,1,शिक्षकांवर कविता,3,शुभम बंबाळ,2,शुभम सुपने,2,शेतकर्‍याच्या कविता,11,शेती,1,शैलेश सोनार,1,श्याम खांबेकर,1,श्रद्धा नामजोशी,9,श्रावणातल्या कहाण्या,27,श्रीधर रानडे,1,श्रीनिवास खळे,1,श्रीरंग गोरे,1,संघर्षाच्या कविता,28,संजय पाटील,1,संजय बनसोडे,2,संजय शिंदे,1,संजय शिवरकर,5,संजय सावंत,1,संत एकनाथ,1,संत तुकडोजी महाराज,1,संत तुकाराम,8,संत नामदेव,2,संत ज्ञानेश्वर,4,संतोष झोंड,1,संतोष सेलुकर,30,संदिप खुरुद,5,संदेश ढगे,39,संपादक मंडळ,1,संपादकीय,9,संपादकीय व्यंगचित्रे,2,संस्कार,2,संस्कृती,129,सचिन पोटे,12,सचिन माळी,1,सण-उत्सव,19,सणासुदीचे पदार्थ,32,सतिश चौधरी,1,सदाशिव गायकवाड,2,सनी आडेकर,10,सप्टेंबर,30,समर्थ रामदास,206,समर्पण,9,सरबते शीतपेये,8,सलिम रंगरेज,1,सांगली,1,सागर बनगर,1,सागर बाबानगर,1,सातारा,1,सामाजिक कविता,112,सामान्य ज्ञान,7,सायली कुलकर्णी,7,साहित्य सेतू,1,साक्षी खडकीकर,9,सिंधुदुर्ग,1,सिद्धी भालेराव,1,सिमा लिंगायत-कुलकर्णी,1,सुदेश इंगळे,4,सुनिल नागवे,1,सुनिल नेटके,2,सुनील गाडगीळ,1,सुभाष कटकदौंड,2,सुमती इनामदार,1,सुमित्र माडगूळकर,1,सुरेश भट,2,सुशील दळवी,1,सुशीला मराठे,1,सैनिकांच्या कविता,3,सैरसपाटा,127,सोपानदेव चौधरी,1,सोमकांत दडमल,1,सोलापूर,1,स्तोत्रे,1,स्फूर्ती गीत,1,स्वप्नाली अभंग,5,स्वाती खंदारे,318,स्वाती गच्चे,1,स्वाती दळवी,9,स्वाती नामजोशी,31,स्वाती वक्ते,2,ह मुलांची नावे,1,हमार्टिक समा,1,हरितालिकेच्या आरत्या,1,हर्षद खंदारे,41,हर्षदा जोशी,3,हर्षवर्धन घाटे,1,हर्षाली कर्वे,2,हसनैन आकिब,3,हेमंत जोगळेकर,1,हेमा चिटगोपकर,8,होळी,5,
ltr
item
मराठीमाती । माझ्या मातीचे गायन: प्रकाशाची किमया उजागर होते
प्रकाशाची किमया उजागर होते
प्रकाशाची किमया उजागर होते - [Prakashachi Kimaya Ujagar Hote] गुणांना प्रयत्नांची मिळालेली योग्य दिशा आविष्काराची भाषा समृद्ध करते.
https://1.bp.blogspot.com/-S7RiHXbj6GY/YMYa2J2QoeI/AAAAAAAAGY4/liBUCYIsfa0tDdfgztS57rekD7atWkWeACLcBGAsYHQ/s1600/black-white-photography-by-pravin-deshmukh.jpg
https://1.bp.blogspot.com/-S7RiHXbj6GY/YMYa2J2QoeI/AAAAAAAAGY4/liBUCYIsfa0tDdfgztS57rekD7atWkWeACLcBGAsYHQ/s72-c/black-white-photography-by-pravin-deshmukh.jpg
मराठीमाती । माझ्या मातीचे गायन
https://www.marathimati.com/2021/06/prakashachi-kimaya-ujagar-hote.html
https://www.marathimati.com/
https://www.marathimati.com/
https://www.marathimati.com/2021/06/prakashachi-kimaya-ujagar-hote.html
true
2079427118266147504
UTF-8
सर्व पोस्ट लोड केल्या आहेत कोणत्याही पोस्ट आढळल्या नाहीत सर्व पहा अधिक वाचा उत्तर द्या उत्तर रद्द करा हटवा द्वारे स्वगृह पाने पाने सर्व पहा तुमच्यासाठी सुचवलेले विभाग संग्रह शोधा सर्व पोस्ट आपल्या विनंतीसह कोणतीही पोस्ट जुळणी आढळली नाही स्वगृहाकडे रविवार सोमवार मंगळवार बुधवार गुरुवार शुक्रवार शनिवार रवी सोम मंगळ बुध गुरु शुक्र शनी जानेवारी फेब्रुवारी मार्च एप्रिल मे जून जुलै ऑगस्ट सप्टेंबर ऑक्टोबर नोव्हेंबर डिसेंबर जाने फेब्रु मार्च एप्रि मे जून जुलै ऑग सप्टें ऑक्टो नोव्हें डिसें आत्ताच १ मिनिटापूर्वी $$1$$ मिनिटांपूर्वी १ तासापूर्वी $$1$$ तासांपूर्वी काल $$1$$ दिवसांपूर्वी $$1$$ आठवड्यांपूर्वी ५ आठवड्यांपेक्षा अधिक पूर्वी अनुयायी अनुसरण करा हे दर्जेदार साहित्य अवरोधीत केले आहे १: सामायिक करा २: सामायिक केलेल्या दुव्यावर क्लिक करून वाचा सर्व कोड कॉपी करा सर्व कोड कॉपी करा सर्व कोड आपल्या क्लिपबोर्डवर कॉपी केला आहे Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy विषय सूची