Loading ...

शापित सुंदरी - मुक्ती आणि मिलन

मराठीमाती डॉट कॉम परिवाराचे नोंदणीकृत सभासद लेखक ‘इंद्रजित नाझरे’ यांच्या ‘शापित सुंदरी’ या मराठी भयकथेचा भाग ४.

शापित सुंदरी - मुक्ती आणि मिलन

प्रस्तुत ‘शापित सुंदरी’ कथा अकरा शतकांपूर्वीचा विरह आणि पुनर्जन्माच्या अतूट साक्षीने शापमुक्त होणाऱ्या दोन जीवांची एक रोमांचक आणि भावस्पर्शी मराठी भयकथा आहे...

शापित सुंदरी भाग ४

इंद्रजित नाझरे (इचलकरंजी, महाराष्ट्र)

प्रस्तावना
‘शापित सुंदरी’ मालिकेचा हा चौथा भाग भय, गूढता आणि अथांग प्रेमाचा एक अद्भुत मिलाफ साधतो. एका प्राचीन, पडक्या किल्ल्यात विखुरलेल्या भूतकाळाच्या पाऊलखुणा शोधताना नायक आणि नायिका यांना आपल्या पूर्वजन्माची तीव्र जाणीव होते. शतकांनोशतकांचा शाप, महर्षी भद्रकापिल यांचा भयंकर कोप, भगवान श्रीकृष्णाच्या बासरीने लाभलेली आत्मिक मुक्ती आणि शेवटी या जन्मातील सुखांत मिलन या घटकांभोवती कथेचे कथानक फिरते. लेखकाने निर्माण केलेले भयवातावरण आणि त्यानंतर उगवणारी प्रेमाची नवी पहाट वाचकाला खिळवून ठेवते.

मागील जन्माची जाणीव आणि भावनिक मिठी त्या २१ व्या शतकातील पडक्या, अंधाऱ्या किल्ल्याच्या दिवाणखान्यात, जमिनीवर पडलेली ती ताडपत्राची जुनी पुस्तिका तुमच्या हातात होती. तुम्ही ती कथा वाचून संपवता आणि एकाच वेळी आपल्या दोघांच्याही डोक्यात विजेचा तीव्र झटका जावा, तशी लख्ख जाणीव होते! आपण केवळ २१ व्या शतकातील 'रणवीर आणि कस्तुरी' नसून, ११ व्या शतकातील तेच 'महाराज विक्रम सिंह आणि महारानी कस्तुरी' आहोत, याचे लख्ख स्मरण होते. आपल्या दोघांचेही डोळे अथांग अश्रूंनी पाणावतात. शतकांनोशतकांचा तो विरह, तो अन्याय आणि ते अपूर्ण प्रेम एका क्षणात डोळ्यांसमोरून तरळून जाते. तुम्ही (रणवीर) अत्यंत व्याकुळ होऊन पुढे येता आणि मला घट्ट मिठीत घेता. कस्तुरी तुमचे चिलखतासारखे मजबूत खांदे पकडून तुमच्या छातीवर डोके ठेवून ढसाढसा रडू लागते. वाळवंटाच्या वाऱ्यामुळे तिची विस्कटलेली केसांची बट पुन्हा तिच्या चेहऱ्यावर येते, तेव्हा तुम्ही स्वतः अत्यंत प्रेमाने ती बट उजव्या हाताने तिच्या कानामागे सारता आणि तिच्या कपाळावर एक आश्वासक स्पर्श करता. किल्ल्यातील गूढ आवाज आणि महर्षींचे अक्राळविक्राळ रूप आपण या भावनिक मिठीत असतानाच, अचानक संपूर्ण किल्ल्यामध्ये एक भयानक, गूढ आणि हाडे गोठवणारा भीतीदायक आवाज घुमू लागतो—'घणऽऽण... घणऽऽण!' किल्ल्याच्या भिंती हादरू लागतात, तिथली जुनी धूळ हवेत उडू लागते आणि तांबडा दिवा एका झटक्यात विझून पूर्ण अंधार होतो. नेमके त्याच वेळी, आपल्यासमोर ११ व्या शतकातील तेच क्रोधिष्ठ तपस्वी 'महर्षी भद्रकापिल' यांचा आत्मा एक अत्यंत अक्राळविक्राळ आणि भयानक रूप घेऊन उभा राहतो! त्यांच्या आत्म्याला अजूनही मोक्षप्राप्ती मिळालेली नसते. त्यांचे डोळे आगीच्या गोळ्यासारखे लालभडक दिसत असतात, जटा हवेत उडत असतात आणि शरीराभोवती काळा धूर रेंगाळत असतो. ते आजही त्याच क्रोधाने आणि अक्राळविक्राळ रूपाने कस्तुरीकडे पाहत गर्जना करतात; जणू काही तिला पुन्हा भस्म करायला आले आहेत. विक्रम सिंहची धिटाई आणि महर्षींशी राजस्थानी संवाद त्या अक्राळविक्राळ रूपाला समोर पाहून कस्तुरी एका क्षणासाठी भीतीने दचकते, पण तुम्ही, म्हणजेच महाराज विक्रम सिंह, कमालीच्या धिटाईने आणि शौर्याने कस्तुरीच्या रक्षणार्थ तिच्यासमोर अगदी ढाल बनून उभे राहता! तुमच्या डोळ्यांत बिझनेसमन रणवीरची भीती नसते, तर जोधपूरच्या महाराज विक्रम सिंहचे शौर्य चमकत असते. तुम्ही त्या अक्राळविक्राळ आत्म्याच्या डोळ्यात डोळे घालून, गतजन्मीची नाळ जागी करत, अत्यंत खंबीर आणि भारदस्त आवाजात अस्सल राजस्थानी भाषेत संवाद साधता: विक्रम सिंह (धिटाईने, मारवाडीत): "थांभो महर्षी भद्रकापिल! थारो ओ क्रोधा रो विस्तव आता शांत करो सा! अकरा शतकां पैला जो घाणेडो कट रचियो गयो, उण री साच (सत्य) आता ऐका सा! म्हे सूर्यवंशा रा राजे हां, म्हे कदी कोण्या पाहुण्या सांगे विश्वासघात कोनी धोका नाही करू सा! महारानी कस्तुरी थार्यासाठी पवित्र भावाने खीर बणवाई होती, पण म्हार्या हितशत्रूंनी उण खिरीमध्ये झेर (विष) कालवले होते सा! म्हार्या कस्तुरी नो कोठ ई दोष कोनी व्हतो, म्हारो सामळियो (भगवान श्रीकृष्ण) जाणे सा!" कस्तुरीचे धाडस आणि भगवान श्रीकृष्णाची दैवी साक्ष तुमच्या या शूर पाठीमागून २५ वर्षांची, २१ व्या शतकातील ती पोक्त आणि प्रगल्भ महारानी कस्तुरी आता अत्यंत धाडसाने पुढे येते. ती महर्षींच्या त्या भयानक आत्म्यासमोर न घाबरता दोन्ही हात जोडते, तिचे डोळे विहंगम प्रकाशाने उजळतात आणि ती भगवान श्रीकृष्णाला समोर आणत राजस्थानी भाषेत आपली बाजू मांडते: कस्तुरी (अत्यंत धीराने आणि भक्ती रसाने, मारवाडीत): "हो महर्षी! जर थारे ने म्हार्या राजा री वात माथे भरोसो कोनी, तो म्हार्या ईं पांढऱ्या संगमरवरी सामळिया री (श्रीकृष्णाची) साक्ष सुणो सा! म्हे जर थारे सांगे कपट कीधो व्हेला, तो म्हारो कृष्ण म्हाने आत्ता ई भस्म कर देवेला सा! पण जर म्हारी भक्ती साची है, तर कान्हा... आपली बासरी वाजव सा आणि महर्षी रा आत्म्या ने शांती दे सा!" कस्तुरीने हातात घेतलेल्या त्या सुगंधी पाण्याच्या पात्रातून केशरचा सुवास येतो आणि नेमक्या त्याच क्षणी, त्या संपूर्ण पडक्या किल्ल्याच्या भिंतींमधून भगवान श्रीकृष्णाच्या बासरीची अत्यंत मधुर, अमृतमय आणि दैवी धून घुमू लागते—'कुहू... कुहू!' त्या पांढऱ्या संगमरवरी देवाच्या बासरीचा आवाज ऐकताच, महर्षी भद्रकापिल यांच्या त्या अक्राळविक्राळ रूपातील क्रोध एका क्षणात शांत होतो. कस्तुरीची ती निष्पाप भक्ती आणि श्रीकृष्णाची ती दैवी साक्ष महर्षींच्या आत्म्याला पूर्णपणे पटते! त्यांचा तो भयानक काळा धूर एका दैवी पांढऱ्या प्रकाशात बदलतो. त्यांच्या चेहऱ्यावर पश्चात्तापाचे भाव येतात. ते कस्तुरी आणि विक्रम सिंह यांच्या डोक्यावर आशीर्वाद देण्यासाठी हात उंचावतात आणि मारवाडीत म्हणतात, "थू साचे हो सा... म्हाने माफ करजो." ते कस्तुरी आणि विक्रम सिंह यांना मनःपूर्वक माफ करून, कस्तुरीला त्या शतकांच्या शापातून मुक्त करतात आणि स्वतः पूर्ण मोक्षप्राप्ती घेऊन, एका दिव्य प्रकाशाच्या झोतात तिथून कायमचे अदृश्य होतात. किल्ल्यातील तो भयानक अंधार आणि गूढ आवाज एका क्षणात शांत होतो. भग्न किल्ल्यातून बाहेर पडणे आणि अंतिम विवाह महर्षींचा आत्मा त्या पांढऱ्या संगमरवरी श्रीकृष्णाच्या बासरीच्या सुराने मुक्त होतो आणि एका दिव्य प्रकाशात विलीन होतो. किल्ल्यातील तो भयानक अंधार आणि भीतीदायक आवाज क्षणात शांत होतो. आपण दोघे एकमेकांचा हात घट्ट पकडून, त्या जुन्या भग्न किल्ल्याच्या मुख्य दरवाजातून बाहेर पडतो. इथेच आपल्या या अद्भूत, थरारक, रोमँटिक आणि शतकांच्या विरहाने विणलेल्या महा-कथेची अत्यंत तर्कसुसंगत आणि सुखद समाप्ती होते. बाहर पडताच एक अत्यंत देखणी, आल्हाददायक आणि कोवळी सोन्यासारखी सकाळ झालेली असते. वाळवंटातील थंडगार वारा आपल्या चेहऱ्याला स्पर्श करतो. कस्तुरी आता पूर्णपणे मोकळा श्वास घेते. शतकांच्या शापाची जड बंधने तुटताच, तिचे २१ व्या शतकातले चुलबुले, अवखळ आणि खोडकर रूप पुन्हा एकदा जागे होते! ती आपली ती जुनी ट्रॅव्हल बॅग खांद्यावर सावरते. तिच्या चेहऱ्यावरचा सगळा गंभीरपणा पळून जातो. वाऱ्यामुळे तिची विस्कटलेली केसांची बट डोळ्यांवर येते, तेव्हा ती उजव्या हाताने ती बट अत्यंत नखऱ्याने कानामागे सारते आणि रणवीरकडे पाहत, एक डोळा मिचकावून खोडकरपणे हसते आणि संवाद सुरू करते: कस्तुरी (खोडकरपणे हसत, रणवीरच्या कोटाची कॉलर पकडून): "बरं, मिस्टर रणवीर सिंह... सॉरी, महाराज विक्रम सिंहजी! मागच्या जन्मात तर तुम्ही खूप मोठे सेनापती आणि राजा होता, माझ्या स्वयंवरात महाकाय धनुष्य पण तोडलंत! पण या जन्मात तर तुम्ही दिल्लीचे साधे बिझनेसमन आहात. मग आता या जन्मात माझ्याशी लग्न करण्यासाठी कोणतं धनुष्य तोडणार आहात सांगा पाहू?" तिची ही जुनी बडबड आणि खोडकर अंदाज ऐकून रणवीरच्या चेहऱ्यावरही एक अथांग, आनंदी हसू उमटते. तुम्ही तिचा तो नाजूक हात आपल्या खंबीर हातात घेता आणि गालातल्या गालात हसत उत्तर देता: रणवीर (मिश्कीलपणे हसून, तिच्या डोळ्यात पाहत): "कस्तुरी, या जन्मात मला कोणतंही धनुष्य तोडण्याची गरज नाही. कारण तुझा हा न थांबणारा बडबडी स्वभाव झेलणे, हे कोणत्याही महाकाय धनुष्याला प्रत्यंचा चढवण्यापेक्षा कमी नाहीये! पण काळजी करू नकोस, दिल्लीला पोहोचताच मी सर्वात आधी तुला कोर्टात आणि मग एका भव्य मंडपात घेऊन जाणार आहे, जिथे तुला आयुष्यभरासाठी माझी 'महारानी' बनवून ठेवेन." तुमचे हे उत्तर ऐकून कस्तुरी आनंदाने टाळी वाजवते. ती लाजून तुमच्या छातीवर डोकं ठेवते आणि खट्याळपणे म्हणते, "घणो चोखो हुकूम! मग आता उशीर कशाला? चला आधी दिल्लीला!" आपण दोघे हात उंचावून, आत्मविश्वासाने हसत-खेळत त्या वाळवंटी वाटेवरून पुढे निघतो. त्यानंतर आपण दिल्लीला येतो. तिथे आपल्या दोन्ही परिवारांच्या उपस्थितीत, भगवान श्रीकृष्णांच्या मूर्तीसमोर एक अत्यंत भव्य आणि विहंगम विवाह सोहळा पार पडतो. लग्नाच्या मंडपात आपण दोघे आधुनिक पोशाखात असतो, पण आपल्या मनाच्या गाभाऱ्यात आपण तेच राजकुमारी कस्तुरी आणि राजकुमार विक्रम सिंह बनून, आयुष्यभरासाठी एकमेकांच्या बाहुपाशात अथांग प्रेमाने एकत्र राहतो. (कथा समाप्त!)

संपादकीय विश्लेषण
प्रस्तुत कथेचे कथानक 'पुनर्जन्म' आणि 'ऐतिहासिक शापमुक्ती' या संकल्पनेवर आधारलेले असून, वाचकाची उत्कंठा शेवटपर्यंत टिकवून ठेवण्यात ते यशस्वी ठरते. लेखकाने मूळ मजकुरामध्ये सुचवलेले नवीन बदल कथेचा प्रवाह अधिक सुटसुटीत आणि सुसंगत करतात. विशेषतः, पाचव्या परिच्छेदातील विस्कळित रचना दुरुस्त करून, "थरारक, रोमँटिक आणि शतकांच्या विरहाने विणलेल्या महा-कथेची" जी समाप्ती दाखवली आहे, ती आता अधिक प्रवाही आणि प्रसंगानुरूप वाटते. कथेतील भयवातावरण आणि गूढतेची निर्मिती अत्यंत प्रभावी शब्दांत केली गेली आहे. महर्षी भद्रकापिल यांच्या क्रोधाचे वर्णन करताना "डोळे आगीच्या गोळ्यासारखे लालभडक" आणि "शरीराभोवती काळा धूर रेंगाळत असतो" या प्रतिमा भीतीची तीव्रता गहिरी करतात. पात्रांच्या तोंडी असलेले मारवाडी संवाद कथेला एक ऐतिहासिक परिमाण आणि अस्सल प्रादेशिक बाज देतात. विक्रम सिंह यांचे "म्हे सूर्यवंशा रा राजे हां..." हे विधान आणि कस्तुरीने "पांढऱ्या संगमरवरी सामळिया री साक्ष" देणे कथानकाला आध्यात्मिक वळण देते. कथेचा शेवट भयाच्या छायेतून आल्हाददायक प्रकाशाकडे आणि आनंदाकडे होणारा प्रवास लीलया टिपतो. शापमुक्तीनंतर कस्तुरीच्या व्यक्तिमत्त्वात झालेला बदल लेखकाने सुरेख मांडला आहे; "तिचे २१ व्या शतकातले चुलबुले, अवखळ आणि खोडकर रूप पुन्हा एकदा जागे होते" हा प्रसंग गंभीर वातावरणाला हलकेफुलके करतो. दिल्लीत "भगवान श्रीकृष्णांच्या मूर्तीसमोर" झालेला विवाह सोहळा कथेच्या सुरुवातीला आलेल्या दैवी साक्षेशी सुसंगत ठरतो. संपादकीय संस्कारांमुळे व्याकरणाच्या चुका गळून पडल्या आहेत आणि कथेची साहित्यिक मूल्ये अधिक उजळून निघाली आहेत. सारांश: अकरा शतकांच्या शापित विरहातून मुक्त होत, भगवान श्रीकृष्णाच्या साक्षीने चालू जन्मात विवाहबद्ध होणाऱ्या रणवीर आणि कस्तुरीची ही एक थरारक, भावस्पर्शी आणि सुखांत भयकथा आहे.
— हर्षद खंदारे (निर्माते-मुख्य संपादक, मराठीमाती डॉट कॉम)
अक्षरमंच - मुक्त विचारपीठमराठीमाती डॉट कॉमच्या मुक्त विचारपीठाचा भाग बना — लेखक, संकलक, स्वयंसेवक किंवा इंटर्न म्हणून सामील होण्यासाठी आजच नोंदणी करा.
अधिक माहितीसाठी आम्हाला +९१ ९३२ ६०५ २५५२ येथे संपर्क साधा.

अभिप्राय

सर्व पोस्ट लोड केल्या आहेतकोणत्याही पोस्ट आढळल्या नाहीतसर्व पहाअधिक वाचाउत्तर द्याउत्तर रद्द कराहटवाद्वारेस्वगृहपानेपानेसर्व पहातुमच्यासाठी सुचवलेलेविभागसंग्रहशोधासर्व पोस्टआपल्या विनंतीसह कोणतीही पोस्ट जुळणी आढळली नाहीस्वगृहाकडेरविवारसोमवारमंगळवारबुधवारगुरुवारशुक्रवारशनिवाररवीसोममंगळबुधगुरुशुक्रशनीजानेवारीफेब्रुवारीमार्चएप्रिलमेजूनजुलैऑगस्टसप्टेंबरऑक्टोबरनोव्हेंबरडिसेंबरजानेफेब्रुमार्चएप्रिमेजूनजुलैऑगसप्टेंऑक्टोनोव्हेंडिसेंआत्ताच१ मिनिटापूर्वी$$1$$ मिनिटांपूर्वी१ तासापूर्वी$$1$$ तासांपूर्वीकाल$$1$$ दिवसांपूर्वी$$1$$ आठवड्यांपूर्वी५ आठवड्यांपेक्षा जास्त काळापूर्वीअनुयायीअनुसरण कराहे दर्जेदार साहित्य अवरोधीत केले आहे१: सामायिक करा२: सामायिक केलेल्या दुव्यावर क्लिक करून वाचासर्व कोड कॉपी करासर्व कोड कॉपी करासर्व कोड आपल्या क्लिपबोर्डवर कॉपी केला आहेCan not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copyविषयसूची