वारसा भाग ३ (भूतकाळाचा मागोवा) - मराठी कथा

वारसा भाग ३,भूतकाळाचा मागोवा,मराठी कथा - [Varsa Part 3 Magova,Marathi Katha] मातीशी ऋणानुबंध ठेवुन दिलेल्या संस्कारांचा,परंपरेचा व माणुसकीचा वारसा.

वारसा भाग ३ (भूतकाळाचा मागोवा) - मराठी कथा | Varsa - Part 3 (Bhutkalacha Magova) - Marathi Katha

आपल्या मातीशी ऋणानुबंध कायम ठेवुन शिकवलेल्या संस्कारांचा, समजावलेल्या परंपरेचा आणि माणुसकीचा वारसा


स्थळ: त्र्यंबकेश्वर (नाशिक जिल्हा)

गजेंद्र स्वामींच्या तोंडून शाप हा शब्द ऐकून अनिरुद्धची कानशिला गरम झाली. आता काहीतरी पूजा-अर्चा, नाहीतर मंत्र-तंत्र अनुष्ठान करुन हा आपल्याकडून पैसे उकळणार हे अनिरुद्धच्या मनात येऊन त्यांच्या कपाळावर सूक्ष्म आठी आली. गजेंद्र स्वामींच्या तीक्ष्ण नजरेतुन हे बदल सुटले नाहीत.

“क्षमा करा! पण शाप-उःशाप, पाप-पुण्य हे मी मानत नाही स्वामी! मला एवढेच माहीत आहे की मी कींवा माझ्या वडिलांनी कोणाचेही वाईट केलेले नाही. माझ्या मुलाने ही नाही. माझे कर्तव्य मी करतो आणि जमेल तेवढे समाजाला मदत होईल असे करतो. कोणाला त्रास होईल असे मी वागत नाही. त्यामुळे या गोष्टींवर माझा विश्वास नाही. आणि सुख दुःखाचं म्हणायचं तर ती आपल्या आयुष्याचा अविभाज्य घटक आहेत. सुखी असताना तो काळ सहज संपतो म्हणून विस्मरणात जातो. दुःख असतांना प्रत्येक क्षण आपण मोजत बसतो. माझ्याच वाट्याला हे दुःख का आलं हा प्रश्न विचारत बसतो!” अनिरुद्ध मोकळं आणि स्पष्ट बोलले.

“शाप हा शब्द ऐकून वैतागलात का अनिरुद्ध?” गजेंद्र स्वामीं म्हणाले. सहाजिक आहे तुमचं. तुम्ही वैज्ञानिक आहात. त्यामुळे मी तुम्हाला थोडं वेगळ्या पध्दतीने समजावून सांगतो!

“भूतकाळात एखादी घटना घडलेली असते. माणसं एखादी गोष्ट करतात. काही निर्णय घेतात, कृती करतात. प्रत्येक कृतीचे परिणाम होत असतात. Every action has a reaction and every decision has repercussions आणि आपल्या प्रत्येक निर्णयाची जबाबदारी ही आपली असते. काही वेळा ती अ‍ॅक्शन कींवा रीअॅक्शन त्वरीत घडणारी असते काही वेळेस त्या घटनेचे परिणाम दूरगामी असतात. ते त्यावेळेस जाणवत नाहीत पण नंतर जाणवत राहतात.”

“आपल्या महाभारतातील उदाहरण घेऊया. इंद्रप्रस्थ वसवताना अर्जुनाने खांडववन जाळले. कीत्येक पशुपक्षी, झाडे, सर्पकुळं जळाली, जे आगीतून वाचले त्यांना अर्जुनाने टीपून मारले. त्या प्राण्यांचे, सर्पांचे तळतळाट अर्जुनाला नाही तर त्याच्या नातवाला भोवले. तक्षकाने सर्पकुळाचा सूड अर्जुनाचा नातू परिक्षीतावर उगवला. परीक्षित सर्पदंशाने गेला. त्याच्या मुलाने, जनमेजयाने समस्त सर्प कुळाविरुध्द युध्द पुकारलं. आस्तिक ऋषिंनी मधे येऊन निराकरण केलं नसतं तर हे असच चाललं असतं...

अजून तुम्हाला कोणतं उदाहरण देऊ?! “ओके, आता साधं ग्लोबल वॉर्मिंगचं उदाहरण घेऊ या! (do not be surprised Mr. Sarnobat, I have done my Msc. In Biochemistry) आपल्या पृथ्वीच्या बदललेल्या पर्यावरणाचं उदाहरण घ्या. शेकडो वर्षे माणसाने वृक्षतोड केली, टेकड्या तोडल्या, पाणी हवे तसे वापरले, नद्यांची काळजी घेतली नाही, प्रदुषण वाढले, लोकसंख्येवर नियंत्रण ठेवले नाही..., ह्या सगळ्याचे वाईट परिणाम झाले / होत आहेत आणि आपली पुढची पिढी ते भोगणार आहे! म्हणजेच आपल्या पूर्वजांनी केलेल्या चुकांची कींमत आपल्या पुढच्या पिढीला चुकवावी लागणार आहे. अगदी आपल्या इतिहासातलं उदाहरण घ्या! इंग्रजांविरुद्ध आपल्याकडील सगळे राजे, सगळी राज्ये, पहिल्यांदाच एकत्र आली असती तर? 1857 च्या स्वातंत्र्य संग्रामात प्रत्येक राजाने फक्त स्वतःच्या गादिचा विचार न करता अखंड हिंदुस्थानाचा विचार केला असता तर? देश गुलामगिरीत गेला नसता! आपल्याला, त्यांच्या पुढच्या पिढीला जे भोगावे लागले ते लागले नसते. भारताचा इतिहास बदलला असता! याचाच अर्थ, आपल्या पूर्वजांनी जी चूक केली त्याची फळं त्यांनी आणि त्यांच्या पुढच्या चार पिढ्यांनी भोगली. हिंदुस्थानाची फाळणी झाली. एका क्षणात देशाचे तुकडे पाडले... शेकडो घरं, शेकडो कुटुंब देशोधडीला लागली. माणसं मेली... त्यांच्यावर झालेल्या अत्याचारांचा, अन्यायाच्या कडवटपणा पुढच्या पिढीत आलाच नां? अखंड देशाचं विभाजन झालं, लोकांची मानसिकता बदलली, देशात-धर्मात कायमची तेढ आली. आज त्याची कींमत पुढच्या पिढ्या मोजत आहेत ना?” आज त्याच सीमेवर हजारो जवान मृत्यूमुखी पडत आहेत.

एक लक्षात घ्या, सर्व सामान्य माणसांच्या चुकांचा परीणाम तो स्वतः व त्याची मुलं भोगतात. पण ज्यांच्या हाती सत्ता असते, ताकद असते, जे नेते असतात त्यांच्या चुकांचे, कृतींचे परिणाम आणि शाप ते स्वतः, त्यांची प्रजा आणि पुढच्या अनेक पिढ्या भोगतात. कारण “With Great Power Comes Great Responsibility! म्हणून तर सत्ता असणाऱ्या नेत्यांकडे दूरद्रुष्टी असावी लागते, व्हीजन असावे लागते. आपण घेतलेल्या निर्णयाचे दूरगामी परिणाम वाईट होऊ शकतात हे जाणण्याची दूरद्रुष्टी असावी लागते! सत्ताधाऱ्यांनी केवळ तात्कालिक फायदा बघून चालत नाही तर दूरगामी परिणामांचा विचार करावा लागतो. शिवाजी महाराजांना ती दूरद्रुष्टी होती. आपल्याकडच्या काही समाज सुधारकांना, संत, वैज्ञानिक यांच्याकडे ती समज होती. त्यांनी त्यावेळेस केलेल्या सुधारणांचे, संस्कारांचे, निर्णयांचे, बदलांचे फायदे आपली पिढी आजही उपभोगत आहेच ना?

हे सर्व जर तुम्हाला पटत असेल तर मागच्या पिढीतल्या माणसांच्या एखाद्या चुकीच्या कृतीने दुसऱ्याला शरिराला, मनाला, आत्म्याला झालेल्या वेदनेचे तळतळाट नाहीतर शाप हे द्रुष्य वा अद्रुष्य परीणाम आपल्या आत्ताच्या पिढीला भोगायला लागु शकत नाही का? शेवटी वारसा म्हणजे तरी काय? आपल्या पूर्वजांनी केलेल्या चांगल्या वाईट गोष्टींच्या परिणामांचं उत्तरदायित्व! वारसा म्हणजे केवळ स्थावरजंगम मालमत्ता नाही. तो जसा आर्थिक तसाच सांस्कृतिक, ऐतिहासिक, अध्यात्मिक, बौध्दीक आणि इहलौकिक सुध्दा!

तुम्ही वैज्ञानिक आहात. प्रत्येक गोष्टीची कारण मिमांसा, लॉजिक, कार्यकारण भाव हे तुम्ही शोधायचा प्रयत्न करता. पण आपल्या व इतरांच्या आयुष्यात काही घटना घडत असतात ज्यांची कारणमीमांसा आपल्याला करता येते का? आपल्या भोवताली घडणाऱ्या प्रत्येक घटनेचा कार्यकारण भाव आपल्या बुध्दीच्या आवाक्यात असतो का? मग आपण त्या घटनांना, आपल्याला समजतील आणि मानवातील अशी लेबलं देत असतो.

“आता तुम्हाला असं वाटेल की मी तुम्हाला काहीतरी पूजाअर्चा, विधी, मंत्र-तंत्र, अघोरी उपाय, अनुष्ठानं वैगरे करायला सांगेन जेणे करुन ह्या शापावर कींवा परीणामांवर उपाय कींवा उतारा होइल. पण मी आत्ता तरी तसं काहीच सांगणार नाही अनिरुद्ध! याचं कारण, जी काही चुकीची क्रृती घडली ती पूर्वीच घडून गेली आहे. काळ निघून गेला आहे. झालेल्या परीणामांच निराकारण आणि प्रायश्चित्त हे ज्यांनी कृती केली त्यांनी, नाहीतर त्यांच्या पुढच्या पिढीला करणं आवश्यक असतं. तसेच या शापाचा प्रभाव कमी व्हायला एखादं व्रत, अनुष्ठानं असेल तर ते देखील पुढच्या पिढीला करावं लागतं. तुमच्या बाबतीत हे दोन्ही केले गेले आहे का ह्याची कुणालाही कल्पना नाही. त्यामुळे ते तुम्हालाच शोधायचं आहे. तुमच्या अगोदरच्या पिढीने काय भोगलं आहे?, काय उपाय योजना केल्या आहेत?, याचा शोध तुम्ही घेतलात तरच हे शक्य आहे आणि तो प्रवास तुमचा आहे. तुम्ही तो करायचा ठरवला तर माझ्याकडून होईल ती मदत मी करायला तयार आहे!”

गजेंद्र स्वामींनी बोलणं संपल्यावर एक आश्वासक हात अनिरुद्धच्या पाठीवर ठेवला आणि ते म्हणाले... “अनिरुद्ध, तुम्ही एक सज्जन व्यक्ती आहात. अंतर्बाह्य सज्जन. विचारी आहात. देव तुम्हाला योग्य मार्ग नक्कीच दाखवेल! माझा विश्वास आहे. या आता!”

नाशिक मधून परतीच्या वाटेवर अनिरुद्ध काही न बोलता शांत बसून होते पण त्यांच्या मनात विचारांच दंद्व चालू होतं. हॉटेलवरती परत आल्यावर भार्गवीने त्यांना खोदून खोदून प्रश्न विचारले पण अनिरुद्धने त्यांची मोघम उत्तरे दिली होती. “काही नाही गं!” आपल्या आदित्यची पत्रिका उत्तम आहे. काही होणार नाही त्याला. असं सांगून तीला तात्पुरतं शांत केलं होतं. मुख्य म्हणजे भार्गवीला हे सर्व सांगायचा त्यांचा आत्ता तरी विचार नव्हता. त्यांचा वैज्ञानिक दृष्टिकोन त्यांना शाप उशाःप वैगरेवर विश्वास ठेऊ देत नव्हता. पण स्वामींनी दिलेली लॉजिकल उदाहरणं मनाला पटत देखील होती. अनिरुद्ध स्वतःच्या तत्त्वांशी एकनिष्ठ असले तरी हटवादी नव्हते. ते स्वतः ज्ञानयोग आणि कर्मयोगात श्रध्दा ठेवणारे असले तरी आपल्या बायकोचा आस्तिक आणि श्रध्दाळु स्वभाव आणि सात्विक भक्ती यांचा त्यांनी कायम आदर केला होता. मनातल्या मनात द्वंद्व सुरु होतं. शेवटी त्यांनी एक अखेरचा प्रश्न स्वतःला विचारला. तुझ्या करता तुझी तत्वं महत्वाची की तुझं मुल आणि बायको? आणि त्याच उत्तर त्यांना मिळालेलं होतं. शाप उशाःप कींवा आणखी काही चुका असोत, त्याच्या मुळाशी जाणं आवश्यक होतं, निराकरण करणं आवश्यक होतं! भूतकाळात जाऊन ह्या सर्वांची उत्तरे शोधणं आवश्यक होतं!

गाडी मुंबईला पोहोचेपर्यंत अनिरुद्धचा निर्णय झालेला होता!

क्रमशः


स्वाती नामजोशी | Swati Namjoshi
पुणे, महाराष्ट्र (भारत) । सभासद, मराठीमाती डॉट कॉम
मराठी कथा या विभागात लेखन.

अभिप्राय

ब्लॉगर


  सामायिक करा


तुमच्यासाठी सुचवलेले संबंधित लेखन

नाव

अंधश्रद्धेच्या कविता,5,अजय दिवटे,1,अजित पाटणकर,18,अनिकेत शिंदे,1,अनिल गोसावी,2,अनुभव कथन,6,अनुराधा फाटक,39,अपर्णा तांबे,7,अब्राहम लिंकन,2,अभंग,1,अभिव्यक्ती,754,अमन मुंजेकर,6,अमित पडळकर,4,अमित पवार,1,अमित बाविस्कर,3,अमुक-धमुक,1,अमोल वाघमारे,1,अमोल सराफ,1,अर्थनीति,2,अलका खोले,1,अश्विनी तातेकर देशपांडे,1,अक्षरमंच,530,आईच्या कविता,17,आईस्क्रीम,3,आकाश भुरसे,8,आज,401,आजीच्या कविता,1,आठवणींच्या कविता,11,आतले-बाहेरचे,1,आत्मविश्वासाच्या कविता,8,आनंद दांदळे,8,आनंदाच्या कविता,20,आभिजीत टिळक,2,आमट्या सार कढी,14,आरती गांगन,2,आरती शिंदे,4,आरत्या,80,आरोग्य,4,आशिष खरात-पाटील,1,इंद्रजित नाझरे,15,इसापनीती कथा,44,उदय दुदवडकर,1,उन्मेष इनामदार,1,उपवासाचे पदार्थ,13,उमेश कुंभार,12,ऋग्वेदा विश्वासराव,2,ऋचा पिंपळसकर,10,ऋचा मुळे,16,ऋषिकेश शिरनाथ,2,एप्रिल,30,एहतेशाम देशमुख,2,ऑक्टोबर,31,ऑगस्ट,31,ओंकार चिटणीस,1,कपिल घोलप,5,कपील घोलप,2,करमणूक,42,कर्क मुलांची नावे,1,कविता शिंगोटे,1,कार्यक्रम,9,कालिंदी कवी,2,काव्य संग्रह,3,किल्ले,92,किल्ल्यांचे फोटो,5,किशोर चलाख,6,कुठेतरी-काहीतरी,2,कुसुमाग्रज,1,कृष्णाच्या आरत्या,5,केदार कुबडे,41,केदार नामदास,1,केदार मेहेंदळे,1,कोशिंबीर सलाड रायते,11,कौशल इनामदार,1,खरगपूर,1,गणपतीच्या आरत्या,5,गणेश तरतरे,5,गणेश पाटील,1,गण्याचे विनोद,1,गावाकडच्या कविता,7,गुरूच्या आरत्या,2,गुलझार काझी,1,गोड पदार्थ,37,घरचा वैद्य,2,घाट,1,चटण्या,1,चातुर्य कथा,6,चित्रपट समीक्षा,1,जानेवारी,31,जिल्हे,1,जीवनशैली,259,जुलै,31,जून,30,ज्योती मालुसरे,1,टीझर्स,1,ट्रेलर्स,3,डिसेंबर,31,तरुणाईच्या कविता,2,तिच्या कविता,28,तुकाराम गाथा,4,तेजस्विनी देसाई,1,दत्ताच्या आरत्या,5,दादासाहेब गवते,1,दिनदर्शिका,380,दिनविशेष,366,दिनेश बोकडे,1,दिनेश हंचाटे,1,दिपक शिंदे,2,दिवाळी फराळ,9,दुःखाच्या कविता,54,देवीच्या आरत्या,3,देशभक्तीपर कविता,2,धोंडोपंत मानवतकर,9,निखिल पवार,1,निराकाराच्या कविता,5,निसर्ग कविता,14,नोव्हेंबर,30,न्याहारी,37,पंचांग,14,पथ्यकर पदार्थ,2,पराग काळुखे,1,पल्लवी माने,1,पांडुरंग वाघमोडे,3,पाककला,203,पावसाच्या कविता,18,पी के देवी,1,पुडिंग,10,पुणे,8,पोस्टर्स,5,पोळी भाकरी,11,पौष्टिक पदार्थ,14,प्रतिक बळी,1,प्रतिक्षा जोशी,1,प्रभाकर लोंढे,3,प्रवास वर्णन,1,प्रवासाच्या कविता,10,प्रज्ञा वझे-घारपुरे,2,प्राजक्ता गव्हाणे,1,प्रिया जोशी,1,प्रिया महाडिक,6,प्रियांका न्यायाधीश,3,प्रेम कविता,69,प्रेरणादायी कविता,14,फेब्रुवारी,29,फोटो गॅलरी,11,बा भ बोरकर,1,बातम्या,5,बाबाच्या कविता,1,बायकोच्या कविता,3,बालकविता,8,बालकवी,1,बाळाची मराठी नावे,1,बाळासाहेब गवाणी-पाटील,1,बिपीनचंद्र नेवे,1,बेकिंग,8,भक्ती कविता,2,भाज्या,21,भाताचे प्रकार,11,भूमी जोशी,1,मंगळागौरीच्या आरत्या,2,मंदिरांचे फोटो,2,मंदिरे,1,मधल्या वेळेचे पदार्थ,33,मनाचे श्लोक,205,मनिषा दिवेकर,3,मराठी कथा,70,मराठी कविता,414,मराठी गझल,17,मराठी गाणी,2,मराठी गोष्टी,1,मराठी चारोळी,1,मराठी चित्रपट,11,मराठी टिव्ही,27,मराठी नाटक,1,मराठी पुस्तके,3,मराठी प्रेम कथा,16,मराठी भयकथा,41,मराठी रहस्य कथा,2,मराठी लेख,21,मराठी विनोद,1,मराठी साहित्य,8,मराठी साहित्यिक,1,मराठी सुविचार,2,मराठीमाती,387,मसाले,12,महाराष्ट्र,266,महाराष्ट्र फोटो,9,महाराष्ट्राचा इतिहास,32,महाराष्ट्रीय पदार्थ,18,महालक्ष्मीच्या आरत्या,2,मांसाहारी पदार्थ,17,माझं मत,1,माझा बालमित्र,53,मातीतले कोहिनूर,11,मारुतीच्या आरत्या,2,मार्च,31,मुंबई,8,मुक्ता चैतन्य,1,मुलांची नावे,1,मुलाखती,1,मे,31,मैत्रीच्या कविता,5,यशपाल कांबळे,2,यशवंत दंडगव्हाळ,17,यादव सिंगनजुडे,2,योगा,1,योगेश कर्डीले,1,रजनी जोगळेकर,4,राजकीय कविता,6,रामचंद्राच्या आरत्या,5,राहुल अहिरे,3,रेश्मा विशे,1,रोहित काळे,7,रोहित साठे,14,लता मंगेशकर,1,लक्ष्मण अहिरे,2,लोणची,8,वाळवणाचे पदार्थ,6,विचारधन,211,विठ्ठलाच्या आरत्या,5,विद्या कुडवे,4,विद्या जगताप,2,विनायक मुळम,1,विरह कविता,38,विराज काटदरे,1,विलास डोईफोडे,3,विवेक जोशी,2,विशेष,4,विष्णूच्या आरत्या,4,विज्ञान तंत्रज्ञान,2,वेदांत कोकड,1,वैभव सकुंडे,1,वैशाली झोपे,1,व्यंगचित्रे,9,व्हिडिओ,20,शंकराच्या आरत्या,4,शशांक रांगणेकर,1,शांततेच्या कविता,5,शारदा सावंत,4,शाळेच्या कविता,8,शितल सरोदे,1,शिक्षकांवर कविता,2,शुभम बंबाळ,2,शुभम सुपने,2,शेतकर्‍याच्या कविता,8,श्याम खांबेकर,1,श्रद्धा नामजोशी,9,श्रावणातल्या कहाण्या,27,श्रीनिवास खळे,1,श्रीरंग गोरे,1,संगीता अहिरे,1,संघर्षाच्या कविता,18,संजय पाटील,1,संजय बनसोडे,2,संजय शिवरकर,5,संजय सावंत,1,संत एकनाथ,1,संत तुकाराम,7,संत नामदेव,2,संत ज्ञानेश्वर,4,संतोष झोंड,1,संतोष सेलुकर,30,संदेश ढगे,37,संपादकीय,12,संपादकीय व्यंगचित्रे,8,संस्कार,1,संस्कृती,123,सचिन पोटे,8,सचिन माळी,1,सण-उत्सव,14,सणासुदीचे पदार्थ,32,सतिश चौधरी,1,सदाशिव गायकवाड,2,सनी आडेकर,10,सप्टेंबर,30,समर्थ रामदास,206,सरबते शीतपेये,8,सागर बाबानगर,1,सामाजिक कविता,49,सायली कुलकर्णी,3,साहित्य सेतू,1,साक्षी खडकीकर,9,सुदेश इंगळे,2,सुभाष कटकदौंड,2,सुमती इनामदार,1,सुरेश भट,1,सुशीला मराठे,1,सैनिकांच्या कविता,2,सैरसपाटा,97,सोमकांत दडमल,1,स्तोत्रे,1,स्फूर्ती गीत,1,स्वप्नाली अभंग,3,स्वाती खंदारे,196,स्वाती दळवी,6,स्वाती नामजोशी,14,स्वाती वक्ते,2,ह मुलांची नावे,1,हमार्टिक समा,1,हरितालिकेच्या आरत्या,1,हर्षद खंदारे,38,हर्षदा जोशी,3,हर्षाली कर्वे,2,हसनैन आकिब,3,हेमा चिटगोपकर,8,होळी,5,harshad-khandare,1,swati-khandare,1,
ltr
item
मराठीमाती | माझ्या मातीचे गायन: वारसा भाग ३ (भूतकाळाचा मागोवा) - मराठी कथा
वारसा भाग ३ (भूतकाळाचा मागोवा) - मराठी कथा
वारसा भाग ३,भूतकाळाचा मागोवा,मराठी कथा - [Varsa Part 3 Magova,Marathi Katha] मातीशी ऋणानुबंध ठेवुन दिलेल्या संस्कारांचा,परंपरेचा व माणुसकीचा वारसा.
https://1.bp.blogspot.com/-2uzZzsdsTrQ/X-gdS1J1OoI/AAAAAAAAGAo/1aaiUcKz1KQzvKypSW5K0YFZAXA2dy3JQCLcBGAsYHQ/s0/varsa-part-3-bhutkalacha-magova-marathi-katha.jpg
https://1.bp.blogspot.com/-2uzZzsdsTrQ/X-gdS1J1OoI/AAAAAAAAGAo/1aaiUcKz1KQzvKypSW5K0YFZAXA2dy3JQCLcBGAsYHQ/s72-c/varsa-part-3-bhutkalacha-magova-marathi-katha.jpg
मराठीमाती | माझ्या मातीचे गायन
https://www.marathimati.com/2020/12/varsa-part-3-bhutkalacha-magova-marathi-katha.html
https://www.marathimati.com/
https://www.marathimati.com/
https://www.marathimati.com/2020/12/varsa-part-3-bhutkalacha-magova-marathi-katha.html
true
2079427118266147504
UTF-8
सर्व पोस्ट लोड केल्या आहेत कोणत्याही पोस्ट आढळल्या नाहीत सर्व पहा अधिक वाचा उत्तर द्या उत्तर रद्द करा हटवा द्वारे स्वगृह पाने पाने सर्व पहा तुमच्यासाठी सुचवलेले विभाग संग्रह SEARCH सर्व पोस्ट आपल्या विनंतीसह कोणतीही पोस्ट जुळणी आढळली नाही स्वगृहाकडे रविवार सोमवार मंगळवार बुधवार गुरुवार शुक्रवार शनिवार रवी सोम मंगळ बुध गुरु शुक्र शनी जानेवारी फेब्रुवारी मार्च एप्रिल मे जून जुलै ऑगस्ट सप्टेंबर ऑक्टोबर नोव्हेंबर डिसेंबर जाने फेब्रु मार्च एप्रि मे जून जुलै ऑग सप्टें ऑक्टो नोव्हें डिसें आत्ताच १ मिनिटापूर्वी $$1$$ minutes ago १ तासापूर्वी $$1$$ hours ago काल $$1$$ days ago $$1$$ weeks ago ५ आठवड्यांपेक्षा अधिक पूर्वी अनुयायी अनुसरण करा हे दर्जेदार साहित्य अवरोधीत केले आहे १: सामायिक करा २: सामायिक केलेल्या दुव्यावर क्लिक करून वाचा सर्व कोड कॉपी करा सर्व कोड कॉपी करा सर्व कोड आपल्या क्लिपबोर्डवर कॉपी केला आहे Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy विषय सूची