मनोरुग्ण ते मनोयात्री

मनोरुग्ण ते मनोयात्री - मनोरुग्ण या शब्दाचा मनोयात्री पर्यंतचा प्रवास कसा झाला? त्याचं अनुभव कथन.

मनोरुग्ण ते मनोयात्री

मनोरुग्ण या शब्दाचा मनोयात्री पर्यंतचा प्रवास कसा झाला? त्याचं अनुभव कथन


मनोरुग्ण! प्रत्येकवेळी हा शब्द जेव्हा जेव्हा कानावर पडायचा त्या प्रत्येकवेळी मला मनोरुग्ण म्हणजे वेडेच असतात असे काहीसे वाटत राहायचे. खरंतर रस्त्यावर एकट्याने, उपाशी, मळलेल्या, जखमा झालेल्या, जखमांमध्ये किडे झालेल्या अश्या लोकांना जेव्हा पाहायचो तेव्हा प्रत्येकवेळी डोक्यात एकच प्रश्न सतावत राहायचा की, ‘माणूस म्हणून मी यांच्यासाठी काय करू शकतो?’



...पण प्रत्येकवेळी सगळा सारासार विचार करत आपली असलेली बिकट आर्थिक परिस्थिती लक्षात घेता खूप इच्छा असूनही आपण काही करू शकत नाही याचे वाईट वाटायला लागले. पण डोक्यात घोंगावणारे प्रश्न काही थांबत नव्हते. नोकरीच्या ठिकाणीही लक्ष लागत नव्हते. सतत डोक्यात ती माणसे - त्यांचे जगणे हेच विचार सुरू राहायचे. पुढे हळूहळू मी रस्त्याच्या कडेला उभा राहून त्यांना पाहू लागलो. त्यांच्या हालचाली,त्यांचे हावभाव, त्यांचे स्वतःशी बोलणे, हसणे, रडणे सारं काही न्याहाळत होतो. हे सगळं सुरू असताना माझ्या डोक्यात एक गोष्ट येत राहिली की, ही माणसे स्वतःशीच यासाठी बोलत असावी कारण की त्यांना गरज असताना त्यांच्यासोबत कोणी मनमोकळे पणाने बोलले नसावे. आणि मग पुढे रस्त्याच्या कडेला उभा राहून न्याहाळत हळूहळू मी त्यांच्या समोर जाऊन बसू लागलो.

कधी कोणी रागाने माझ्यावर थुंकायचे, कोणी शिवीगाळ करायचे तर कोणी हातात जे काही लागेल ते फेकून मारायचे. इतके होऊनही मी पुन्हा दुसऱ्या दिवशी त्यांच्या समोर जाऊन बसायचो. असे करत करत एक दिवस ती सगळी आपल्यासारखी माणसे हळूहळू माझ्याकडे पाहत हसत रोज माझी वाट पाहत असायची. आणि कदाचित हाच माझ्या सामाजिक आयुष्यातला एक टर्निंग पॉईंट ठरला.

मी सोलापुर मधील अनेक मनोरुग्णासोबत रस्त्यावर मांडी घालून बोलू लागलो, गप्पा मारू लागलो. त्यांची समाजाबद्दल असलेली भिती, समज - गैरसमज हे त्यांच्या भाषेतून समजून घेऊ लागलो. हे सगळं करत असताना त्यांना ‘आपल्याला भूक लागली आहे हे सांगता ही न येणे’ ही गोष्ट माझ्या मनाला चटका लावून गेली. त्यांच्या अंगावर झालेल्या जुन्या जखमा पाहून, त्यात झालेली किड पाहून मला अस्वस्थ होऊ लागले आणि एका क्षणाला मी कशाचाही विचार न करता तुटपुंज्या पगारातून थोडे थोडे पैसे वाचवत मी त्यांच्या जखमांवर उपचार करू लागलो. त्यांना दोन वेळेचे जेवण देणे माझ्याकडून शक्य नव्हते म्हणून, मी घरात बनवल्या जाणाऱ्या जेवणातूनच थोडे त्यांच्यासाठी घेऊन जाऊ लागलो.

घरची आर्थिक परिस्थिती बिकट आहे हे मला ठाऊक असतानाही मी या सगळ्या दुःख वेदनांच्या हळूहळू प्रेमात पडू लागलो. रात्र रात्र माझ्या डोक्यात त्यांचे चेहरे, आवाज, डोळे दिसू लागले आणि या सगळ्यात माझी नोकरी सुटली. मला त्यावेळी माझी नोकरी सुटली याहूनही जास्त वाईट ‘या सगळ्यांना मला आता जेवण - उपचार देता येणार नाही’ याचे जास्त वाईट वाटू लागले. हळूहळू माझे त्यांना भेटणे कमी होऊ लागले आणि एक दिवस अचानक मला एका मित्राकडून कळले की, “अमुक अमुक रस्त्यावर असणारा एक मनोरुग्ण गेले काही दिवस माझी वाट पाहत आहे.” आणि तेव्हा माझ्या काळजात चर्रर्रर्र झाले होते. आणि क्षणातच माझ्या मनात असलेला ‘मनोरुग्ण’ हा शब्द ‘मनोयात्री’ झाला.

डोक्यात अनेक विचार होते. पण आर्थिक परिस्थितीने मला बांधून ठेवले होते. माझी अस्वस्थता काही केल्या कमी होईना. त्यामुळे मी जवळच्या काही मित्रांना याबाबत बोलू लागलो. ते प्रत्येकवेळी शक्य तितका हातभार लावू लागले. असे सगळं करत असताना एक दिवस असा उजाडला की सोलापूरच्या रस्त्यांवर फिरणारा प्रत्येक मनोयात्री हा आतिश कविता लक्ष्मण चा मित्र आहे अशी चर्चा लोकांमध्ये होऊ लागली.

पुढे मी या माझ्या मनोयात्री मित्रांसाठी वैयक्तिक हात उसने पैसे काढले. त्यांच्यावर उपचार करणाऱ्या संस्थांसोबत संपर्क केला आणि एक एक करत अगदी विश्वासाने त्यांना उपचारासाठी संस्था मध्ये पाठवायला सुरुवात केली. उपचारासाठी जाणारे हे माझे मनोयात्री मित्र गाडीत बसताना माझ्याकडे पाहून रडायचे तेव्हा मला वाटत राहायचे की, “यांना काही कळत नाही” हे इथल्या समाजाने कशाच्या आधारे ठरवले असेल? पण असो.

गेली सहा वर्ष हे सगळं काम करत आहे. कर्ज काढत, जवळ असलेले तुटक मुटक सोन गहाण ठेवत, याच्या - त्याच्याकडून पैसे उसने घेत हा सगळा सहा वर्षाचा प्रवास प्रामाणिकपणे करत राहिलो. या माझ्या प्रामाणिकपणा मुळेच कदाचित पुढे सोलापूर मध्ये पूर्वी सारखे रस्त्यावर फिरणारे मनोयात्री कमी झाले. मी त्यांना योग्य ठिकाणी उपचारासाठी किंवा काहींना त्यांचे घर शोधून त्यांच्या घरी पोहचवले.

खूप वाईट काळ पाहिला या सगळ्या प्रवासात. काही वेळा स्वतः दोन दोन दिवस उपाशी राहिलो पण माझ्या मनोयात्री मित्रांना निदान एक वेळचे जेवण देत राहिलो. रेटत रेटत का असेना आज सोलापुरातील एकही मनोयात्री उपाशी पोटी झोपत नाही आणि त्यांना गरजेच्या असलेल्या उपचारापासून वंचित राहत नाही याचेच समाधान आहे.

वर्षानुवर्षे स्वतःशीच बडबडत असणारे मनोयात्री माझ्यासोबत बोलू लागले. त्यांच्या गोष्टी सांगू लागले. सुख दुःख सांगू लागले त्यावेळी असे जाणवले की, तुम्ही प्रयत्न करा फक्त आणि पहा मग ‘या जगात काहीच असे असंभव’ नाही. पुढे याच विचाराने, प्रेरणेने मी करत असलेल्या कामाला एक नाव स्वरूप दिले जे आहे ‘संभव फाऊंडेशन’ आणि हे कायम माझ्या जगण्यात, असण्यात राहावे म्हणून माझ्या मुलाचे नावही संभव ठेवले.

हा सगळा खडतर प्रवास मला आता एका साच्यात आणायचा आहे. उपचारासाठी बाहेर पाठवत असणाऱ्या मनोयात्रींना मला इथेच आपल्या सोलापूर मध्ये एका छताखाली आणून त्यांच्यावर उपचार करायचे आहे. त्यांना पुन्हा नव्याने जगायला शिकवायचे आहे. हाच माझ्या आयुष्यातला आता शेवटचा आलेख आहे.

माझ्या तोकड्या हाताला जर तुमचे आभाळ लाभले, तर पायात जगण्याची बेडी बांधली गेलेल्या शेकडो मनोयात्रींच्या पंखात मी नव्या उभारीचे बळ देईन असा विश्वास आणि खात्री तुमच्याप्रती सादर करतो.

- आतिश कविता लक्ष्मण

अभिप्राय

ब्लॉगर


  सामायिक करा


नाव

अंधश्रद्धेच्या कविता,5,अजय दिवटे,1,अजित पाटणकर,18,अनिकेत शिंदे,1,अनिल गोसावी,2,अनुभव कथन,11,अनुराधा फाटक,39,अपर्णा तांबे,7,अब्राहम लिंकन,2,अभंग,2,अभिव्यक्ती,901,अमन मुंजेकर,6,अमरश्री वाघ,2,अमित पडळकर,4,अमित पवार,1,अमित बाविस्कर,3,अमुक-धमुक,1,अमोल देशमुख,1,अमोल वाघमारे,1,अमोल सराफ,2,अर्थनीति,3,अलका खोले,1,अश्विनी तातेकर-देशपांडे,1,अक्षय वाटवे,1,अक्षरमंच,667,आईच्या कविता,17,आईस्क्रीम,3,आकाश पवार,1,आकाश भुरसे,8,आज,12,आजीच्या कविता,1,आठवणींच्या कविता,13,आतले-बाहेरचे,3,आतिश कविता लक्ष्मण,1,आत्मविश्वासाच्या कविता,9,आनंद दांदळे,8,आनंदाच्या कविता,20,आभिजीत टिळक,2,आमट्या सार कढी,16,आरती गांगन,2,आरती शिंदे,4,आरत्या,82,आरोग्य,4,आशिष खरात-पाटील,1,इंद्रजित नाझरे,26,इसापनीती कथा,44,उदय दुदवडकर,1,उन्मेष इनामदार,1,उपवासाचे पदार्थ,13,उमेश कानतोडे,1,उमेश कुंभार,12,ऋग्वेदा विश्वासराव,3,ऋचा पिंपळसकर,10,ऋचा मुळे,16,ऋषिकेश शिरनाथ,2,एप्रिल,30,एहतेशाम देशमुख,2,ऑक्टोबर,31,ऑगस्ट,31,ओंकार चिटणीस,1,कपिल घोलप,11,करमणूक,43,कर्क मुलांची नावे,1,कविता शिंगोटे,1,कवितासंग्रह,6,कार्यक्रम,9,कालिंदी कवी,2,किल्ले,92,किल्ल्यांचे फोटो,5,किशोर चलाख,6,कुठेतरी-काहीतरी,2,कुसुमाग्रज,1,कृष्णाच्या आरत्या,5,केदार कुबडे,40,केदार नामदास,1,केदार मेहेंदळे,1,कोशिंबीर सलाड रायते,14,कौशल इनामदार,1,खंडोबाची स्थाने,1,खंडोबाच्या आरत्या,2,खरगपूर,1,गणपतीच्या आरत्या,5,गणेश तरतरे,10,गणेश पाटील,1,गण्याचे विनोद,1,गाडगे बाबा,1,गावाकडच्या कविता,9,गुरूच्या आरत्या,2,गुलझार काझी,1,गोड पदार्थ,57,घरचा वैद्य,2,घाट,1,चटण्या,3,चातुर्य कथा,6,चित्रपट समीक्षा,1,चैतन्य म्हस्के,1,जयश्री मोहिते,1,जानेवारी,31,जिल्हे,1,जीवनशैली,366,जुलै,31,जून,30,ज्योती मालुसरे,1,टीझर्स,1,ट्रेलर्स,3,डिसेंबर,31,तरुणाईच्या कविता,4,तिच्या कविता,41,तुकाराम गाथा,4,तेजस्विनी देसाई,1,दत्ताच्या आरत्या,5,दर्शन जोशी,2,दादासाहेब गवते,1,दिनदर्शिका,372,दिनविशेष,366,दिनेश बोकडे,1,दिनेश हंचाटे,1,दिपक शिंदे,2,दिवाळी फराळ,26,दीप्तीदेवेंद्र,1,दुःखाच्या कविता,65,देवीच्या आरत्या,3,देशभक्तीपर कविता,2,धार्मिक स्थळे,1,धोंडोपंत मानवतकर,9,निखिल पवार,3,निमित्त,3,निराकाराच्या कविता,6,निवडक,1,निसर्ग कविता,15,नोव्हेंबर,30,न्याहारी,41,पंचांग,6,पथ्यकर पदार्थ,2,पराग काळुखे,1,पल्लवी माने,1,पांडुरंग वाघमोडे,3,पाककला,301,पालकत्व,6,पावसाच्या कविता,19,पी के देवी,1,पुडिंग,10,पुणे,9,पोस्टर्स,5,पोळी भाकरी,18,पौष्टिक पदार्थ,19,प्रजोत कुलकर्णी,1,प्रतिक बळी,1,प्रतिभा जोजारे,1,प्रतिक्षा जोशी,1,प्रफुल्ल चिकेरूर,10,प्रभाकर लोंढे,3,प्रवास वर्णन,1,प्रवासाच्या कविता,10,प्रविण पावडे,10,प्रवीण राणे,1,प्रसन्न घैसास,2,प्रज्ञा वझे-घारपुरे,10,प्राजक्ता गव्हाणे,1,प्रिया जोशी,1,प्रियांका न्यायाधीश,3,प्रेम कविता,75,प्रेरणादायी कविता,14,फेब्रुवारी,29,फोटो गॅलरी,11,बा भ बोरकर,1,बातम्या,6,बाबा आमटे,1,बाबाच्या कविता,1,बायकोच्या कविता,3,बालकविता,9,बालकवी,1,बाळाची मराठी नावे,1,बाळासाहेब गवाणी-पाटील,1,बिपीनचंद्र नेवे,1,बेकिंग,9,भक्ती कविता,8,भाज्या,28,भाताचे प्रकार,16,भूमी जोशी,1,मंगळागौरीच्या आरत्या,2,मंजुषा कुलकर्णी,2,मंदिरांचे फोटो,2,मंदिरे,1,मधल्या वेळेचे पदार्थ,35,मनाचे श्लोक,205,मनिषा दिवेकर,3,मराठी उखाणे,2,मराठी कथा,92,मराठी कविता,513,मराठी गझल,17,मराठी गाणी,2,मराठी गोष्टी,1,मराठी चारोळी,1,मराठी चित्रपट,12,मराठी टिव्ही,27,मराठी नाटक,1,मराठी पुस्तके,4,मराठी प्रेम कथा,23,मराठी भयकथा,41,मराठी रहस्य कथा,2,मराठी लेख,29,मराठी विनोद,1,मराठी साहित्य,12,मराठी साहित्यिक,1,मराठी सुविचार,2,मराठीमाती,297,मसाले,12,महाराष्ट्र,274,महाराष्ट्र फोटो,9,महाराष्ट्राचा इतिहास,32,महाराष्ट्रीय पदार्थ,19,महालक्ष्मीच्या आरत्या,2,महेश बिऱ्हाडे,1,मांसाहारी पदार्थ,17,माझं मत,1,माझा बालमित्र,54,मातीतले कोहिनूर,14,मारुतीच्या आरत्या,2,मार्च,31,मुंबई,8,मुकुंद शिंत्रे,35,मुक्ता चैतन्य,1,मुलांची नावे,1,मुलाखती,1,मे,31,मैत्रीच्या कविता,5,यश सोनार,2,यशपाल कांबळे,2,यशवंत दंडगव्हाळ,17,यादव सिंगनजुडे,2,योगा,1,योगेश कर्डिले,4,रजनी जोगळेकर,4,रागिनी पवार,1,राजकीय कविता,6,राजकुमार शिंगे,1,रामचंद्राच्या आरत्या,5,राहुल अहिरे,3,रेश्मा विशे,1,रोहित काळे,7,रोहित साठे,14,लता मंगेशकर,1,लक्ष्मण अहिरे,2,लिलेश्वर खैरनार,2,लोणची,9,वासुदेव कामथ,1,वाळवणाचे पदार्थ,6,विचारधन,211,विठ्ठलाच्या आरत्या,5,विद्या कुडवे,4,विद्या जगताप,2,विनायक मुळम,1,विरह कविता,47,विराज काटदरे,1,विलास डोईफोडे,4,विवेक जोशी,2,विशेष,5,विष्णूच्या आरत्या,4,विज्ञान तंत्रज्ञान,2,वृषाली काकडे,2,वृषाली सुनगार-करपे,1,वेदांत कोकड,1,वैभव सकुंडे,1,वैशाली झोपे,1,व्यंगचित्रे,17,व्हिडिओ,20,शंकराच्या आरत्या,4,शशांक रांगणेकर,1,शांततेच्या कविता,5,शांता शेळके,1,शारदा सावंत,4,शाळेच्या कविता,10,शितल सरोदे,1,शिक्षकांवर कविता,2,शुभम बंबाळ,2,शुभम सुपने,2,शेतकर्‍याच्या कविता,9,शेती,1,श्याम खांबेकर,1,श्रद्धा नामजोशी,9,श्रावणातल्या कहाण्या,27,श्रीनिवास खळे,1,श्रीरंग गोरे,1,संगीता अहिरे,1,संघर्षाच्या कविता,21,संजय पाटील,1,संजय बनसोडे,2,संजय शिवरकर,5,संजय सावंत,1,संत एकनाथ,1,संत तुकाराम,7,संत नामदेव,2,संत ज्ञानेश्वर,4,संतोष झोंड,1,संतोष सेलुकर,30,संदिप खुरुद,5,संदेश ढगे,37,संपादकीय,25,संपादकीय व्यंगचित्रे,16,संस्कार,2,संस्कृती,128,सचिन पोटे,12,सचिन माळी,1,सण-उत्सव,17,सणासुदीचे पदार्थ,32,सतिश चौधरी,1,सदाशिव गायकवाड,2,सनी आडेकर,10,सप्टेंबर,30,समर्थ रामदास,206,समर्पण,6,सरबते शीतपेये,8,सागर बनगर,1,सागर बाबानगर,1,सामाजिक कविता,95,सायली कुलकर्णी,5,साहित्य सेतू,1,साक्षी खडकीकर,9,सिद्धी भालेराव,1,सिमा लिंगायत-कुलकर्णी,1,सुदेश इंगळे,3,सुनिल नेटके,2,सुनील गाडगीळ,1,सुभाष कटकदौंड,2,सुमती इनामदार,1,सुरेश भट,1,सुशील दळवी,1,सुशीला मराठे,1,सैनिकांच्या कविता,2,सैरसपाटा,97,सोपानदेव चौधरी,1,सोमकांत दडमल,1,स्तोत्रे,1,स्फूर्ती गीत,1,स्वप्नाली अभंग,3,स्वाती खंदारे,300,स्वाती दळवी,6,स्वाती नामजोशी,31,स्वाती वक्ते,2,ह मुलांची नावे,1,हमार्टिक समा,1,हरितालिकेच्या आरत्या,1,हर्षद खंदारे,38,हर्षदा जोशी,3,हर्षवर्धन घाटे,1,हर्षाली कर्वे,2,हसनैन आकिब,3,हेमा चिटगोपकर,8,होळी,5,harshad-khandare,1,swati-khandare,1,
ltr
item
मराठीमाती | माझ्या मातीचे गायन: मनोरुग्ण ते मनोयात्री
मनोरुग्ण ते मनोयात्री
मनोरुग्ण ते मनोयात्री - मनोरुग्ण या शब्दाचा मनोयात्री पर्यंतचा प्रवास कसा झाला? त्याचं अनुभव कथन.
https://blogger.googleusercontent.com/img/a/AVvXsEir_cDH8ReuPmTlW5t_MTEvpX4RURKXNuK0PlYSJYTYM7qrxS-iaiJSUiW566rl7dEh0-HWhzjDme5yzHHmHGO7EZdjEaSY_pbb6ZgvORZKkfh25vn0l8k5qppAlMYNqh-IBf3OyiWsTxnV2oZbDd_MujL8VwCma4COWmmByQXb-cAMYikvk_2LwBhhTw
https://blogger.googleusercontent.com/img/a/AVvXsEir_cDH8ReuPmTlW5t_MTEvpX4RURKXNuK0PlYSJYTYM7qrxS-iaiJSUiW566rl7dEh0-HWhzjDme5yzHHmHGO7EZdjEaSY_pbb6ZgvORZKkfh25vn0l8k5qppAlMYNqh-IBf3OyiWsTxnV2oZbDd_MujL8VwCma4COWmmByQXb-cAMYikvk_2LwBhhTw=s72-c
मराठीमाती | माझ्या मातीचे गायन
https://www.marathimati.com/2021/10/manorugna-te-manoyatri.html
https://www.marathimati.com/
https://www.marathimati.com/
https://www.marathimati.com/2021/10/manorugna-te-manoyatri.html
true
2079427118266147504
UTF-8
सर्व पोस्ट लोड केल्या आहेत कोणत्याही पोस्ट आढळल्या नाहीत सर्व पहा अधिक वाचा उत्तर द्या उत्तर रद्द करा हटवा द्वारे स्वगृह पाने पाने सर्व पहा तुमच्यासाठी सुचवलेले विभाग संग्रह शोधा सर्व पोस्ट आपल्या विनंतीसह कोणतीही पोस्ट जुळणी आढळली नाही स्वगृहाकडे रविवार सोमवार मंगळवार बुधवार गुरुवार शुक्रवार शनिवार रवी सोम मंगळ बुध गुरु शुक्र शनी जानेवारी फेब्रुवारी मार्च एप्रिल मे जून जुलै ऑगस्ट सप्टेंबर ऑक्टोबर नोव्हेंबर डिसेंबर जाने फेब्रु मार्च एप्रि मे जून जुलै ऑग सप्टें ऑक्टो नोव्हें डिसें आत्ताच १ मिनिटापूर्वी $$1$$ मिनिटांपूर्वी १ तासापूर्वी $$1$$ तासांपूर्वी काल $$1$$ दिवसांपूर्वी $$1$$ आठवड्यांपूर्वी ५ आठवड्यांपेक्षा अधिक पूर्वी अनुयायी अनुसरण करा हे दर्जेदार साहित्य अवरोधीत केले आहे १: सामायिक करा २: सामायिक केलेल्या दुव्यावर क्लिक करून वाचा सर्व कोड कॉपी करा सर्व कोड कॉपी करा सर्व कोड आपल्या क्लिपबोर्डवर कॉपी केला आहे Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy विषय सूची