Loading ...

किल्ले भैरवगड: इतिहास, माहिती आणि ट्रेक मार्ग

सातारा जिल्ह्यातील किल्ले भैरवगड (Bhairavgad Fort) ची माहिती, इतिहास, प्रवास मार्ग आणि ट्रेकिंग टिप्स जाणून घ्या.

किल्ले भैरवगड: इतिहास, माहिती आणि ट्रेक मार्ग

किल्ले भैरवगड: कोयना अभयारण्यातील आडवाटेचा वनदुर्ग…

किल्ले भैरवगड: इतिहास, माहिती आणि ट्रेक मार्ग

मराठीमाती (मराठीमाती डॉट कॉम, संपादक मंडळ)

प्रस्तावना

सातारा जिल्ह्यातील कोयना अभयारण्याच्या घनदाट अरण्यात आणि महाबळेश्वर-कोयना डोंगररांगेत वसलेला भैरवगड हा एक शांत व निसर्गरम्य गिरीदुर्ग आहे. घाटमाथ्याच्या सलग रांगेपासून काहीसा दुरावलेला आणि चारी बाजूंनी अरण्यमय निसर्गाने नटलेला हा किल्ला ट्रेकर्स व निसर्गप्रेमींसाठी एक उत्तम आकर्षण ठरतो.

  • प्रकार: गिरीदुर्ग / वनदुर्ग
  • उंची: ३,१० feet (सुमारे ३,१०० फूट)
  • स्थान: सातारा जिल्हा, कोयनानगर विभाग (कोयना अभयारण्य परिसर)
  • चढाईची श्रेणी: मध्यम

ऐतिहासिक पार्श्वभूमी

इतिहासात भैरवगडाबद्दल फारसे विस्तृत उल्लेख आढळत नाहीत. गडाची रचना, मर्यादित विस्तार आणि अवशेषांवरून या गडाचा वापर मुख्यत्वे घाटमाथा व कोकणातील वाटांवर नजर ठेवण्यासाठी टेहळणीचे केंद्र म्हणूनच केला जात असावा.

गडावरील मुख्य आकर्षणे आणि अवशेष

  • प्रशस्त कौलारू मंदिर: गडावर भैरी देवी, श्री तुळा देवी आणि श्री वाघजाई देवी यांच्या २-३ फुटी मूर्ती असलेले सुबक व लाकडी कोरीव काम केलेले कौलारू मंदिर आहे. मंदिरासमोर तुळशीवृंदावन, शंकराच्या पिंडीचा चबुतरा आणि खांब आहेत.
  • महादेवाचे मंदिर: मुख्य मंदिराच्या समोरच शंकराचे एक लहान मंदिर स्थित आहे.
  • बुरूज आणि ढासळलेला दरवाजा: मंदिरापुढील वाटेने खाली उतरल्यावर दोन-तीन बुरूज आणि एक ढासळलेल्या अवस्थेतील ऐतिहासिक दरवाजा पाहायला मिळतो.
  • पाण्याची टाकी: टेकडाला वळसा मारून मागील बाजूस गेल्यास बारमाही पिण्याच्या पाण्याचे दोन टाके आहेत. तसेच मंदिराच्या उजवीकडील दरीच्या वाटेवर मार्चपर्यंत पाणी राहणारे आणखी एक टाके आहे.
  • कोयनेचे घनदाट अरण्य: गडमाथ्यावरून सभोवताली पसरलेल्या कोयना अभयारण्याच्या विशाल आणि दाट जंगलाचे विहंगम दृश्य दिसते.

गडावर जाण्याची वाट आणि प्रवास मार्ग

भैरवगडावर जाण्यासाठी मुख्यत्वे तीन प्रमुख वाटा उपलब्ध आहेत. कोकणातून किंवा चिपळूण/कराड मार्गे या वाटांनी गडावर पोहोचता येते:

१. दुर्गवाडी मार्गे: चिपळूणवरून सकाळी ८:०० वाजता सुटणाऱ्या एस.टी. बसने १ तासात दुर्गवाडी या पायथ्याच्या गावात पोहोचावे. गावातून जंगलातून जाणारी सरळ पण चढाईची वाट ३ तासांत थेट गडावर नेते. या वाटेवर कुठेही पिण्याचे पाणी उपलब्ध नाही.

२. गव्हारे मार्गे: दुर्गवाडीच्या आधी लागणाऱ्या फाट्यावरून गव्हारे गावात पोहोचता येते. गव्हारे गावातून ३ तासांत गडावर जाता येते; ही वाट पुढे दुर्गवाडीतून येणाऱ्या वाटेलाच जाऊन मिळते.

३. हेळवाक-रामघळ मार्गे: चिपळूण-कराड रस्त्यावरील कुंभारली घाट पार करून हेळवाक फाट्यावरून २ तासांत रामघळ गाठावी. तेथून पाथरपुंज-वाघोना मार्गे ६ ते ७ तासांचा अत्यंत लांबचा आणि दाट जंगलातून जाणारा मार्ग आहे. वाट चुकण्याची शक्यता असल्याने या मार्गे जाताना स्थानिक वाटाड्या सोबत असणे आवश्यक आहे.

पर्यटकांसाठी उपयुक्त टिप्स

  • भेट देण्याची योग्य वेळ: ऑक्टोबर ते मार्च हा काळ गडाला भेट देण्यासाठी उत्तम मानला जातो.
  • राहण्याची सोय: गडावरील कौलारू मंदिरात सुमारे २० लोकांची राहण्याची सोय होऊ शकते.
  • अन्न आणि पाणी: गडावर बारमाही पिण्याचे पाणी उपलब्ध आहे, मात्र जेवणाची सोय नसल्याने खाण्याचे साहित्य स्वतः सोबत न्यावे.
  • सुरक्षा व खबरदारी: पावसाळ्यात परिसरात जळवांचा (Leeches) त्रास मोठ्या प्रमाणावर होतो, त्यामुळे संरक्षणासाठी सोबत मीठ ठेवावे.

दुर्गसंवर्धनाचा संदेश

किल्ले भैरवगड हा अभयारण्याच्या संवेदनशील क्षेत्रात वसलेला आपला ऐतिहासिक वारसा आहे. गडावर भ्रमण करताना प्लास्टिक किंवा इतर कचरा टाकू नका, वन्यजीवांच्या अधिवासाला धक्का पोहोचवू नका आणि गडाचे पावित्र्य राखून या दुर्गवारशाचे जतन करा.

अभिप्राय

तुमची टिप्पणी आमच्यासाठी महत्त्वाची आहे!
तुमचा अभिप्राय / टिप्पणी ही आम्ही कसे कार्य करतो? त्यातील सुधारणांसाठी आणि आम्ही सातत्याने उच्च-गुणवत्तेची सेवा प्रदान करतोय की नाही हे समजून घेण्यासाठी आमच्यासाठी महत्वाची आहे.

सर्व पोस्ट लोड केल्या आहेतकोणत्याही पोस्ट आढळल्या नाहीतसर्व पहाअधिक वाचाउत्तर द्याउत्तर रद्द कराहटवाद्वारेस्वगृहपानेपानेसर्व पहातुमच्यासाठी सुचवलेलेविभागसंग्रहशोधासर्व पोस्टआपल्या विनंतीसह कोणतीही पोस्ट जुळणी आढळली नाहीस्वगृहाकडेरविवारसोमवारमंगळवारबुधवारगुरुवारशुक्रवारशनिवाररवीसोममंगळबुधगुरुशुक्रशनीजानेवारीफेब्रुवारीमार्चएप्रिलमेजूनजुलैऑगस्टसप्टेंबरऑक्टोबरनोव्हेंबरडिसेंबरजानेफेब्रुमार्चएप्रिमेजूनजुलैऑगसप्टेंऑक्टोनोव्हेंडिसेंआत्ताच१ मिनिटापूर्वी$$1$$ मिनिटांपूर्वी१ तासापूर्वी$$1$$ तासांपूर्वीकाल$$1$$ दिवसांपूर्वी$$1$$ आठवड्यांपूर्वी५ आठवड्यांपेक्षा जास्त काळापूर्वीअनुयायीअनुसरण कराहे दर्जेदार साहित्य अवरोधीत केले आहे१: सामायिक करा२: सामायिक केलेल्या दुव्यावर क्लिक करून वाचासर्व कोड कॉपी करासर्व कोड कॉपी करासर्व कोड आपल्या क्लिपबोर्डवर कॉपी केला आहेCan not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copyविषयसूची