Loading ...
/* Dont copy */

अबोल प्रेम – भाग १: प्रेमकथा (इंद्रजित नाझरे)

लेखक इंद्रजित नाझरे यांची 'अबोल प्रेम – भाग १' ही प्रेमकथा. मराठीमाती डॉट कॉम परिवाराच्या नोंदणीकृत सभासदांची ही विशेष साहित्यकृती नक्की वाचा.

अबोल प्रेम – भाग १: प्रेमकथा (इंद्रजित नाझरे)

निरागस बालपण, खोडकर मैत्री आणि शब्दांविना व्यक्त होणाऱ्या पहिल्या हळव्या प्रेमाचा प्रवास उलगडणारी एक तरल कथा...

अबोल प्रेम – भाग १

इंद्रजित नाझरे (इचलकरंजी, महाराष्ट्र)

प्रस्तावना
‘अबोल प्रेम’ ही कथा शालेय जीवनातील निखळ मैत्री आणि त्याच मैत्रीच्या सुपीक जमिनीत नकळत अंकुरणाऱ्या पहिल्या प्रेमाची हळुवार गोष्ट सांगते. मधुबन कॉलनीतील तुषार, संकेत आणि हरिप्रिया या तिघांच्या भावविश्वाभोवती फिरणारी ही कथा एका बालिश खोडीमुळे निर्माण झालेल्या तात्पुरत्या रुसव्याभोवती गुंफण्यात आली आहे. आपल्या आवडत्या व्यक्तीसोबत काही क्षण घालवता यावेत म्हणून केलेल्या खट्याळ प्रयत्नाचे आणि त्यानंतर निर्माण झालेल्या भावनिक ताणाचे अत्यंत जिवंत आणि प्रवाही चित्रण या कथेत वाचायला मिळते. कथेतील पात्रांचे प्रामाणिक प्रयत्न वाचकाच्या मनाचा ठाव घेतात.

तुषार पेंडसे, हरिप्रिया वेलणकर आणि संकेत गायकवाड यांचे त्रिकूट म्हणजे लहानपणापासूनचे घट्ट मित्र. तिघेही एकाच मधुबन कॉलनीत राहणारे आणि जेमतेम एक-दोन वर्षांच्या अंतराने एकाच शाळेत शिकणारे. खेळण्या-बागडण्याच्या वयातील नाजूक आणि नटखट मैत्रीचे संबंध जपत तिघेही लहानाचे मोठे झाले. प्रेम ही जगातील सर्वात सुंदर गोष्ट आहे, पण ती प्रत्येकाला मिळतेच असे नाही. आपल्या कथेतील पात्रांनाही प्रेम मिळते, पण ते समप्रमाणात आणि एकसारखे नसते. ते कसे, हेच आपल्याला या कथेतून समजून घ्यायचे आहे. तिघेही सध्या इयत्ता सातवीत शिकत होते. एके दिवशी हरिप्रियाला वर्गात पोहोचायला उशीर झाला. वर्गात सातवीचा विज्ञान विषयाचा तास सुरू होता. विज्ञान शिकवणाऱ्या कुलकर्णी मॅडम हातात खडू घेऊन फळ्यावर काहीतरी लिहीत होत्या. संपूर्ण वर्गात कमालीची शांतता पसरली होती. तितक्यात दरवाजावर अत्यंत हलकी आणि धापा टाकल्यासारखी ‘टकटक’ अशी थाप पडली. मॅडमांनी मागे वळून दरवाजा उघडला, तर दारात आपली मुख्य नायिका म्हणजेच हरिप्रिया उभी होती. भर उन्हात धावपळ करून आल्यामुळे तिचा गोड चेहरा एकदम लाल झाला होता. तिच्या कपाळावर आणि गालावर घामाचे थेंब स्पष्ट दिसत होते. जोरात धावून आल्यामुळे तिचा श्वास फुलला होता आणि तिचे केस थोडे विस्कटलेले होते. सायकलची साखळी दुरुस्त करण्याचा प्रयत्न केल्यामुळे तिचे हात काळ्या ऑइलने माखलेले होते. कुलकर्णी मॅडमांनी तिच्याकडे पाहत गंभीर आवाजात विचारले, “हरिप्रिया! आज पुन्हा उशीर? विज्ञानाचा तास अर्धा संपत आलाय. काय झालं?” हरिप्रियाने घाबरत आणि श्वास रोखत उत्तर दिले, “सॉरी मॅडम... खरं तर मी वेळेतच निघाले होते. पण रस्त्यात अचानक माझ्या सायकलचे पुढचे टायर पंक्चर झाले. मी साखळी तपासायला गेले तर ती साखळीसुद्धा पूर्णपणे उतरली. रस्त्यात दुपारच्या वेळी कोणतंही गॅरेज उघडं नव्हतं. त्यामुळे मला ती जड सायकल ढकलत, पायपीट करत यावं लागलं मॅडम... म्हणून वर्गात पोहोचायला उशीर झाला. सॉरी मॅडम...” तिच्या आवाजातील प्रामाणिकपणा आणि सायकल ढकलत आल्यामुळे झालेली दमछाक पाहून कुलकर्णी मॅडमांचा राग शांत झाला. त्यांनी समजूतदारपणे तिला वर्गात येण्याची परवानगी दिली. मॅडमांनी परवानगी दिल्यावर हरिप्रियाने सुटकेचा श्वास टाकला. ती हळूहळू वर्गात आली. बाकांची रांग ओलांडून मागे जात असताना तिची नजर थेट शेवटून दुसऱ्या बाकावर गेली. तिथे तुषार आणि संकेत अगदी शहाण्या मुलांसारखे हात बांधून, कुलकर्णी मॅडमांचे लेक्चर ऐकल्याचे नाटक करत बसले होते. त्या दोघांना पाहताच हरिप्रियाच्या गोड चेहऱ्यावर अचानक कमालीचे गंभीर भाव आले. तिच्या मुठी नकळत घट्ट आवळल्या गेल्या. तिच्या मनात काल संध्याकाळची आणि आज सकाळची घटना एखाद्या चित्रपटासारखी फिरू लागली. सायकल बिघडवण्यामागील ते ‘लॉजिकल’ कारस्थान तिच्या लक्षात आले होते. काल संध्याकाळी खेळताना संकेतनेच मस्करीत तिच्या सायकलची साखळी ढिली करून ठेवली होती, जेणेकरून आज ती चालवताना मध्येच उतरावी; आणि आज सकाळी शाळा सुरू होण्यापूर्वी, सायकल स्टँडवर कोणाचे लक्ष नसताना शांत स्वभावाच्या तुषारनेच तिच्या पुढच्या टायरची नळी हलकी ढिली करून हवा काढून घेतली होती! त्या दोघांचा हेतू इतकाच होता की, सायकल बिघडली की हरिप्रिया त्यांच्यासोबत चालत येईल आणि त्यांना तिच्याशी गप्पा मारता येतील. पण त्यांच्या या बालिश खोडीमुळे भर दुपारच्या उन्हात तिची किती भयंकर दमछाक होणार आहे, हे त्या दोघांना ठाऊक नव्हते. ती जड सायकल ढकलत आणताना तिच्या पायाचे स्नायू दुखत होते आणि ऑइल लागल्यामुळे तिचे हात मळले होते. हरिप्रिया तिच्या बाकाजवळ पोहोचली. तुषारने नेहमीप्रमाणे तिच्याकडे पाहून एक अपराधी, मूक स्मित देण्याचा प्रयत्न केला, तर संकेतने डोळ्यांनीच “आलीस का?” अशी विचारपूस केली. पण हरिप्रिया यावेळी अजिबात विरघळली नाही. तिच्या मनात त्या दोघांबद्दल तीव्र राग होता. ती काहीही न बोलता, एकही शब्द न उच्चारता, आपल्या नजरेतून संतापाचे निखारे ओकत त्या दोघांवर एक सणसणीत आणि तीव्र कटाक्ष टाकून रुसून बसली. तिच्या त्या एकाच कटाक्षात खूप मोठा अबोल संताप आणि रुसवा होता. तिचा तो बदललेला रुद्र अवतार पाहून तुषार आणि संकेतच्या चेहऱ्यावरील हसू एका क्षणात गायब झाले. आपली खोडी यावेळी अंगलट आली असून आपण हरिप्रियाला खरोखरच खूप मोठा त्रास दिला आहे, याची जाणीव त्यांना झाली. हरिप्रिया राग मनात दाबून ठेवत तिच्या बाकावर जाऊन बसली. कुलकर्णी मॅडमांचा तास संपला. दुपारचे दोन वाजताच शाळेची मधली सुटी झाल्याची ‘घणघण’ घंटा वाजली. वर्गातील इतर मुले डबे खाण्यासाठी ओरडत बाहेर पळाली. तुषार आणि संकेतने हरिप्रियाशी बोलण्याचा प्रयत्न केला, पण तिने त्यांच्याकडे पूर्ण दुर्लक्ष केले. तेवढ्यात तिथे मैथिली आणि गौरी या तिच्या मैत्रिणी आल्या. हरिप्रियाच्या चेहऱ्यावरील गंभीर भाव पाहून गौरीने नेहमीप्रमाणे तिच्या खांद्यावर हात ठेवून मस्करीत विचारले, “काय गं हरिप्रिया? आज विज्ञानाच्या तासाला एवढी धापा टाकत आलीस, चेहरा पार लाल झालाय तुझा! काय झालं नक्की?” हरिप्रिया सुटकेचा श्वास टाकत डबा उघडत म्हणाली, “काही नाही गं, रस्त्यात सायकल पंक्चर झाली आणि तिची चेनही पूर्ण उतरली. भर उन्हात ती जड सायकल ढकलत आणावी लागली.” तिचे हे बोलणे ऐकून शेजारी उभी असलेली मैथिली हळहळली. सायकलच्या चेनचे काळे ऑइल लागलेले तिचे हात पाहून मैथिलीने लगेच आपल्या दप्तरातून सुगंधी पाण्याचा लहान रुमाल काढला आणि अत्यंत काळजीने तिचे हात पुसू लागली. मैथिली हळुवार आवाजात म्हणाली, “अरेरे! हात बघ किती माखलेत तुझे. बरं झालं कुलकर्णी मॅडमनी तुला आज वर्गात घेतलं, नाहीतर विज्ञानाचा एवढा महत्त्वाचा प्रयोगाचा तास चुकला असता तुझा.” तेवढ्यात गौरीची नजर वर्गाच्या कोपऱ्यात पाण्यापाशी उभे राहून चोरून त्यांच्याकडेच पाहणाऱ्या तुषार आणि संकेतवर पडली. ते दोघे हरिप्रियाच्या रागामुळे आधीच गपगार झाले होते. गौरीला संशय आला आणि ती हरिप्रियाच्या कानात हळूच कुजबुजली, “पण हरिप्रिया, मला एक सांग... तुझी सायकल रोज एकदम व्यवस्थित असते, मग आजच अचानक टायर पंक्चर आणि चेन दोन्ही कसं काय एकत्र बिघडलं गं? आणि ते बघ, तिकडे उभे असलेले आपले दोन ‘बॉडीगार्ड’ आज नेहमीसारखे तुझ्याभोवती न फिरता लांबूनच डोळे मोठे करून का बघतायत? नक्की काहीतरी गडबड आहे हं!” गौरीचा हा खट्याळ तर्क ऐकून हरिप्रियाच्या मनात तुषार आणि संकेतच्या खोडीचा विचार पुन्हा आला, पण आपल्या मैत्रिणींसोबत असताना तिचा राग थोडा निवळला. तिने डब्यातील पराठ्याचा तुकडा मोडून गौरीच्या तोंडात कोंडला आणि हसून विषय बदलत म्हणाली, “तुला ना नेहमी भलत्याच शंका येतात गौरी! चल, आधी डबा खा. आज आईने मस्त दम आलूची भाजी आणि पराठे दिलेत.” मैथिली आणि गौरी दोघीही आनंदाने तिच्या डब्यावर तुटून पडल्या. तिघी मैत्रिणी एकमेकींना घास भरवत, गाण्यांच्या भेंड्यांबद्दल बोलत खळखळून हसू लागल्या. मैत्रिणींच्या या गोड सहवासामुळे हरिप्रियाच्या मनावरचे दडपण दूर झाले आणि वर्गाचे वातावरण हलकेफुलके व आनंदी झाले; तरीही हरिप्रियाच्या मनात दोघांच्या बाबतीत रुसवा कायम होता. बघता बघता सायंकाळचे पाच वाजले. सर्व विद्यार्थी आपापल्या घरी जायला निघाले. मैथिली आणि गौरी आपापल्या पालकांसोबत घरी गेल्या. हरिप्रिया मात्र मैदानावरील बाकावर खाली मान घालून, नाराज होऊन बसली होती. आज दिवसभर ती तिच्या जिवाभावाच्या मैत्रिणींसोबत हसली असली, तरी तुषार आणि संकेतसोबत एक शब्दही बोलली नव्हती. ती लहान मुलांसारखे ओठ बाहेर काढून, पायाने जमिनीवरची माती कोरत अत्यंत नाराज होऊन बसली होती. लांबूनच तिचे हे रूप तुषार आणि संकेत पाहत होते. आज दिवसभर त्यांची हक्काची मैत्रीण त्यांच्याशी बोलली नव्हती, त्यामुळे दोघेही आतून हताश झाले होते. त्यांना स्वतःच्या बालिश खोडीचा तीव्र पश्चात्ताप होत होता. संकेत हळू आवाजात तुषारला म्हणाला, “तुष्या, यार ती खूप जास्त रागावलीये रे. आज जेवली पण नाही आपल्यासोबत. चल, काहीतरी करून तिला हसवावंच लागेल.” शांत स्वभावाच्या तुषारने मान डोलवली. दोघेही एकमेकांकडे पाहत एक योजना ठरवून तिच्या बाकाकडे सरकले. हरिप्रियाने त्यांना पाहताच आपली मान दुसरीकडे फिरवली. संकेतने आधी सुरुवात केली. तो थेट तिच्यासमोर गुडघ्यावर बसला आणि आपले दोन्ही कान पकडले. संकेत अत्यंत रडवेला चेहरा करून म्हणाला, “सॉरी गं हरू! शपथ सांगतो, आम्हाला तुला त्रास द्यायचा नव्हता. तुझी सायकल खराब झाली की तू आमच्यासोबत चालत येशील, एवढाच बालिश विचार आमच्या डोक्यात होता गं. तुझ्या पायाला त्रास झाला, तुझे हात काळे झाले... आम्हाला खरोखर खूप वाईट वाटतंय. प्लीज, एकवार बोल ना आमच्याशी!” संकेतची ती प्रामाणिक आर्जवे पाहून हरिप्रियाच्या मनातील राग वितळू लागला, पण ती आपले ओठ अधिक घट्ट करून राग दाखवण्याचे नाटक करत राहिली. तितक्यात शांत बसलेला तुषार पुढे आला. त्याला ठाऊक होते की हरिप्रियाला तिच्या सायकलची किती काळजी आहे. त्याने खिशातून सायकलची चावी काढली आणि तिच्या हातात दिली. तुषार मृदू आवाजात म्हणाला, “प्रिया, तू डबा खात असताना आम्ही दोघे मधल्या सुटीत चोरून शाळेबाहेर गेलो होतो. तुझ्या सायकलचे पंक्चर काढून आणले आहे आणि साखळीला नवीन ऑइल लावून ती एकदम टकाटक केली आहे. आता तुला ती ढकलत नेण्याची अजिबात गरज नाही.” आपल्या सायकलची समस्या या दोघांनी सुटीत स्वतः उन्हात जाऊन सोडवली आहे हे ऐकताच, हरिप्रियाच्या डोळ्यांत एक चमक आली. तिला त्या दोघांच्या प्रेमाची आणि काळजीची जाणीव झाली. ती स्वतःला रोखू शकली नाही आणि तिच्या ओठांवर एक अत्यंत हलकी, गोड आणि निरागस हास्यरेषा उमटली! तिला हसताना पाहून तुषार आणि संकेतच्या जीवात जीव आला. ते दोघेही आनंदाने हसू लागले. हरिप्रिया बाकावरून उठली आणि आपली बॅग पाठीवर अडकवत त्या दोघांना दमदाटीच्या स्वरात म्हणाली, “पुन्हा कधी अशी खोडी काढली ना, तर कायमची कट्टी करेन लक्षात ठेवा!” संकेत लाडात येऊन डोके खाजवत म्हणाला, “नाही गं बाई, आता कान टोचले आमचे!” तिघेही हसत हसत सायकल स्टँडकडे चालू लागले. तुषार आणि संकेत तिच्या मागे चालत होते. तितक्यात संकेत हळूच मागे वळला आणि त्याची खोडकर वृत्ती पुन्हा जागी झाली. हरिप्रिया चालत असताना, संकेतने बाजूला पडलेले एक लहान कोरडे झाडाचे पान उचलले आणि हरिप्रियाचे लक्ष नसताना तिच्या वेणीत गुपचूप अडकवून दिले! तुषारला हे समजताच त्याने संकेतला डोळ्यांनीच “नको करू” म्हणून दटावले, पण संकेत हसत पुढे पळाला. हरिप्रियाला काहीतरी जाणवले; तिने वेणीला हात लावून ते पान काढले आणि संकेतच्या मागे धावण्यासाठी पाय उगारला. “संकेत थांब! तुझी खोडी कधी संपणारच नाही का रे?” हरिप्रिया ओरडली. संकेत हसत पळत होता आणि तुषार मागे राहून त्यांच्या या गोड भांडणाकडे पाहत शांतपणे हसत उभा होता.

संपादकीय विश्लेषण
मध्यवर्ती कल्पना आणि भावगती प्रस्तुत कथेची मध्यवर्ती कल्पना शालेय वयातील निरागसता, मैत्री आणि त्यातून हळूहळू जन्माला येणारे त्रिकोणी पण निखळ प्रेम या सूत्राभोवती फिरते. कथेतील भावगती अतिशय स्वाभाविक आणि प्रवाही आहे. लहान मुलांच्या भावविश्वातील सहजता आणि त्यात येणारे छोटे-छोटे रुसवे-फुगवे लेखकाने अत्यंत सुंदर रीतीने टिपले आहेत. कथेची सुरुवात एका छोट्याशा संघर्षाने (सायकल बिघडणे आणि वर्गात उशीर होणे) होते आणि हा संघर्ष बाह्य नसून अंतर्गत खोडीचा परिणाम आहे, हे जेव्हा उलगडते तेव्हा कथेला खरी गती मिळते. रुसव्याकडून मनधरणीकडे आणि शेवटी पुन्हा एका खोडकर वळणावर जाणारा हा भावनिक प्रवास वाचकाला खिळवून ठेवतो. शैलीवैशिष्ट्ये आणि पात्रचित्रण कथेची शैली साधी, प्रवाही आणि दृश्यमानता निर्माण करणारी आहे. कथेतील पात्रांचे स्वभाव परस्परपूरक आहेत. संकेत हा अत्यंत खोडकर, बडबड्या आणि भावना थेट व्यक्त करणारा आहे; तर तुषार हा अत्यंत शांत, अंतर्मुख आणि कृतीतून प्रेम व्यक्त करणारा आहे. संकेतच्या भावनांचा आवेग त्याच्या संवादातून स्पष्ट होतो: “शपथ सांगतो, आम्हाला तुला त्रास द्यायचा नव्हता. तुझी सायकल खराब झाली की तू आमच्यासोबत चालत येशील, एवढाच बालिश विचार आमच्या डोक्यात होता गं.” याउलट, तुषार हा शब्दांपेक्षा कृतीला प्राधान्य देणारा प्रियकर किंवा मित्र वाटतो, जो मधल्या सुटीत उन्हातान्हात जाऊन सायकल दुरुस्त करतो आणि शांतपणे चावी हातात देतो: “आम्ही दोघे मधल्या सुटीत चोरून शाळेबाहेर गेलो होतो. तुझ्या सायकलचे पंक्चर काढून आणले आहे...” हरिप्रियाचे पात्र स्वाभिमानी, पण तितकेच हळवे आणि क्षमाशील दाखवले आहे. प्रतीकात्मकता आणि परिणामकारकता कथेमध्ये वापरलेली 'सायकल' हे केवळ प्रवासाचे साधन नसून त्यांच्या एकत्र असण्याचे आणि मैत्रीच्या प्रवासाचे प्रतीक आहे. सायकल पंक्चर करणे किंवा साखळी ढिली करणे म्हणजे हरिप्रियाला काही काळासाठी का होईना आपल्यासोबत थांबवून ठेवण्याचा बालिश हट्ट आहे. कथेच्या शेवटी संकेतने तिच्या वेणीत अडकवलेले 'सुके पान' हे त्यांच्या नात्यातील कधीही न संपणाऱ्या खोडकरपणाचे आणि प्रवाहीपणाचे प्रतीक आहे. लेखकाने कथेचा शेवट ज्या हलक्याफुलक्या वळणावर केला आहे, तो कथेची परिणामकारकता वाढवतो. 'कट्टी' आणि 'बॅक टू नॉर्मल' होण्याचा हा प्रवास शालेय दिवसांची आठवण ताजी करून देतो आणि कथेच्या पुढील भागासाठी उत्सुकता निर्माण करतो. सारांश: सायकल बिघडवून हरिप्रियाचा सहवास मिळवू पाहणाऱ्या दोन मित्रांच्या निष्पाप खोडीची आणि तिच्या ओठांवर पुन्हा हास्य फुलवणाऱ्या त्यांच्या अबोल प्रेमाची ही एक गोड कहाणी आहे.
हर्षद खंदारे (निर्माते-मुख्य संपादक, मराठीमाती डॉट कॉम)
अक्षरमंच - मुक्त विचारपीठमराठीमाती डॉट कॉमच्या मुक्त विचारपीठाचा भाग बना — लेखक, संकलक, स्वयंसेवक किंवा इंटर्न म्हणून सामील होण्यासाठी आजच नोंदणी करा.
अधिक माहितीसाठी आम्हाला +९१ ९३२ ६०५ २५५२ येथे संपर्क साधा.

अभिप्राय

सर्व पोस्ट लोड केल्या आहेत कोणत्याही पोस्ट आढळल्या नाहीत सर्व पहा अधिक वाचा उत्तर द्या उत्तर रद्द करा हटवा द्वारे स्वगृह पाने पाने सर्व पहा तुमच्यासाठी सुचवलेले विभाग संग्रह शोधा सर्व पोस्ट आपल्या विनंतीसह कोणतीही पोस्ट जुळणी आढळली नाही स्वगृहाकडे रविवार सोमवार मंगळवार बुधवार गुरुवार शुक्रवार शनिवार रवी सोम मंगळ बुध गुरु शुक्र शनी जानेवारी फेब्रुवारी मार्च एप्रिल मे जून जुलै ऑगस्ट सप्टेंबर ऑक्टोबर नोव्हेंबर डिसेंबर जाने फेब्रु मार्च एप्रि मे जून जुलै ऑग सप्टें ऑक्टो नोव्हें डिसें आत्ताच १ मिनिटापूर्वी $$1$$ मिनिटांपूर्वी १ तासापूर्वी $$1$$ तासांपूर्वी काल $$1$$ दिवसांपूर्वी $$1$$ आठवड्यांपूर्वी ५ आठवड्यांपेक्षा अधिक पूर्वी अनुयायी अनुसरण करा हे दर्जेदार साहित्य अवरोधीत केले आहे १: सामायिक करा २: सामायिक केलेल्या दुव्यावर क्लिक करून वाचा सर्व कोड कॉपी करा सर्व कोड कॉपी करा सर्व कोड आपल्या क्लिपबोर्डवर कॉपी केला आहे Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy विषय सूची