त्या कोळशाचा आज चारकोल झाला आहे

त्या कोळशाचा आज चारकोल झाला आहे, अनुभव कथन - [Tya Kolshyacha Aaj Charcoal Jhala Aahe, Anubhav Kathan] माझ्या चारकोल चित्रांबद्दल एक आठवण.

त्या कोळशाचा आज चारकोल झाला आहे - अनुभव कथन | Tya Kolshyacha Aaj Charcoal Jhala Aahe - Anubhav Kathan

हरीकाकांची मनाला हुरहूर लावणारी आठवण येते...

सुमारे पंचेचाळीस वर्षापूर्वीच्या आठवणी ताज्या होऊ लागल्या. त्या वेळी मी पाच - सहा वर्षाचा असेन, आम्ही यावलला मठात राहत होतो. मठात पाच - सहा खोल्यात दोन - तीन परिवार राहत होते. आमच्या खोली बाहेर एक आड आणि मोरी होती. पुढे अंगण व अंगणातून बाहेर पडायला समोर मोठा दरवाजा होता. त्या बाहेर पायऱ्या. पायऱ्याच्या दोन्ही बाजूला दगडी लांब ओटे, डाव्या बाजूच्या ओट्याजवळ डीझेलची मोठी टाकी ठेवली होती. टाकीत बैलगाडीच्या आसात घालण्याचं तेल होतं.

त्या टाकीवर दीपक आणि मी कोळशाने रेघोट्या ओढत असू, चित्र काढत असू. तो आमचा आवडता छंद होता. रेघोट्या, चित्र केवळ टाकीवरच काय पण कोळशानं गिरगीटणं भिंतीवर वा इतर कुठेही सुरुचं असायचं. दिपकनं त्यासाठी अनेक वेळा मार खाल्याचे मला आठवतं. ती पत्री टाकी आमच्या साठी लहानपणी खेळणं होती. दगडाने ताल धरून तिला वाजवणं किवां कोळशाने तिच्यावर चित्रं काढत बसणं हा आमचा शाळा सुटल्यावर रोजचा उद्योग. कोळशाने काळे झालेले हातपाय, शाळेचा पांढरा शर्ट, खाकी पँट याचं आम्हाला कधीही वाईट वाटले नाही. आजूबाजूच्या मोठ्यांच्या संस्कारात ते बसत नव्ह्तं. त्यामुळे आम्ही त्यांना अस्वच्छ, असभ्य वाटत असू. अश्या सभ्य असलेल्यांची अनेक वेळा बोलणी खावी लागत असे. आम्ही त्यांना भीत असू. एके दिवशी गल्लीतला गोवर्धन वैतागून आम्हाला बदडण्यासाठी दीपक व माझ्यावर धावून आला. कारण ताल, तोल, लय, कोळसा, रेघोट्या आदी.

तसं आम्ही दोघे त्याच्या हाती थोडीच लागणार होतो. चावडी वरील अंधाऱ्या खोलीत दीड तास लपून बसलो, नंतर काळोखातील वळणदार रस्त्यावरून घरी जातांना रस्त्यावरील दिव्यांचा उजेड चुकवत होतो. कोळशासारख्या घट्ट काळोखाचं पांघरून गोवर्धनाच्या नजरे पासून सुरक्षित ठेवील, अशी आमची धारणा होती.

इथं मला हरी काकांची आठवण येते. साठी - सत्तरीतल्या हरी काकांचं मठासमोर लोखंडकामाचं दुकान होत. हरी काका सर्वाना माया लावत असतं. त्यांनी गोवर्धनला दुसऱ्या दिवशी बोलावून घेतलं आणि लेकरांना का त्रास देतो म्हणून, झापझाप झापलं. हरी काकांना आमची चित्रे, रेघोट्या आवडत असे. ते का ? हे आम्हाला तेव्हा कळत नव्हतं व ते तसं का असा विचार करण्याचं आमचं वयही नव्हतं. पाच - सहा फुट उंचीचे, सडपातळ, सावळे हरीकाका हरहुन्नरी होते. त्यांना काय येत नव्हतं ? सगळं येत होतं. म्हणजे लोहारकाम, मोटार, चक्की, इंजिन दुरुस्ती पासून तर पार बंदूक दुरुस्ती पर्यंत, सगळ्यात हरी काकांचं डोक चालत असे. शिवाय सुदर्शन चित्र मंदिरात हरी काका सिनेमाची मशीन ऑपरेट करीत असतं. एक दोन वेळा हरी काकांनी आम्हाला सिनेमाला देखील नेलं होतं. गल्लीतील इतर मुलांपेक्षा हरी काकांच दीपक आणि माझ्यावर अधिक प्रेम, कधीकधी ते आमच्यासाठी रावळगाव चॉकलेट किवां षटकोनी खारी बिस्कीट कोटाच्या खिश्यात घालून आणत असतं. डोक्यावरची काळी गोल टोपी खुंटीला टांगत असताना, “पोरा तुमचा खाऊ घे कोटाच्या खिश्यातून आणि त्याला पण दे.” असं दीपकला सांगत असतं. दीपक त्यांच्या दुसऱ्या मुलाचा मुलगा. परंतु दीपक व माझ्यात त्यांनी कधीही दुजाभाव केला नाही. जे दीपकला ते मलाही असे. काकांनी आमची चित्र नीट पहिल्याचे आम्हाला आठवत नाही. परंतु चित्रासाठी उर्जा मात्र दिली. दीपक व मला त्यांनी खडूचा डबा आणून दिल्याचं नीट स्मरणात आहे. त्यामुळे पांढरा, काळा, उजेड, काळोखातील लपंडाव कळत गेला. पांढऱ्याशुभ्र खडूच्या रेषा आम्हाला खूप भावल्या नाहीत. रेषा म्हटलं की, ती काळीच असते, असे नकळतं झालेले संस्कार आम्ही स्विकारले असावेत. परंतु काळ्या - पांढऱ्याचं नातं दिवस रात्री सारखं आहे असं उगाचच वाटत होतं.

रामपंचायतनाच्या छापील चित्रावर पंचेचाळीस वर्षापूर्वी हरी काकांनी काढलेलं हनुमानाचं चित्र पाहिल्यावर त्यांच्याबद्दलचा आदर अधिकच वाढला. हरी काकांना चित्र काढता येत होतं, हे आम्हाला माहित पडलं तेव्हा फार उशीर झाला होता. त्यांना जाऊन आज बराच काळ लोटला. कल्याण मासिकात छापून आलेलं रंगीत रामपंचायतनाचं चित्र काकांनी फ्रेमवाल्याकडून मढवून आणलं आणि दुकानातील पलंगाच्या मागील भिंतीवर लटकवलं.

त्यांचा मित्र शिवरामनी ते बघितलं आणि त्यांना म्हणाला, “हरीभाऊ, रामाच्या पाया जवळ हनुमान पाहिजे होता, तेवढं एक कमी आहे चित्रात, नाहीतर चित्र एकदम मस्त आहे बघा.” झालं. हरी काका तेवढयाने अस्वस्थ झाले. हरी काका खरंतर देवदेव करणाऱ्यातील नव्हते. पंचवटीजवळ राहत असून त्यांना मी कधी राम मंदिरात जातांना बघितलं नव्हतं किवा एकदाशी, शिवरात्र धरल्याचं ऐकलं नव्हतं. परंतु कल्याण मासिकातील छापील चित्राची कलाकुसर काकांना भावली असावी.

पाच सहा दिवसांनी काकांनी फ्रेम मधून अलगद चित्र बाहेर काढलं आणि कोटाच्या खिश्यातील फाउंटनपेनाने रामाच्या पायाजवळ हनुमानाचं सुंदर चित्र रेखाटलं. पिळदार, केसाळ शरीर असलेल्या, भक्तीभावनेनं लीन, अश्या सेवक हनुमानाची लयदार शेपटी, आणि बाजूला जमिनीवर ठेवलेली अवजड गदा अश्या बारीकसारीक तपशिलांनी रामपंचायतनाचं चित्र पूर्ण झालं.

हरी काकांचं दीपक आणि माझ्यावर असलेल्या प्रेमाचं गमक हळूहळू उमगत होतं. अनेक दिवसांनी, नव्हे वर्षानी आज यावलला येण्याचा योग आला होता. तेव्हा त्या हनुमानाचं चित्र पाहण्याची तीव्र इच्छा झाली. दुकानाच्या ओसरीतील रामपंचायतनाचा काचेत मढवलेल्या फोटो जवळ गेलो. उदबत्तीच्या धुराने काळी झालेली काच खिश्यातील रुमालाने साफ केली. फाउंटनपेनच्या शाईत रेखाटलेला हनुमान आणि हरीकाकांच्या आठवणी पुसट झाल्या होत्या. पेनाच्या निबेची व्रण मात्र कल्याण मासिकातील छापील चित्राच्या आणि अंतःकरणाच्या कागदावर खोलवर रुजली होती.

हरी काकांनी माझ्या हातातील कोळसा शाबुत राहावा म्हणून स्वतः कुंपण झालेत. त्या कोळशाचा आज “चारकोल” झाला आहे.

हरीकाकांची मनाला हुरहूर लावणारी आठवण येते.

माझी “चारकोल” (कोळसा) माध्यमातील चित्रे आपल्या समोर मांडली आहेत

(या चित्रात हरीकाकांच्या आठवणी साकळल्या आहेत)



गणेश तरतरे | Ganesh Tartare
सभासद, मराठीमाती डॉट कॉम
मराठी कविता आणि अनुभव कथन या विभागात लेखन.

अभिप्राय

ब्लॉगर


  सामायिक करा


तुमच्यासाठी सुचवलेले संबंधित लेखन

नाव

अंधश्रद्धेच्या कविता,6,अजय दिवटे,1,अजित पाटणकर,18,अनिकेत शिंदे,1,अनिल गोसावी,2,अनुभव कथन,6,अनुराधा फाटक,38,अपर्णा तांबे,7,अब्राहम लिंकन,2,अभंग,1,अभिव्यक्ती,682,अमन मुंजेकर,6,अमित पडळकर,4,अमित पवार,1,अमित बाविस्कर,3,अमुक-धमुक,1,अमोल वाघमारे,1,अमोल सराफ,1,अर्थनीति,2,अलका खोले,1,अश्विनी तातेकर देशपांडे,1,अक्षरमंच,458,आईच्या कविता,16,आईस्क्रीम,3,आकाश भुरसे,8,आज,401,आजीच्या कविता,1,आठवणींच्या कविता,9,आतले-बाहेरचे,1,आत्मविश्वासाच्या कविता,8,आनंद दांदळे,7,आनंदाच्या कविता,22,आभिजीत टिळक,2,आमट्या सार कढी,14,आरती गांगन,2,आरती शिंदे,4,आरत्या,80,आरोग्य,4,आशिष खरात-पाटील,1,इंद्रजित नाझरे,15,इसापनीती कथा,44,उदय दुदवडकर,1,उन्मेष इनामदार,1,उपवासाचे पदार्थ,13,उमेश कुंभार,11,ऋग्वेदा विश्वासराव,2,ऋचा मुळे,16,ऋषिकेश शिरनाथ,2,एप्रिल,30,एहतेशाम देशमुख,2,ऑक्टोबर,31,ऑगस्ट,31,ओंकार चिटणीस,1,कपिल घोलप,5,कपील घोलप,2,करमणूक,41,कर्क मुलांची नावे,1,कविता शिंगोटे,1,कार्यक्रम,9,कालिंदी कवी,2,काव्य संग्रह,3,किल्ले,92,किल्ल्यांचे फोटो,4,किशोर चलाख,6,कुठेतरी-काहीतरी,2,कुसुमाग्रज,1,कृष्णाच्या आरत्या,5,केदार कुबडे,41,केदार नामदास,1,केदार मेहेंदळे,1,कोशिंबीर सलाड रायते,11,कौशल इनामदार,1,खरगपूर,1,गणपतीच्या आरत्या,5,गणेश तरतरे,2,गणेश पाटील,1,गण्याचे विनोद,1,गावाकडच्या कविता,7,गुरूच्या आरत्या,2,गुलझार काझी,1,गोड पदार्थ,36,घरचा वैद्य,2,घाट,1,चटण्या,1,जानेवारी,31,जीवनशैली,251,जुलै,31,जून,30,ज्योती मालुसरे,1,टीझर्स,1,ट्रेलर्स,2,डिसेंबर,31,तरुणाईच्या कविता,2,तिच्या कविता,22,तुकाराम गाथा,4,तेजस्विनी देसाई,1,दत्ताच्या आरत्या,5,दादासाहेब गवते,1,दिनदर्शिका,380,दिनविशेष,366,दिनेश बोकडे,1,दिनेश हंचाटे,1,दिपक शिंदे,1,दिवाळी फराळ,9,दुःखाच्या कविता,53,देवीच्या आरत्या,3,देशभक्तीपर कविता,2,धोंडोपंत मानवतकर,9,निखिल पवार,1,निसर्ग कविता,13,नोव्हेंबर,30,न्याहारी,37,पंचांग,14,पथ्यकर पदार्थ,2,पराग काळुखे,1,पांडुरंग वाघमोडे,3,पाककला,201,पावसाच्या कविता,18,पी के देवी,1,पुडिंग,10,पुणे,6,पोस्टर्स,5,पोळी भाकरी,11,पौष्टिक पदार्थ,14,प्रतिक बळी,1,प्रतिक्षा जोशी,1,प्रभाकर लोंढे,3,प्रवास वर्णन,1,प्रवासाच्या कविता,10,प्राजक्ता गव्हाणे,1,प्रिया जोशी,1,प्रिया महाडिक,6,प्रियांका न्यायाधीश,3,प्रेम कविता,67,प्रेरणादायी कविता,14,फेब्रुवारी,29,फोटो गॅलरी,9,बा भ बोरकर,1,बातम्या,5,बाबाच्या कविता,1,बायकोच्या कविता,3,बालकविता,8,बालकवी,1,बाळाची मराठी नावे,1,बाळासाहेब गवाणी-पाटील,1,बिपीनचंद्र नेवे,1,बेकिंग,7,भक्ती कविता,1,भाज्या,21,भाताचे प्रकार,11,भूमी जोशी,1,मंगळागौरीच्या आरत्या,2,मंदिरे,1,मधल्या वेळेचे पदार्थ,33,मनाचे श्लोक,205,मनिषा दिवेकर,3,मराठी कथा,49,मराठी कविता,378,मराठी गझल,3,मराठी गाणी,2,मराठी गोष्टी,1,मराठी चारोळी,1,मराठी चित्रपट,10,मराठी टिव्ही,27,मराठी नाटक,1,मराठी पुस्तके,3,मराठी प्रेम कथा,6,मराठी भयकथा,41,मराठी रहस्य कथा,2,मराठी लेख,20,मराठी विनोद,1,मराठी साहित्य,8,मराठी साहित्यिक,1,मराठी सुविचार,2,मराठीमाती,378,मसाले,12,महाराष्ट्र,262,महाराष्ट्र फोटो,7,महाराष्ट्राचा इतिहास,32,महाराष्ट्रीय पदार्थ,17,महालक्ष्मीच्या आरत्या,2,मांसाहारी पदार्थ,17,माझं मत,1,माझा बालमित्र,47,मातीतले कोहिनूर,11,मारुतीच्या आरत्या,2,मार्च,31,मुंबई,8,मुक्ता चैतन्य,1,मुलांची नावे,1,मुलाखती,1,मे,31,मैत्रीच्या कविता,5,यशपाल कांबळे,1,यशवंत दंडगव्हाळ,17,यादव सिंगनजुडे,2,योगा,1,योगेश कर्डीले,1,रजनी जोगळेकर,4,राजकीय कविता,6,रामचंद्राच्या आरत्या,5,राहुल अहिरे,3,रेश्मा विशे,1,रोहित काळे,7,रोहित साठे,14,लता मंगेशकर,1,लक्ष्मण अहिरे,2,लोणची,8,वाळवणाचे पदार्थ,6,विचारधन,211,विठ्ठलाच्या आरत्या,5,विद्या कुडवे,4,विद्या जगताप,2,विनायक मुळम,1,विरह कविता,34,विराज काटदरे,1,विलास डोईफोडे,3,विवेक जोशी,2,विशेष,4,विष्णूच्या आरत्या,4,विज्ञान तंत्रज्ञान,2,वेदांत कोकड,1,वैभव सकुंडे,1,वैशाली झोपे,1,व्यंगचित्रे,9,व्हिडिओ,19,शंकराच्या आरत्या,4,शशांक रांगणेकर,1,शांततेच्या कविता,5,शारदा सावंत,4,शाळेच्या कविता,8,शितल सरोदे,1,शिक्षकांवर कविता,2,शुभम बंबाळ,2,शुभम सुपने,2,शेतकर्‍याच्या कविता,5,श्याम खांबेकर,1,श्रद्धा नामजोशी,9,श्रावणातल्या कहाण्या,27,श्रीनिवास खळे,1,श्रीरंग गोरे,1,संगीता अहिरे,1,संघर्षाच्या कविता,13,संजय पाटील,1,संजय बनसोडे,2,संजय शिवरकर,5,संजय सावंत,1,संत एकनाथ,1,संत तुकाराम,7,संत नामदेव,2,संत ज्ञानेश्वर,4,संतोष सेलुकर,1,संदेश ढगे,37,संपादकीय,4,संपादकीय व्यंगचित्रे,8,संस्कार,1,संस्कृती,123,सचिन पोटे,6,सचिन माळी,1,सण-उत्सव,12,सणासुदीचे पदार्थ,32,सतिश चौधरी,1,सदाशिव गायकवाड,2,सनी आडेकर,10,सप्टेंबर,30,समर्थ रामदास,206,सरबते शीतपेये,8,सागर बाबानगर,1,सामाजिक कविता,45,सायली कुलकर्णी,3,साहित्य सेतू,1,साक्षी खडकीकर,9,सुभाष कटकदौंड,2,सुमती इनामदार,1,सुरेश भट,1,सुशीला मराठे,1,सैनिकांच्या कविता,2,सैरसपाटा,96,सोमकांत दडमल,1,स्तोत्रे,1,स्फूर्ती गीत,1,स्वप्नाली अभंग,3,स्वाती खंदारे,194,स्वाती दळवी,6,स्वाती वक्ते,2,ह मुलांची नावे,1,हमार्टिक समा,1,हरितालिकेच्या आरत्या,1,हर्षद खंदारे,35,हर्षदा जोशी,3,हर्षाली कर्वे,2,हेमा चिटगोपकर,8,होळी,5,harshad-khandare,1,swati-khandare,1,
ltr
item
मराठीमाती | माझ्या मातीचे गायन: त्या कोळशाचा आज चारकोल झाला आहे
त्या कोळशाचा आज चारकोल झाला आहे
त्या कोळशाचा आज चारकोल झाला आहे, अनुभव कथन - [Tya Kolshyacha Aaj Charcoal Jhala Aahe, Anubhav Kathan] माझ्या चारकोल चित्रांबद्दल एक आठवण.
https://1.bp.blogspot.com/--YdT6ARHCIY/X4ylAmAIdPI/AAAAAAAAFtQ/zSMTAfzbsxQmcxWMGTAxmD0-mY7dvL7nACLcBGAsYHQ/s0/tya-kolshyacha-aaj-charcoal-jhala-aahe.jpg
https://1.bp.blogspot.com/--YdT6ARHCIY/X4ylAmAIdPI/AAAAAAAAFtQ/zSMTAfzbsxQmcxWMGTAxmD0-mY7dvL7nACLcBGAsYHQ/s72-c/tya-kolshyacha-aaj-charcoal-jhala-aahe.jpg
मराठीमाती | माझ्या मातीचे गायन
https://www.marathimati.com/2020/10/tya-kolshyacha-aaj-charcoal-jhala-aahe.html
https://www.marathimati.com/
https://www.marathimati.com/
https://www.marathimati.com/2020/10/tya-kolshyacha-aaj-charcoal-jhala-aahe.html
true
2079427118266147504
UTF-8
सर्व पोस्ट लोड केल्या आहेत कोणत्याही पोस्ट आढळल्या नाहीत सर्व पहा अधिक वाचा उत्तर द्या उत्तर रद्द करा हटवा द्वारे स्वगृह पाने पाने सर्व पहा तुमच्यासाठी सुचवलेले विभाग संग्रह शोधा सर्व पोस्ट आपल्या विनंतीसह कोणतीही पोस्ट जुळणी आढळली नाही स्वगृहाकडे रविवार सोमवार मंगळवार बुधवार गुरुवार शुक्रवार शनिवार रवी सोम मंगळ बुध गुरु शुक्र शनी जानेवारी फेब्रुवारी मार्च एप्रिल मे जून जुलै ऑगस्ट सप्टेंबर ऑक्टोबर नोव्हेंबर डिसेंबर जाने फेब्रु मार्च एप्रि मे जून जुलै ऑग सप्टें ऑक्टो नोव्हें डिसें आत्ताच १ मिनिटापूर्वी $$1$$ minutes ago १ तासापूर्वी $$1$$ hours ago काल $$1$$ days ago $$1$$ weeks ago ५ आठवड्यांपेक्षा अधिक पूर्वी अनुयायी अनुसरण करा हे दर्जेदार साहित्य अवरोधीत केले आहे १: सामायिक करा २: सामायिक केलेल्या दुव्यावर क्लिक करून वाचा सर्व कोड कॉपी करा सर्व कोड कॉपी करा सर्व कोड आपल्या क्लिपबोर्डवर कॉपी केला आहे Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy विषय सूची