शिक्षक म्हणून लाभले - मराठी कविता (मोहिनी उत्तर्डे)

शिक्षक म्हणून लाभले (मराठी कविता) - मराठीमाती डॉट कॉम च्या सभासद कवयित्री मोहिनी उत्तर्डे यांची शिक्षक म्हणून लाभले ही कविता.

गुरू आणि मित्र या दोन्ही रूपांत विद्यार्थ्यांच्या आयुष्यात आधार देणाऱ्या शिक्षकाबद्दलची कृतज्ञता आणि जिव्हाळा व्यक्त करणारी ही भावस्पर्शी शिक्षक म्हणून लाभले ही कविता...

शिक्षक म्हणून लाभले

मोहिनी उत्तर्डे (महाराष्ट्र, भारत)

ही कविता शिक्षक–विद्यार्थी नात्यातील आदर, आपुलकी आणि मैत्रीपूर्ण सहवास अतिशय साध्या, अनुभवाधारित शब्दांत मांडते. शिक्षक केवळ ज्ञान देणारा “गुरू” नसून जीवनप्रवासात साथ देणारा मित्रही असू शकतो, ही भावना कवितेच्या पहिल्याच कडव्यात स्पष्ट होते. प्रारंभी दिसणारी भीती आणि अनिश्चितता ही प्रत्येक विद्यार्थ्याच्या अनुभवाशी जुळणारी आहे. शिक्षकांचा स्वभाव माहित नसल्याने मनात असलेली दडपणाची भावना हळूहळू निवळते आणि त्याजागी विश्वास व आदरभाव निर्माण होतो. हा बदल नैसर्गिक आणि हळुवार पद्धतीने दाखवला आहे. “गुरूचा एक मित्र व्हायला वेळ कुठं लागला नाही” या ओळीतून शिक्षकांची मोकळी, समजूतदार भूमिका दिसून येते. विद्यार्थ्यांच्या खोड्या, किरकिर, प्रयोगशाळेतील गडबड—हे सारे प्रसंग शिक्षक–विद्यार्थी नात्यातील जिवंतपणा आणि सहजता अधोरेखित करतात. Practical ची भीती न वाटणं हे शिक्षकाच्या आधारामुळे निर्माण झालेल्या आत्मविश्वासाचं प्रतीक आहे. शिक्षकाच्या विषयाबद्दल विद्यार्थ्यांच्या मनात निर्माण झालेली आवड ही या नात्याची सर्वात मोठी फलश्रुती आहे. परीक्षा जवळ येते, आयुष्याच्या पुढील टप्प्यावर जाण्याची वेळ येते—इथे विरहाची सौम्य जाणीव निर्माण होते. शेवटच्या कडव्यात शिक्षकाला आयुष्यभर गुरूच्या प्रथम स्थानी ठेवण्याची भावना व्यक्त होते. हे कृतज्ञतेचे, ऋण व्यक्त करण्याचे सुंदर विधान आहे. विद्यार्थी पुढे उडून जातील, पण शिक्षकाची शिकवण आणि माया कायम मनात राहील—हा या कवितेचा भावनिक गाभा आहे. एकूणच ही कविता आदर, कृतज्ञता आणि शिक्षक–विद्यार्थी नात्यातील मैत्रीपूर्ण ऊब यांचे साधे पण मनाला भिडणारे चित्रण करते.

शिक्षक म्हणून लाभले तुम्ही या अफाट शैक्षणिक प्रवासात गुरू असुन ही सोबत होते मित्रा सम माझ्या जीवनात आठवतो क्षण तो मला जेव्हा पाहिलं पहिल्यांदा तुम्हाला मनात भिती होती थोडी स्वभाव तुमचा माहित नव्हता न्‌ आम्हाला हळूहळू स्वभाव आता तुमचा समजु लागला होता आम्हाला अन्‌ तुमच्या बद्दलचा आदरभाव मनात लागला वाढायला वेळ कुठं लागला ना सर गुरूचा एक मित्र व्हायला सतत पुढं तुमच्या करायचो किरकिर Reaction समजुन घ्यायला Practical चं तर tension नव्हतं तुम्ही होता ना आमच्या संग आम्ही पण झटपट साहित्य तोडायचो होऊन त्यात दंग तुमच्या विषयाची आवड आता मनात निर्माण झाली होती पण सोबतच आता परिक्षेची Date जवळ आली होती सर आता एक दिवस तुमची ही पाखरं भुर्रकन उडून जाऊ गुरू म्हणून प्रथम स्थानी नेहमी फक्त तुम्हालाच ठेऊ

मोहिनी उत्तर्डे यांचे इतर लेखन वाचा:

---

मराठीमाती डॉट कॉम येथे प्रकाशित होणाऱ्या निवडक मराठी कविता आता श्राव्य स्वरूपात देखील उपलब्ध आहेत. सर्व ऑडिओ कविता या दुव्यावर ऐकता येतील.

---

• [col]
• - आईच्या कविता
• - निसर्ग कविता
• - पावसाच्या कविता
• - गावाकडच्या कविता

• [col]
• - आत्मविश्वासाच्या कविता
• - आनंदाच्या कविता
• - दुःखाच्या कविता
• - प्रेम कविता

• [col]
• - प्रेरणादायी कविता
• - बाबाच्या कविता
• - बायकोच्या कविता
• - बालकविता

• [col]
• - मैत्रीच्या कविता
• - विरह कविता
• - शांततेच्या कविता
• - शाळेच्या कविता

• [col]
• - शिक्षकांवर कविता
• - सामाजिक कविता
• - अंधश्रद्धेच्या कविता
• - देशभक्तीपर कविता

• [col]
• - सैनिकांच्या कविता
• - शेतकर्‍याच्या कविता
• - प्रवासाच्या कविता
• - तिच्या कविता

• [col]
• - संघर्षाच्या कविता
• - आठवणींच्या कविता
• - राजकीय कविता
• - तरुणाईच्या कविता

---

अक्षरमंच - मुक्त व्यासपीठ

---

मराठीमाती डॉट कॉमच्या मुक्त व्यासपीठाचा भाग बना — लेखक, संकलक, स्वयंसेवक किंवा इंटर्न म्हणून सामील होण्यासाठी आजच नोंदणी करा.
अधिक माहितीसाठी आम्हाला +९१ ९३२ ६०५ २५५२ येथे संपर्क साधा.