हरवलेलं गावपण - मराठी कविता (मोहिनी उत्तर्डे)

हरवलेलं गावपण (मराठी कविता) - मराठीमाती डॉट कॉम च्या सभासद कवयित्री मोहिनी उत्तर्डे यांची हरवलेलं गावपण ही कविता.

हरवलेल्या गावपणाची वेदना आणि गोड आठवणी यांचा भावनिक संगम मांडणारी कविता... हरवलेलं गावपण

हरवलेलं गावपण

मोहिनी उत्तर्डे (महाराष्ट्र, भारत)

ही कविता गावाच्या मातीशी जोडलेल्या आठवणींचा भावनिक पट उलगडते. निसर्ग, सण, खेळ आणि नात्यांतला निरागस आनंद ती टिपते. गरिबी असूनही समृद्ध असलेलं बालपण शब्दांत उतरवत जाते. शहरात हरवलेल्या गावपणाची उणीव गोड आठवणींतून व्यक्त करते. ही कविता ग्रामीण जीवनातील हरवलेल्या साधेपणाची आणि निरागसतेची हळवी जाणीव करून देते. निसर्ग, सण-उत्सव, खेळ, चालीरीती आणि दैनंदिन जगण्यातील लहानसहान गोष्टी यांतून गावपणाचा आत्मा उलगडत जातो. दृश्यात्मक प्रतिमा आणि गंध-स्पर्शप्रधान अनुभव यामुळे कविता वाचकाला थेट आठवणींच्या विश्वात घेऊन जाते. कवितेतील बालपणाचे चित्रण विशेष प्रभावी आहे. भौतिक कमतरता असूनही मनाने श्रीमंत असलेले जगणे येथे प्रकर्षाने जाणवते. शाळा, खेळ, अन्न, स्वप्ने—या सगळ्यांतून सामूहिकतेचा आणि समाधानाचा भाव अधोरेखित होतो, जो आजच्या एकाकी जीवनशैलीशी सूचक तुलना करतो. शेवटच्या टप्प्यात कविता वर्तमानाशी भिडते. गावाकडचे क्षण आणि नाती प्रत्यक्षात हरवलेली असली, तरी स्मृतींच्या रूपाने ती अजून जिवंत आहेत, ही भावना तीव्रपणे व्यक्त होते. त्यामुळे ही कविता केवळ आठवणींची नोंद न राहता बदलत्या काळावर केलेले मूक भाष्य ठरते.

हरवली ती गावकडची वाट, त्या डोंगरी कडे अन् कपाटं, हरवलं ते गर्द, निरभ्र आकाश, सोबत काजव्यांचा लख्ख प्रकाश... मोगऱ्याचा दारी दरवळणारा सुगंध, तापलेल्या मातीचा मधूर असा गंध, वडाखालचा सुरपारुब्यांचा तो खेळ, नात्यांचा लपंडाव खेळणारी ही सांजवेळ... आठवते वांगसटीची, मल्लाराची वारी, तिळगुळ पण आनंदाने वाटायचो दारोदारी, रंगपंचमीचा झोका नभी भिडायचा, नंदीबैलाचा आवाज गावी घुमायचा... शाळेत जाताना डब्बा रिकामा असायचा, तरी प्रत्येक जण आनंदात दिसायचा, कच्ची कैरी तिखट-मीठ लावून खायचो, स्वप्नातलं घर मात्र मातीत बांधायचो... नवरात्रीचा दांड्यांचा नाद घुमतोय कानी, सोनसाखळीची पकड राहिली मात्र ध्यानी, हरवले ते गावाकडचे क्षण आणि नाती, आता फक्त उरल्यात गोड आठवणी...

मोहिनी उत्तर्डे यांचे इतर लेखन वाचा:

---

मराठीमाती डॉट कॉम येथे प्रकाशित होणाऱ्या निवडक मराठी कविता आता श्राव्य स्वरूपात देखील उपलब्ध आहेत. सर्व ऑडिओ कविता या दुव्यावर ऐकता येतील.

---

• [col]
• - आईच्या कविता
• - निसर्ग कविता
• - पावसाच्या कविता
• - गावाकडच्या कविता

• [col]
• - आत्मविश्वासाच्या कविता
• - आनंदाच्या कविता
• - दुःखाच्या कविता
• - प्रेम कविता

• [col]
• - प्रेरणादायी कविता
• - बाबाच्या कविता
• - बायकोच्या कविता
• - बालकविता

• [col]
• - मैत्रीच्या कविता
• - विरह कविता
• - शांततेच्या कविता
• - शाळेच्या कविता

• [col]
• - शिक्षकांवर कविता
• - सामाजिक कविता
• - अंधश्रद्धेच्या कविता
• - देशभक्तीपर कविता

• [col]
• - सैनिकांच्या कविता
• - शेतकर्‍याच्या कविता
• - प्रवासाच्या कविता
• - तिच्या कविता

• [col]
• - संघर्षाच्या कविता
• - आठवणींच्या कविता
• - राजकीय कविता
• - तरुणाईच्या कविता

---

अक्षरमंच - मुक्त व्यासपीठ

---

मराठीमाती डॉट कॉमच्या मुक्त व्यासपीठाचा भाग बना — लेखक, संकलक, स्वयंसेवक किंवा इंटर्न म्हणून सामील होण्यासाठी आजच नोंदणी करा.
अधिक माहितीसाठी आम्हाला +९१ ९३२ ६०५ २५५२ येथे संपर्क साधा.