Loading ...
/* Dont copy */ body{user-select:none;-moz-user-select:none;-ms-user-select:none;-khtml-user-select:none;-webkit-user-select:none;-webkit-touch-callout:none} pre, code, kbd, .cmC i[rel=pre]{user-select:text;-moz-user-select:text;-ms-user-select:text;-khtml-user-select:text;-webkit-user-select:text;-webkit-touch-callout:text}

उस्मानाबाद जिल्हा (महाराष्ट्र)

उस्मानाबाद जिल्हा - [Detailed Information and Photos of Osmanabad District] उस्मानाबाद जिल्ह्याबद्दल संपुर्ण माहिती आणि छायाचित्रे.

उस्मानाबाद जिल्हा | Osmanabad District

उस्मानाबादचे नाव पूर्वी ‘धारापूर’ अथवा ‘धाराशीव’ असे होते


उस्मानाबाद जिल्हा

उप्राचीनकालीन लेण्यांसाठी उस्मानाबाद जिल्हा प्रसिद्ध आहे.

उस्मानाबादचे नाव पूर्वी ‘धारापूर’ अथवा ‘धाराशीव’ असे होते. १९१० मध्ये तत्कालीन निजाम मीर-उस्मान‍अली याने तख्तनसीन होते वेळी या शहरास स्वतःचे नाव दिले. तेव्हापासून हे शहर ‘उस्मानाबाद’ म्हणून ओळखले जाते.

याच जिल्ह्यातील तेर येथील उत्खननात रोमन संस्कृतीशी नाते सांगणाऱ्या अनेक वस्तू सापडल्या आहेत. त्यावरून पूर्वीच्या धाराशीवचा ग्रीक व रोमन संस्कृतींशी संबंध होता, असे अनुमान काढता येते.

प्राचीनकालीन लेण्यांसाठी जिल्हा प्रसिद्ध आहे. कुंथलगिरीची जैन लेणी, उस्मानाबाद शहराजवळची चांभारलेणी व धाराशीव लेणी यांमधील शिल्पे प्राचीन अभिजात कलेची साक्ष देतात.

परांडा, नळदुर्ग, औसा व उदगीर येथील प्राचीन किल्ले व महाराष्ट्राचे कुलदैवत भवानी मातेचे क्षेत्र तुळजापूर यांमुळे या जिल्ह्याला एक आगळेच महत्त्व प्राप्त झाले आहे.

मुख्य ठिकाण: उस्मानाबाद
तालुके: सहा
क्षेत्रफळ: ७,५६९ चौ. कि. मी.
लोकसंख्या: १२,७६,३२७


उस्मानाबाद जिल्ह्याचे भौगोलिक स्थान


मराठवाड्यातील नैऋत्येकडील जिल्हा. उत्तरेस बीड जिल्हा. पूर्वेस लातूर जिल्ह्या, आग्नेयेस व दक्षिणेस कर्नाटक राज्य, नैऋत्येस व पश्चिमेस सोलापूर जिल्हा, वायव्येस अहमदनगर जिल्हा असे स्थान या जिल्ह्यास लाभले आहे.

उस्मानाबाद जिल्ह्यातील तालुके

उस्मानाबाद जिल्ह्यात एकूण सहा तालुके आहेत
  1. उस्मानाबाद
  2. कळंब
  3. उमरगा
  4. तुळजापूर
  5. परांडा
  6. भूम

उस्मानाबाद जिल्ह्याची प्राकृतिक रचना


अनियमित आकाराचा जिल्हा. बालाघाट पठारी प्रदेश, सीनानदीच्या खोऱ्याच्या प्रदेश व भीमानदी खोऱ्याच्या प्रदेश अशी जिल्ह्याची सर्वसाधारण प्राकृतिक रचना आहे.

भूम, कळंब, उस्मानाबाद व उमरगा तालुक्यांच्या बराचसा भाग बालाघाट पठारी प्रदेशात मोडतो. परांडा व भूम तालुके सीनानदीच्या खोऱ्यात अतंर्भूत होतात. जिल्ह्याच्या दक्षिण भाग भीमानदीच्या खोऱ्यात येते.

उस्मानाबाद जिल्ह्याचे हवामान


उस्मानाबाद जिल्ह्याचे हवामान सर्वसाधारणः उष्ण व कोरडे आहे. पर्जन्यमान अतिशय व अनियमित आहे. पावसाचे वितरणही असमान आहे. जिल्ह्याच्या पूर्व भागात तुलनात्मकदृष्ट्या पर्जन्यमान साधारण बरे आहे. पश्चिम भागात अधिकच कमी आहे.

सुखटणकर समितीच्या शिफारशीनुसार भूम, कळंब व परांडा हे तालुके अवर्षणप्रवण म्हणून निश्चित करण्यात आलेले असून या तालुक्यांमध्ये १९७४ - ७५ पासून अवर्षणप्रवण क्षेत्रविकास कार्यक्रम राबविला जात आहे.

उस्मानाबाद जिल्ह्यातील नद्या


तेरणा ही जिल्ह्यातील सर्वात लांब नदी आहे. ही नदी कळंब तालुक्यात तेरखेडजवळ उगम पावते. ही पुढे जिल्ह्याबरोबर मांजरा नदीस मिळते. बोरी व बेनिथोरा या भीमेच्या उपनद्या जिल्ह्यातून वाहतात. बोरी नदीचा उगम धारुरच्या पश्चिम भागात तर बेनिथोराच्या उगम देवबेट टेकडीवर होतो. बाणगंगा ही सीना नदीची उपनदीही जिल्ह्यातील एक महत्त्वाची नदी गणली जाते. बीड जिल्ह्यात उगम पावणारी मांजरा नदी उस्मानाबाद जिल्ह्याच्या उत्तर सीमेवरून वाहते. बीड व उस्मानाबादच्या जिल्ह्याच्या सीमा मांजरा नदीने स्पष्ट केल्या आहेत. सीना ही भीमा नदीची जिल्ह्यातील प्रमुख उपनदी असून ती अहमदनगर जिल्ह्यातून परांडा तालुक्यातून उस्मानाबाद जिल्ह्यात प्रवेशते. जिल्ह्यातील तिचा बरचसा प्रवास परांडा तालुक्याच्या सीमेवरून उत्तर-दक्षिण असा होतो. आपल्या प्रवासात परांडा तालुक्याची पश्चिम सीमा निश्चित करीत असतानाच काही अंतर तिने उस्मानाबाद व सोलापूर या जिल्ह्यांमधून नैसर्गिक सीमेचे कार्य केले आहे. भोगावती, हरणी, उल्पा, चांदणी, खैरी या उस्मानाबाद जिल्ह्यातून वाहणाऱ्या कमी-अधिक महत्त्वाच्या इतर नद्या होत.

उस्मानाबाद जिल्ह्यातील धरणे


बीड जिल्ह्यातील मांजरा प्रकल्पाचा लाभ उस्मानाबाद जिल्ह्यास होतो. भूम तालुक्यात ताकमोड येथे वाटेफळ हे धरण असून याच तालुक्यात अळूपजवळ रामगंगा व भूमजवळ बाणगंगा ही धरणे आहेत. परांडा तालुक्यात चांदणी व खासापूर येथे धरणे आहेत. उमरगा तालुक्यातील बेनिथोरा (मुरुमजवळ), जकेनूर, निम्न तेरणा व तुरोरा तसेच कळंब तालुक्यातील रायगव्हाण ही जिल्ह्यातील नाव घेण्याजोगी अन्य धरणे होत.

उस्मानाबाद जिल्ह्यातील पिके


ज्वारी हे जिल्ह्यातील प्रमुख पीक असून ते खरीप व रबी अशा दोन्ही हंगामात घेतले जाते. कळंब, उमरगा व उस्मानाबाद तालुके खरीप ज्वारीच्या उत्पादनाच्या दृष्टीने; तर परांडा, उस्मानाबाद, उमरगा व भूम हे तालुके रबी ज्वारीच्या उत्पादनाच्या दृष्टीने महत्त्वाचे आहेत. रबी ज्वारी येथे ‘शाळू’ म्हणून ओळखली जाते. तांदूळ, भुईमूग, तूर व उडीद ही जिल्ह्यातील खरीप पिके होत. गहू व हरभरा ही रबी पिके जिल्ह्यात घेतली जातात.


उस्मानाबादचे नाव पूर्वी ‘धाराशीव’ असे होते. राज्यातील युती शासनाने उस्मानाबादचे नामांतर पुन्हा ‘धाराशीव’ असे केले आहेत.

ऊस जिल्ह्यातील प्रमुख बागायती पीक असून तुळजापूर, कळंब, उमरगा व उस्मानाबाद या तालुक्यांमध्ये उसाचे उत्पादन अधिक प्रमाणात घेतले जाते.

उमरगा तालुक्यातील तुरोरा हे गाव पानमळ्यांसाठी प्रसिद्ध आहे.

उस्मानाबाद जिल्ह्यातील उद्योगधंदे


उस्मानाबाद जिल्ह्यात औद्योगिकदृष्टीच्या अप्रगत गणला जातो. जिल्ह्यात उस्मानाबाद तालुक्यात ढोकी येथे व तुळजापूर तालुक्यात तामलवाडी येथे सूत गिरणी आहे. परांडा, भूम व कळंब येथे दूध शीतकरण केंद्र आहेत. परांडा तालुक्यात चांदणी येथे मत्स्यबीज उत्पादन केंद्र आहे. उस्मानाबाद तालुक्यात तेरणानगर येथे तेरणा सहकारी साखर कारखाना व तुळजापूर तालुक्यात नळदुर्ग येथे श्रीतुळजाभवानी सहकारी साखर कारखाना हे सहकारी तत्त्वावरील साखर कारखाने जिल्ह्यात कार्यरत आहेत. जिल्ह्यातील एकमेव औद्योगिक वसाहत उस्मानाबाद शहरात आहे.

उस्मानाबाद जिल्ह्यातील प्रमुख स्थळे


उस्मानाबाद: उस्मानाबाद हे जिल्ह्याचे प्रमुख ठिकाण असून ते भोगावतीच्या काठी वसले आहे. जवळच धाराशीवजवळ डोंगरात कोरीव लेणी आहेत. उस्मानाबाद येथील हजरत ख्वाजा शस्मुद्दीन गाझीचा दर्गा अनेक भाविकांचे श्रद्धा स्थान आहे.

तुळजापूर: हे तुळजापूर तालुक्याचे मुख्य ठिकाण असून तेथील तुळजाभवानी महाराष्ट्रातील अनेकांचे कुलदैवत आहे. तुळजाभवानीचे प्राचीन हेमाडपंती शिल्पाचा उत्कृष्ट नमुना मानले आहे. तेथून जवळच नागझरी हे निसर्गरम्य ठिकाण आहे.

नळदुर्ग: तुळजापूर तालुक्यातील नळदुर्ग भुईकोट किल्ल्यामधून प्रसिद्धीस आलेले आहे. इब्राहीम आदिलशाहा दुसरा याने तेथे बोरी नदीवर धरण बांधले असून त्याने बांधलेला ‘पाणी महल’ हे नळदुर्गच्या किल्ल्यातील प्रमुख आकर्षण आहे.

तेरणा: उस्मानाबाद तालुक्यात तेर नदीकाठी हे वसलेले हे ऐतिहासिक गाव बौद्धकालीन स्तूप व संत गोराकुंभाराचे गाव म्हणून प्रसिद्ध आहे. येथे संत गोरा कुंभार यांची समाधी आहे.

परांडा: परांडा तालुक्याचे मुख्य ठिकाण. ऐतिहासिक किल्ला. एकेकाळचे निजामशाहीच्या राजधानीचे शहर. येथे संत कवी हंसराज स्वामींचा मठ आहे.

याशिवाय अणदूर (तुळजापूर तालुक्यात. खंडोबाचे मंदिर.); डोणगाव (परांडा तालुक्यात. सीना नदीकाठी. समर्थ रामदासचे पट्टशिष्य कल्याणस्वामींनी यांचा मठ. ख्वाजा बद्रुद्दीन साहेबंचा दर्गा.); भूम (बाणगंगा नदीकाठी. अलम प्रभूचे मंदिर.); कुंथलगिरी (भूम तालुक्यात. जैन मुनी शांतिसागर यांचे समाधी.); कळंब (कळंब तालुक्याचे ठिकाण. मांजरा नदीकाठी. सय्यद जाफर‍अली तहसलीदार यांचा दर्गा.); येरमाळा (कळंब तालुक्यात. सोलापूर-औरंगाबाद रस्त्यावर. येडेश्वरीचे मंदिर.); उमरगा (उमरगा तालुक्याचे मुख्य ठिकाण.). ही जिल्ह्यातील महत्त्वाची अन्य स्थळे होत.

उस्मानाबाद जिल्ह्यातील वाहतुक


पुणे-विजयावाडा (सोलापूर, हैदराबादमार्गे) हा राष्ट्रीय मार्ग क्रमांक नऊ जिल्ह्याच्या दक्षिण भागातून जातो. उमरगा, डाळिंब व नळदुर्ग ही या महामार्गावरील जिल्ह्यातील महत्त्वाची ठिकाणे होत. मिरजेहून कुर्डूवाडीमार्गे लातूरला जाणारा लोहमार्ग जिल्ह्यातून जातो. तेर, ढोकी, एडसी ही या लोहमार्गावरील जिल्ह्यातील स्थानके होत.


“विजापूर येथील सुप्रसिद्ध अशा ‘मुलखमैदान’ तोफ मूळची परंड्याची!” असे म्हटले जाते.


मराठीमाती डॉट कॉम संपादक मंडळ
२००२ । मराठीमाती डॉट कॉम । पुणे
संपादक मंडळाद्वारे विविध विभागांतील साहित्याचे संपादन, पुनर्लेखन आणि संदर्भासहित नवीन लेखन केले जाते.
नाव

अंधश्रद्धेच्या कविता,5,अकोला,1,अजय दिवटे,1,अजित पाटणकर,18,अनिकेत शिंदे,1,अनिल गोसावी,2,अनुभव कथन,14,अनुराधा फाटक,39,अनुवादित कविता,1,अपर्णा तांबे,7,अब्राहम लिंकन,2,अभंग,3,अभिव्यक्ती,1009,अमन मुंजेकर,7,अमरश्री वाघ,2,अमरावती,1,अमित पडळकर,4,अमित पवार,1,अमित पापळ,25,अमित बाविस्कर,3,अमुक-धमुक,1,अमोल देशमुख,1,अमोल वाघमारे,1,अमोल सराफ,2,अर्थनीति,3,अश्विनी तातेकर-देशपांडे,1,अहमदनगर,1,अक्षय वाटवे,1,अक्षरमंच,778,आईच्या कविता,20,आईस्क्रीम,3,आकाश पवार,2,आकाश भुरसे,8,आज,6,आजीच्या कविता,1,आठवणींच्या कविता,16,आतले-बाहेरचे,3,आतिश कविता लक्ष्मण,1,आत्मविश्वासाच्या कविता,11,आदित्य कदम,1,आनंद दांदळे,8,आनंदाच्या कविता,22,आभिजीत टिळक,2,आमट्या सार कढी,18,आर समीर,1,आरती गांगन,2,आरती शिंदे,4,आरत्या,82,आरोग्य,20,आशिष खरात-पाटील,1,इंदिरा संत,3,इंद्रजित नाझरे,26,इंद्रजीत भालेराव,1,इतिहास,7,इसापनीती कथा,44,उदय दुदवडकर,1,उन्मेष इनामदार,1,उपवासाचे पदार्थ,15,उमेश कानतोडे,1,उमेश कुंभार,12,उस्मानाबाद,1,ऋग्वेदा विश्वासराव,5,ऋचा पिंपळसकर,10,ऋचा मुळे,18,ऋषिकेश शिरनाथ,2,एच एन फडणीस,1,एप्रिल,30,एहतेशाम देशमुख,2,ऑक्टोबर,31,ऑगस्ट,31,ऑडिओ कविता,12,ओंकार चिटणीस,1,ओम ढाके,1,औरंगाबाद,1,कपिल घोलप,11,करमणूक,51,कर्क मुलांची नावे,1,कविता शिंगोटे,1,कवितासंग्रह,40,कवी बी,1,कार्यक्रम,9,कालिंदी कवी,2,कि का चौधरी,1,किल्ले,97,किल्ल्यांचे फोटो,5,किशोर चलाख,6,कुठेतरी-काहीतरी,2,कुणाल खाडे,2,कुसुमाग्रज,7,कृष्णाच्या आरत्या,5,के के दाते,1,के तुषार,8,केदार कुबडे,40,केदार नामदास,1,केदार मेहेंदळे,1,केशवकुमार,1,केशवसुत,2,कोल्हापूर,1,कोशिंबीर सलाड रायते,14,कौशल इनामदार,1,खंडोबाची स्थाने,1,खंडोबाच्या आरत्या,2,खरगपूर,1,ग दि माडगूळकर,1,ग ह पाटील,1,गडचिरोली,1,गणपतीच्या आरत्या,5,गणपतीच्या गोष्टी,24,गणेश तरतरे,16,गणेश पाटील,1,गण्याचे विनोद,1,गाडगे बाबा,1,गावाकडच्या कविता,12,गुरूच्या आरत्या,2,गुलझार काझी,1,गोकुळ कुंभार,6,गोड पदार्थ,58,ग्रेस,1,घरचा वैद्य,2,घाट,1,चंद्रकांत जगावकर,1,चंद्रपूर,1,चटण्या,3,चातुर्य कथा,6,चित्रपट समीक्षा,1,चैतन्य म्हस्के,1,जयश्री मोहिते,1,जळगाव,1,जाई नाईक,1,जानेवारी,31,जालना,1,जितेश दळवी,1,जिल्हे,31,जीवनशैली,422,जुलै,31,जून,30,ज्योती मालुसरे,1,टीझर्स,1,ट्रेलर्स,3,ठाणे,1,डिसेंबर,31,डॉ. दिलीप धैसास,1,तनवीर सिद्दिकी,1,तरुणाईच्या कविता,6,तिच्या कविता,52,तुकाराम गाथा,4,तेजस्विनी देसाई,1,दत्ताच्या आरत्या,5,दर्शन जोशी,2,दादासाहेब गवते,1,दिनदर्शिका,366,दिनविशेष,366,दिनेश बोकडे,1,दिनेश लव्हाळे,1,दिनेश हंचाटे,1,दिपक शिंदे,2,दिवाळी फराळ,26,दीप्तीदेवेंद्र,1,दुःखाच्या कविता,69,देवीच्या आरत्या,3,देशभक्तीपर कविता,2,धनराज बाविस्कर,26,धार्मिक स्थळे,1,धुळे,1,धोंडोपंत मानवतकर,11,ना धों महानोर,1,ना वा टिळक,1,नांदेड,1,नागपूर,1,नाशिक,1,निखिल पवार,3,निमित्त,3,निराकाराच्या कविता,8,निवडक,1,निसर्ग कविता,23,नोव्हेंबर,30,न्याहारी,49,पथ्यकर पदार्थ,2,परभणी,1,पराग काळुखे,1,पल्लवी माने,1,पांडुरंग वाघमोडे,3,पाककला,319,पाककृती व्हिडिओ,2,पालकत्व,7,पावसाच्या कविता,30,पी के देवी,1,पुडिंग,10,पुणे,11,पूनम राखेचा,1,पोस्टर्स,5,पोळी भाकरी,26,पौष्टिक पदार्थ,20,प्र श्री जाधव,6,प्रजोत कुलकर्णी,1,प्रतिक बळी,1,प्रतिभा जोजारे,1,प्रतिक्षा जोशी,1,प्रफुल्ल चिकेरूर,10,प्रभाकर लोंढे,3,प्रवास वर्णन,1,प्रवासाच्या कविता,11,प्रविण पावडे,13,प्रवीण राणे,1,प्रसन्न घैसास,2,प्रज्ञा वझे-घारपुरे,13,प्राजक्ता गव्हाणे,1,प्रिती चव्हाण,15,प्रिया जोशी,1,प्रियांका न्यायाधीश,3,प्रेम कविता,85,प्रेरणादायी कविता,15,फेब्रुवारी,29,फोटो गॅलरी,9,बहीणाबाई चौधरी,2,बा भ बोरकर,2,बा सी मर्ढेकर,4,बातम्या,7,बाबा आमटे,1,बाबाच्या कविता,2,बायकोच्या कविता,4,बालकविता,13,बालकवी,3,बाळाची मराठी नावे,1,बाळासाहेब गवाणी-पाटील,1,बिपीनचंद्र नेवे,1,बीड,1,बुलढाणा,1,बेकिंग,9,भंडारा,1,भक्ती कविता,14,भरत माळी,1,भा रा तांबे,2,भाज्या,29,भाताचे प्रकार,16,भूमी जोशी,1,मंगळागौरीच्या आरत्या,2,मंजुषा कुलकर्णी,2,मंदिरांचे फोटो,2,मंदिरे,1,मधल्या वेळेचे पदार्थ,40,मनाचे श्लोक,205,मनिषा दिवेकर,3,मराठी उखाणे,2,मराठी कथा,100,मराठी कविता,660,मराठी गझल,18,मराठी गाणी,2,मराठी गोष्टी,66,मराठी चारोळी,1,मराठी चित्रपट,13,मराठी टिव्ही,32,मराठी नाटक,1,मराठी पुस्तके,5,मराठी प्रेम कथा,23,मराठी भयकथा,41,मराठी मालिका,6,मराठी रहस्य कथा,2,मराठी लेख,35,मराठी विनोद,1,मराठी साहित्य,49,मराठी साहित्यिक,1,मराठी सुविचार,2,मराठीमाती,181,मसाले,12,महात्मा फुले,1,महाराष्ट्र,305,महाराष्ट्र फोटो,9,महाराष्ट्राचा इतिहास,32,महाराष्ट्रीय पदार्थ,22,महालक्ष्मीच्या आरत्या,2,महेश बिऱ्हाडे,3,मांसाहारी पदार्थ,17,माझं मत,2,माझा बालमित्र,85,मातीतले कोहिनूर,15,मारुतीच्या आरत्या,2,मार्च,31,मीना तालीम,1,मुंबई,9,मुंबई उपनगर,1,मुकुंद शिंत्रे,35,मुक्ता चैतन्य,1,मुलांची नावे,1,मुलाखती,1,मे,31,मैत्रीच्या कविता,5,मोहिनी उत्तर्डे,1,यवतमाळ,1,यश सोनार,2,यशपाल कांबळे,2,यशवंत दंडगव्हाळ,17,यादव सिंगनजुडे,2,योगा,1,योगेश कर्डिले,5,योगेश सोनवणे,2,रजनी जोगळेकर,5,रत्नागिरी,1,रागिनी पवार,1,राजकीय कविता,7,राजकुमार शिंगे,1,राजेंद्र भोईर,1,राजेश्वर टोणे,3,रामचंद्राच्या आरत्या,5,रायगड,1,राहुल अहिरे,3,रेश्मा जोशी,2,रेश्मा विशे,1,रोहित काळे,7,रोहित साठे,14,लघुपट,3,लता मंगेशकर,2,लक्ष्मण अहिरे,2,लातूर,1,लिलेश्वर खैरनार,2,लोकमान्य टिळक,3,लोणची,9,वर्धा,1,वा भा पाठक,1,वात्रटिका,2,वासुदेव कामथ,1,वाळवणाचे पदार्थ,6,वि सावरकर,1,विंदा करंदीकर,2,विचारधन,211,विठ्ठलाच्या आरत्या,5,विद्या कुडवे,4,विद्या जगताप,2,विनायक मुळम,1,विरह कविता,55,विराज काटदरे,1,विलास डोईफोडे,4,विवेक जोशी,3,विशेष,4,विष्णूच्या आरत्या,4,विज्ञान तंत्रज्ञान,2,वृषाली काकडे,2,वृषाली सुनगार-करपे,1,वेदांत कोकड,1,वैभव सकुंडे,1,वैशाली झोपे,1,व्यंगचित्रे,42,व्हिडिओ,23,शंकराच्या आरत्या,4,शशांक रांगणेकर,1,शांततेच्या कविता,6,शांता शेळके,3,शारदा सावंत,4,शाळेचा डबा,13,शाळेच्या कविता,10,शितल सरोदे,1,शिक्षकांवर कविता,3,शुभम बंबाळ,2,शुभम सुपने,2,शेतकर्‍याच्या कविता,11,शेती,1,शैलेश सोनार,1,श्याम खांबेकर,1,श्रद्धा नामजोशी,9,श्रावणातल्या कहाण्या,27,श्रीधर रानडे,1,श्रीनिवास खळे,1,श्रीरंग गोरे,1,संघर्षाच्या कविता,28,संजय पाटील,1,संजय बनसोडे,2,संजय शिंदे,1,संजय शिवरकर,5,संजय सावंत,1,संत एकनाथ,1,संत तुकडोजी महाराज,1,संत तुकाराम,8,संत नामदेव,2,संत ज्ञानेश्वर,4,संतोष झोंड,1,संतोष सेलुकर,30,संदिप खुरुद,5,संदेश ढगे,39,संपादक मंडळ,1,संपादकीय,9,संपादकीय व्यंगचित्रे,2,संस्कार,2,संस्कृती,129,सचिन पोटे,12,सचिन माळी,1,सण-उत्सव,19,सणासुदीचे पदार्थ,32,सतिश चौधरी,1,सदाशिव गायकवाड,2,सनी आडेकर,10,सप्टेंबर,30,समर्थ रामदास,206,समर्पण,9,सरबते शीतपेये,8,सलिम रंगरेज,1,सांगली,1,सागर बनगर,1,सागर बाबानगर,1,सातारा,1,सामाजिक कविता,112,सामान्य ज्ञान,7,सायली कुलकर्णी,7,साहित्य सेतू,1,साक्षी खडकीकर,9,सिंधुदुर्ग,1,सिद्धी भालेराव,1,सिमा लिंगायत-कुलकर्णी,1,सुदेश इंगळे,4,सुनिल नागवे,1,सुनिल नेटके,2,सुनील गाडगीळ,1,सुभाष कटकदौंड,2,सुमती इनामदार,1,सुमित्र माडगूळकर,1,सुरेश भट,2,सुशील दळवी,1,सुशीला मराठे,1,सैनिकांच्या कविता,3,सैरसपाटा,127,सोपानदेव चौधरी,1,सोमकांत दडमल,1,सोलापूर,1,स्तोत्रे,1,स्फूर्ती गीत,1,स्वप्नाली अभंग,5,स्वाती खंदारे,318,स्वाती गच्चे,1,स्वाती दळवी,9,स्वाती नामजोशी,31,स्वाती वक्ते,2,ह मुलांची नावे,1,हमार्टिक समा,1,हरितालिकेच्या आरत्या,1,हर्षद खंदारे,41,हर्षदा जोशी,3,हर्षवर्धन घाटे,1,हर्षाली कर्वे,2,हसनैन आकिब,3,हेमंत जोगळेकर,1,हेमा चिटगोपकर,8,होळी,5,
ltr
item
मराठीमाती । माझ्या मातीचे गायन: उस्मानाबाद जिल्हा (महाराष्ट्र)
उस्मानाबाद जिल्हा (महाराष्ट्र)
उस्मानाबाद जिल्हा - [Detailed Information and Photos of Osmanabad District] उस्मानाबाद जिल्ह्याबद्दल संपुर्ण माहिती आणि छायाचित्रे.
https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEji_OEXijJsAspCXLSDellRM0PxMmImGsrFaGRgy4dSO4yaQyFXGNqlFHfVj6O43-m-bDZadR5uYIhwAyCWprJMtbpn2qQ1pOVdWPUWn5JFDe2PC0ns0_KmytiPFgPHtwSVKCAOrx9Q7UdG5nJurltOKLiTg27dQGjff2gcfAAnRkEpHnxWrYpMMJM8iQ/s1600-rw/osmanabad-district.jpg
https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEji_OEXijJsAspCXLSDellRM0PxMmImGsrFaGRgy4dSO4yaQyFXGNqlFHfVj6O43-m-bDZadR5uYIhwAyCWprJMtbpn2qQ1pOVdWPUWn5JFDe2PC0ns0_KmytiPFgPHtwSVKCAOrx9Q7UdG5nJurltOKLiTg27dQGjff2gcfAAnRkEpHnxWrYpMMJM8iQ/s72-c-rw/osmanabad-district.jpg
मराठीमाती । माझ्या मातीचे गायन
https://www.marathimati.com/2022/09/osmanabad-district.html
https://www.marathimati.com/
https://www.marathimati.com/
https://www.marathimati.com/2022/09/osmanabad-district.html
true
2079427118266147504
UTF-8
सर्व पोस्ट लोड केल्या आहेत कोणत्याही पोस्ट आढळल्या नाहीत सर्व पहा अधिक वाचा उत्तर द्या उत्तर रद्द करा हटवा द्वारे स्वगृह पाने पाने सर्व पहा तुमच्यासाठी सुचवलेले विभाग संग्रह शोधा सर्व पोस्ट आपल्या विनंतीसह कोणतीही पोस्ट जुळणी आढळली नाही स्वगृहाकडे रविवार सोमवार मंगळवार बुधवार गुरुवार शुक्रवार शनिवार रवी सोम मंगळ बुध गुरु शुक्र शनी जानेवारी फेब्रुवारी मार्च एप्रिल मे जून जुलै ऑगस्ट सप्टेंबर ऑक्टोबर नोव्हेंबर डिसेंबर जाने फेब्रु मार्च एप्रि मे जून जुलै ऑग सप्टें ऑक्टो नोव्हें डिसें आत्ताच १ मिनिटापूर्वी $$1$$ मिनिटांपूर्वी १ तासापूर्वी $$1$$ तासांपूर्वी काल $$1$$ दिवसांपूर्वी $$1$$ आठवड्यांपूर्वी ५ आठवड्यांपेक्षा अधिक पूर्वी अनुयायी अनुसरण करा हे दर्जेदार साहित्य अवरोधीत केले आहे १: सामायिक करा २: सामायिक केलेल्या दुव्यावर क्लिक करून वाचा सर्व कोड कॉपी करा सर्व कोड कॉपी करा सर्व कोड आपल्या क्लिपबोर्डवर कॉपी केला आहे Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy विषय सूची