Loading ...
/* Dont copy */

आपले दात सुंदर व बळकट (आरोग्य)

आपले दात सुंदर व बळकट (आरोग्य) - आपले दात सुंदर व बळकट राहण्यासाठी कोणती काळजी घ्यावी याबद्दल विस्तृत माहिती देणारा लेख.

आपले दात सुंदर व बळकट (आरोग्य)
आपले दात सुंदर व बळकट (आरोग्य), चित्र: मराठीमाती अर्काईव्ह.
आपले दात सुंदर व बळकट (आरोग्य) - दात हा शरीराचा एक अत्यंत महत्त्वाचा अवयव आहे आणि दुर्दैवाने तितकाच दुर्लक्षितपण आहे. एके ठिकाणी म्हटले आहे की, तोंड हे आरोग्याचे प्रवेशद्वार आहे हे खरेच आहे.

‘खायचे दात आणि दाखवायचे दात वेगळे’ ही म्हण वास्तवात असती तर गोष्ट वेगळी. परंतु खायचे म्हणजे आरोग्याचे आणि दाखवायचे म्हणजे सौंदर्याचे दात एकच असतात. त्यांची काळजी घेणं आवश्यकच आहे.

दात हा शरीराचा एक अत्यंत महत्त्वाचा अवयव आहे आणि दुर्दैवाने तितकाच दुर्लक्षितपण आहे. एके ठिकाणी म्हटले आहे की, तोंड हे आरोग्याचे प्रवेशद्वार आहे हे खरेच आहे. दात निरोगी व सुंदर असणे हे नुसत्या सौंदर्याच्या दृष्टीनेही महत्त्वाचे आहे.

दातांचा उपयोग सौंदर्य, चर्वणक्रिया व स्पष्ट शब्दोच्चार यासाठी महत्त्वाचा आहे. दात जर निरोगी नसतील तर त्याच्या परिणाम वरील बांबीवर होईलच. पण त्याचा स्त्रीच्या व्यक्तीमत्त्वावर व मानसिकदॄष्ट्या खोलवर परिणाम होतात. त्यामुळे दातांची योग्य निगा राखणे हे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.

माणसाला दात दोनदा येतात. पहिले दात येतात त्यांना दुधाचे दात म्हणतात. हे एकूण वीस असतात व त्याच्या सहाव्या महिन्यापासून दुधाचे दात यायला सुरुवात होते व सर्वसाधारणपणे अडीच वर्षांपर्यंत सर्व दुधाचे दात येतात. पक्के दात एकूण ३२ असतात. वयाच्या सहाव्या वर्षांपासून ते चौदा वर्षांपर्यंत येतात. त्यामुळे दातांची काळजी ही लहानपणापासूनच घेणे जरूर आहे.

या वयातच जर मुलांना दातांची काळजीघेण्या संबंधी योग्य त्या सवयी लावल्या व त्यांना योग्य तो आहार दिल्यास, दातांची वाढ चांगली व ते निरोगी राहतात.


आहार

दातांची योग्य प्रकारे वाढ होण्यास व त्यांची निगा राखण्यासाठी जीवनसत्त्वे व खनिजे असलेला आहार अत्यंत महत्त्वाचा आहे. आपले दात हे कॅल्शियम व फॉस्फेटस यांपासून घडलेले असतात.

दात तयार होण्याची सुरुवात गर्भाशयातच होत असल्यामुळे व बाळंतपणापूर्वी व नंतर कॅल्शियमयुक्त पदार्थ उदाहरणार्थ दूध व पालेभाज्यायुक्त आहार घेणे महत्त्वाचे आहे. त्याचप्रमाणे दातांची वाढ होण्यास अ, ब, ड, जीवनसत्त्वे जरूर आहेत.

त्यामुळे आहारातही जीवनसत्त्वे असलेले पदार्थ असणे महत्त्वाचे आहे. उदाहरणार्थ कॉडलिव्हर ऑईल, दूध, गाजर, संत्री, लिंबू, पपई, मांसाहार.


दातांची निगा

लहानपणापासूनच काळजी घेतल्यास दात निरोगी व सुंदर राहतील. दोन मुलांमध्ये दंतक्षयाचे प्रमाण सुमारे ७० टक्क्यापर्यंत आहे.

दात किडण्याचे मुख्य कारण म्हणजे, आपल्या आहारात जे पिष्ठमय पदार्थ येतात ते दातांच्या फटीमध्ये अडकून बसतात. त्यावर आपल्या तोंडातील जंतूची प्रक्रिया होऊन आम्ले तयार होतात. या आम्लांचा दातांच्या पृष्ठाभागावर परिणाम होतो व त्यामुळे त्या भागातील कॅल्शियम विरघळते त्यामुळे त्या भागात एक खड्डा पडतो, त्या खड्यात परत अन्नकण अडकून बसतात व दात किडायची क्रिया ही कायम सुरू राहाते. त्यामुळे दात सतत किडत राहतो.

दात पूर्णपणे किडल्यानंतर त्यांचे तुकडे पडायला लागतात व ही कीड दातांच्या आत शिरा व नसा असलेल्या मऊ भागापर्यंत (पल्प चेंबर) पोचते व त्यामुळे दातदुखी सुरू होऊन शेवटी गळू तयार होते व दात काढण्याची जरूर पडते.


दातांची कीड थांबविण्यासाठी

दातांची कीड थांबविण्यासाठी खालील दर्शवल्याप्रमाणे काळजी घेतल्यास दंतरोगापासून बचाव करता येईल

लहान मुलांना बाटलीने दूध पाजण्याच्या वेळी बाटली फार काळ तोंडात ठेऊ नये. त्यामुळे दूध तोंडात साठून रहाते व दात किडण्यास मदत करते.

आहारात फार शिजलेले, मऊ, गोड, चिकट पदार्थ विशेष करून नसावे. गोळ्या, चॉकलेट हे पदार्थ म्हणजे दातांचा सर्वात मोठा शत्रू. हल्ली मुलांना हे पदार्थ खाण्याची वाईट सवय लागली आहे.

ह्याऐवजी शेंगदाणे, सुकामेवा, काकडी, गाजर, सफरचंद, पेरू असले कच्चे व ज्यांना जास्त चर्वण करावे लागेल, असे पदार्थ दिल्यामुळे दात आपोआप स्वच्छ तर होतीलच पण दातांना योग्य व्यायाम मिळून ते निरोगी राहातील. अन्नकण अडकून बसल्यामुळे दात किडणार नाहीत.

दात स्वच्छ ठेवण्याचे दोन मार्ग म्हणजे गुळण्या करणे व दात ब्रशने स्वच्छ करणे. दात स्वच्छ करण्याचा एकमेव मार्ग म्हणजे ब्रश.

आपण खाल्लेले पदार्थ चावून बारीक करतो. त्यामुळे ते दातांच्या फटीमध्ये अडकून बसतात. त्यामुळे दात किडतात व तोंडाला वाईट वास येतो.

हे अन्नकण आपल्याला दात नुसत्या बोटाने घासून काढून टाकता येत नाहीत. पण ब्रशला असलेले बारीक केस दाताच्या फटीत अडकलेले अन्नकण काढून टाकतात व दात स्वच्छ रहातात.

प्रत्येक जेवणानंतर व झोपण्यापूर्वी व सकाळी उठल्यानंतर दात ब्रश करणे जरूर आहे. ब्रशबरोबर टुथपेस्ट वापरीलच पाहिजे असे नाही. पण पेस्टमध्ये असलेल्या घटकांमुळे दातांवर तयार होणारा चिकट पदार्थ (प्लाक) निघण्यास (दाढदुखी विकार जवळजवळ प्रत्येक घरात आढळतो. दातांची योग्य काळजी घेतली तर दाढदुखी उद्भवत नाही.) मदत होते व पेस्टमध्ये असलेल्या सुवासामुळे तोंडाचा वास जाऊन प्रसन्न वाटते.

लहान मुलांना फ्लोराईड युक्त पेस्ट वापरणे फायदेशीर होते. या क्षारामुळे दातांच्या बाहेरील कवच (एनॅमल) कठीण होते व त्यावर आम्लांचा परिणाम न झाल्यामुळे दात किडण्याला आळा बसतो. दरवेळी खाल्यानंतर खळखळून गुळण्या केल्यामुळे अडकून बसलेले अन्नकण निघतात.

वर्षांतून कमीतकमी दोन वेळा दंततज्ञाकडे जाऊन दात तपासून घ्यावेत. दातांची कीड दातांच्या आतील भागापर्यंत (पल्प) पोचेपर्यंत दात किडलेले समजून येत नाहीत. वेळोवेळी डेंटिस्टला दात दाखवल्यास किडेचा प्रादुर्भाव झाला असल्यास लगेच समजून येईल व त्यावर लगेच उपचार केल्याने (दात भरून घेणे) जास्त दात किडण्याला आळा बसेल.


हिरड्यांची निगा

आपले दात हे हाडांमध्ये खोबणीत बसलेले असतात. या हाडाबाहेर जे गुलाबी रंगाचे मऊ आवरण असते, त्याला हिरडी असे आपण म्हणतो. हिरड्यांच्या रोगाचे प्रमाण भारतात सुमारे ७० ते ८० टक्के आहे. याचाच अर्थ असा की, प्रत्येक १० पैकी ८ लोकांना हिरडीचे रोग झालेले असतात.

मुलांमध्ये विशेषकरून हिरडीचे रोग होत नाहीत. पण मोठेपणी या रोगांचा प्रादुर्भाव होतो. आपण खाल्लेल्या पदार्थाचे अन्नकण, तोंडात असलेले जंतू व लाळेत असलेले खनिज पदार्थ (विशेषतः कॅल्शियम) यांच्यात रासायनिक प्रक्रिया होऊन एक साका तयार होतो. हा साका हिरड्या व दात यामध्ये साठून रहातो व दगडाप्रमाणे घट्ट होतो. यालाच किटण किंवा टार्टर असे म्हणतात.

या किटणाचे थर सतत वाढत जातात. या वाढलेल्या थरामुळे हिरड्या व त्या खाली असलेले हाड झिजत जाते. त्याचप्रमाणे हिरडी व दात यांच्यामध्ये पोकळी तयार होऊन त्यामध्ये परत जंतू व अन्नकण अडकून बसतात. या जंतूंच्या प्रादुर्भामुळे या पोकळीत पू तयार होतो. यालाच पायोरिया असे म्हणतात.

या किटणामुळे हिरड्या लिबलिबीत होतात. त्यांना सूज येते. हिरड्यामधून रक्त येते व तोंडाला दुर्गंधी येते. हिरड्या व हाड सारखे झिजत राहिल्यामुळे दातांचा आधार जातो व दात निखळून पडायला सुरुवात होते.

दात वेडेवाकडे असल्यास दात स्वच्छ न ठेवल्यामुळे व दातांचा एकमेकांवर पडणाऱ्या अवाजवी दबामुळेसुद्धा प्रत्येक घासाबरोबर पोटात जातो व सबंध शरीराचे आरोग्य बिघडवतो. त्यामुळे हिरड्यांची निगा घेणे हे दातांच्या आरोग्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहे.


दात कसे घासावे?

दात योग्य प्रकारे ब्रश केल्यामुळे दातांभोवती अन्नकण साठणार नाही. त्यामुळे किटण होण्यास आळा बसेल व किटण तयार होत असेल तर ते दगडाप्रमाणे घट्ट होण्याच्या आधीच ते ब्रशने काढले जाईल.

दरवेळी खाल्ल्यानंतर योग्य प्रकारे ब्रशने दात स्वच्छ केल्यामुळे हिरड्यांचे रोग होण्यास प्रतिबंध होईल. दातांच्या फटीत अडकलेले अन्नकण निघण्यासाठी ब्रश हातात आडवा न फिरवता वरून खाली किंवा गोल फिरवणे उत्तम.

अशाप्रकारे ब्रश फिरवण्यामुळे हिरड्यांचा व्यायाम होतो व त्या निरोगी राहतात. दात घासल्यानंतर बोटाने हिरड्यांना मसाज करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. त्यामुळे हिरड्यांना योग्य तो व्यायाम मिळतो, तसेच हिरड्यामधील रक्ताभिसरण वाढल्यामुळे निरोगी राहून रोगप्रतिबंधक शक्ति वाढते.


वेळीच काळजी घ्या

हिरड्यांच्या रोगाचे मूळ कारण असे जमा होणारे किटण वेळोवेळी दंत वैद्यांकडे जाऊन काढणे (दात स्वच्छ करणे) अत्यंत जरूरी असते. हे किटण सर्वांच्याच दातांवर जमा होत असते. फक्त काही (आपले दात अधिक सुंदर, अधिक बळकट कसे करता येतील?) व्यक्तींमध्ये ते जास्त प्रमाणात तयार होते इतकेच. त्यामुळे हे किटण काढून घेणे हे सर्वांनाच जरूरीचे आहे.

हिरड्यांच्या रोगांची सुरुवात झाली की त्याचा त्रास होईपर्यंत १० - १५ वर्षे लागतात. जेव्हा त्रास होऊ लागतो तेव्हा दात काढण्याची स्थिती निर्माण झालेली असते. त्यामुळे वेळोवेळी दंत वैद्यांचा सल्ला घेतल्यामुळे हिरड्यांचे रोग होण्यापासून थांबवता येईल.

दात स्वच्छ केल्यामुळे कसलाही अपाय होत नाही. त्याचप्रमाणे दातात फटी पडतात वगैरे समजुतीही भ्रामक आहेत.


दातांचे सौंदर्य

दात निरोगी असायलाच पाहिजेत. त्याचप्रमाणे ते जर सुंदर असतील तर चेहऱ्याच्या सौंदर्यात भर पडते व व्यक्तिमत्त्व सुधारण्यास मदत होते.

दात सुंदर असणे ही देणगी आहे. पण जर दात सुंदर नसतील तर ते दात दंतशास्त्रात झालेल्या प्रगतीमुळे सरळ करता येतात.

दात सरळ नसण्याची दोन प्रमुक कारणे आहेत. एक म्हणजे अनुवंशिक (हेरिडीटी). जर आईवडील किंवा इतर एखाद्या रक्ताचे नातेवाईक यापैकी कोणाचे दात पुढे किंवा वेडेवाकडे असतील तर मुलांचे दात तसे येण्याचा संभव असतो.

अनुवंशिक गुणांमुळे जरी दात पुढे किंवा आले तरी त्याचे मुख्य कारण दातांचे आकारमान व जबड्याच्या हाडाचे आकारमान यात सुसंबंध नसणे हे आहे.

उदाहरणार्थ जर जबड्याचे हाड लहान असेल व दात जर त्यामानाने मोठे असतील तर दातांना पुरेशी जागा मिळत नाही. या स्थितीत दात पुढे किंवा वेडवाकडे येतात.

याउलट जर चेहरा किंवा जबडा मोठा असेल व दात लहान असतील तर ही जागा दातांना जास्त होते त्यामुळे दातांत फटी निर्माण होतात.

काही वेळा आईवडील वा नातेवाईकांचे दात चांगले असून मुलांचे दात पुढे किंव वेडेवाकडे आले तर त्याचे कारणे हे की, वडिलांचे दात जे मोठे असतात आईचा चेहरा व गुण मुलात आल्यास दातांना जागा पुरत नाहीत व दंतव्यंग निर्माण होते.

दंतव्यंगाचे दुसरे महत्त्वाचे कारण म्हणजे (एन्व्हरायमेन्ट ) हे होय. जास्त दिवस बाटलीने दूध पाजणे, अंगठा चोखणे, नखे कुरतडणे, तोंड झोपेत उघडे राहणे या सवयींमुळे चेहरा उभट होतो व त्यामुळे जबडा अरुंद होतो व या जबड्यात जागा अपुरी पडल्यामुळे दात पुढे येतात.

त्याचप्रमाणे दुधाचे दात पडण्याचे वेळी योग्य तो काळजी घेणे अत्यंत आवश्यक आहे. जर काही कारणांमुळे दुधाचे दात फार लवकर काढण्यात आले, तर दात काढल्यामुळे निर्माण झालेली जागा शेजारचे दात त्या बाजूला सरकल्यामुळे येणाऱ्या पक्क्या दातांना जागा मिळत नाही व ते हाडातच अडकून बसतात किंवा वेडेवाकडे येतात.

दुधाचे दात शक्यतो वेळेपूर्वी काढून घेऊ नयेत व काढणे जरूर असल्यास दातांवर क्लिप बसवून पक्क्या दातांसाठी जागा राखून ठेवणे जरूरीचे आहे.

दुधाचे दात वाजवीपेक्षा जास्त दिवस टिकल्यास पक्के दात येण्यात अडथळा निर्माण होतो व ते दात वेडेवाकडे येण्याची शक्यता असते. नवीन येणारे दात एका ओळीत येत नाही अशी शंका आल्यास लगेच दात काढून नवीन येणाऱ्या दाताला जागा उपलब्ध होते. यामुळे पुढील किचकट व खर्चिक उपचाराची जरूर भासत नाही.


दंतव्यंगोपचार (दातात असलेल्या व्यंगावर उपचार)

वेडेवाकडे वा पुढे आलेले दात सरळ करता येतात, या शास्त्राला दंतव्यंगोपचार अथवा आर्थोडेंटिक्स असे म्हणतात. हा उपचार फक्त त्या शास्त्रातील तज्ञच करू शकतात. त्यांना दंतव्यंगोपचारतज्ञ किंवा आर्थोडेंटिस्ट असे म्हणतात.

दात वेडवाकडे असल्यामुळे फक्त सौंदर्यालाच बाधा येत नाही, तर बोलण्यात दोष निर्माण होतो. दातांची चर्वणशक्ती कमी होते. दात नीट स्वच्छ न करता आल्यामुळे दात किडण्याचे प्रमाण वाढते.

हिरड्यांवर जास्त दाब पडल्यामुळे हिरड्यांचे रोग होऊन दात खिळखिळे झाल्यामुळे दात लवकर काढावे लागतात. त्याचप्रमाणे तोंडाला वाईट वास येतो.

सौंदर्यदोष निर्माण झाल्यामुळे व्यक्तिमत्त्व बिघडते. मानसिक परिणाम (इन्फिरिअरीटी कॉम्प्लेक्स) होतात.

दात सरळ करण्यासाठी दातावर उपकरण किंवा क्लिपा (अप्लायन्स) बसवतात. हे उपकरण काढण्या-घालण्याचे किंवा दातांवर सिमेंट लावून पक्के बसवलेले असते. (फिक्स्ड अप्लायन्स) पक्के बसवलेल्या उपकरणांमुळे दात जास्त चांगले होतात.

उपकरणांत असलेल्या तारांमुळे किंवा रबर बॅण्डमुळे दातांवर दाब पडून दात हव्या त्या ठिकाणी सरळ करता येतात. दातांवर दाब दिल्यावर ज्या दिशेला दात सरकवायचे असतात त्या बाजूचे जबड्याचे हाड किंचित झिजते. या झिजलेल्या ठिकाणी पोकळी निर्माण होऊन त्या पोकळीत दात सरकतो. त्याचवेळी दात पूर्वी ज्या ठिकाणी होता त्याजागी नवीन हाड तयार होते.

ही सर्व क्रिया अत्यंत सावकाश होत असल्यामुळे दात सरळ होण्यास वयोमानानुसार एक ते दोन वर्षे लागतात. लहान वयात वेळ कमी लागतो व त्रासही होत नाही. वय वाढल्यावर वेळ जास्त लागतो.

काही वेळा दात सरकवण्यासाठी काही दात काढणे जरूरीचे असते. अशावेळी दात काढणे हे अत्यंत निरुपद्रवी आहे. त्यामुळे इतर दातात किंवा शरिराच्या कोणत्याही भागात कसलाही अपाय होत नाही.

त्याचप्रमाणे दात काढलेली जागा इतर दात सरकवून भरून काढली जाते व तेथे फट रहात नाही. दंतव्यंगोपचार हा फार मोठा व खर्चिक (हजारात) उपाय असला तरी दंतव्यंग असणाऱ्यांना हा फार मोठा दिलासा आहे.

दात हळूहळू, शिरा-नसांसकट सैल न होता सरकवायचे असल्यामुळे त्याला वेळ बराच लागतो. दातांवर बसविण्याची उपकरणे व हत्यारे परदेशातून आणावी लागत असल्यामुळे खर्चही जास्त लागतो.

पण दात सरळ असल्यामुळे सौंदर्यवृद्धी होते. हा मोठा फायदा तसेच दात अधिक बळकट होऊन दातांचे आयुष्य वाढते, दात किडण्याचे व हिरड्यांच्या रोगांचे प्रमाण कमी होते. शब्दोच्चार स्पष्ट होतात, चर्वण शक्ती सुधारते, व्यक्तिमत्त्व सुधारल्यामुळे मानसिक कुचंबणा होत नाही आणि जीवन सुखाकर होते.

तात्पर्य म्हणजे दातांची योग्य निगा घेतल्यास दात अधिक निरोगी व सुंदर राहतात. लहानपणापासूनच काळजी घेतल्यास पुढे निर्माण होणारी व्यंगे थांबविता येतात. यासाठी वर्षातून निदान दोन वेळा दतंतज्ञांकडून योग्य ते उपचार घेणे अत्यंत आवश्यक आहे. दंततज्ञ हा एक मित्र व सल्लागार आहे.

संपादक मंडळ
२००२ । मराठीमाती डॉट कॉम । पुणे
संपादक मंडळाद्वारे विविध विभागांतील साहित्याचे संपादन, पुनर्लेखन आणि संदर्भासहित नवीन लेखन केले जाते.
अधिक माहिती पहासर्व लेखन पहा

अभिप्राय

नाव

अ रा कुलकर्णी,1,अ ल खाडे,2,अ ज्ञा पुराणिक,1,अंकित भास्कर,1,अंजली भाबट-जाधव,1,अंधश्रद्धेच्या कविता,5,अकोला,1,अजय दिवटे,1,अजित पाटणकर,18,अनंत दळवी,1,अनंत फंदी,1,अनंत भावे,1,अनिकेत येमेकर,2,अनिकेत शिंदे,1,अनिल गोसावी,2,अनिल भारती,1,अनिल वल्टे,8,अनुभव कथन,19,अनुरथ गोरे,1,अनुराधा पाटील,1,अनुराधा फाटक,39,अनुवादित कविता,1,अपर्णा तांबे,7,अब्राहम लिंकन,2,अभंग,6,अभिजित गायकवाड,1,अभिजीत टिळक,2,अभिव्यक्ती,1381,अभिषेक कातकडे,4,अमन मुंजेकर,7,अमरश्री वाघ,2,अमरावती,1,अमित पडळकर,4,अमित पवार,1,अमित बाविस्कर,3,अमित सुतार,1,अमुक-धमुक,1,अमृत जोशी,1,अमृता शेठ,1,अमोल कोल्हे,1,अमोल तांबे,1,अमोल देशमुख,1,अमोल बारई,6,अमोल वाघमारे,1,अमोल सराफ,2,अरविंद जामखेडकर,1,अरविंद थगनारे,5,अरुण कोलटकर,1,अर्चना कुळकर्णी,1,अर्चना डुबल,2,अर्जुन फड,3,अर्थनीति,3,अल्केश जाधव,1,अविनाश धर्माधिकारी,2,अशोक थोरात,1,अशोक रानडे,1,अश्विनी तातेकर-देशपांडे,1,अश्विनी तासगांवकर,2,अस्मिता मेश्राम-काणेकर,7,अहमदनगर,1,अक्षय वाटवे,1,अक्षरमंच,1115,आईच्या कविता,29,आईस्क्रीम,3,आकाश पवार,2,आकाश भुरसे,8,आज,9,आजीच्या कविता,1,आठवणींच्या कविता,18,आतले-बाहेरचे,3,आतिश कविता लक्ष्मण,1,आत्मविश्वासाच्या कविता,15,आदर्श कामिरे,3,आदित्य कदम,1,आदेश ताजणे,8,आनंद दांदळे,8,आनंद प्रभु,1,आनंदाच्या कविता,26,आमट्या सार कढी,18,आर समीर,1,आरती गांगण,2,आरती शिंदे,4,आरत्या,82,आरोग्य,21,आशा गवाणकर,1,आशिष खरात-पाटील,1,आशिष चोले,1,इंदिरा गांधी,1,इंदिरा संत,6,इंद्रजित नाझरे,26,इंद्रजीत भालेराव,1,इतिहास,281,इलाही जमादार,1,इसापनीती कथा,48,उत्तम कोळगावकर,2,उदय दुदवडकर,1,उन्मेष इनामदार,1,उपवासाचे पदार्थ,15,उमेश कानतोडे,1,उमेश कुंभार,14,उमेश चौधरी,1,उस्मानाबाद,1,ऋग्वेदा विश्वासराव,5,ऋचा पिंपळसकर,10,ऋचा मुळे,18,ऋषिकेश शिरनाथ,2,ऋषीकेश कालोकार,2,ए श्री मोरवंचीकर,1,एच एन फडणीस,1,एप्रिल,30,एम व्ही नामजोशी,1,एहतेशाम देशमुख,2,ऐतिहासिक स्थळे,1,ऑक्टोबर,31,ऑगस्ट,31,ऑडिओ कविता,15,ऑडिओ बुक,1,ओंकार चिटणीस,1,ओम ढाके,8,ओमकार खापे,1,ओशो,1,औरंगाबाद,1,कपिल घोलप,13,करण विधाते,1,करमणूक,71,कर्क मुलांची नावे,1,कल्पना देसाई,1,कल्याण इनामदार,1,कविता शिंगोटे,1,कवितासंग्रह,279,कवी अनिल,1,कवी ग्रेस,4,कवी बी,1,काजल पवार,1,कार्यक्रम,12,कार्ल खंडाळावाला,1,कालिंदी कवी,2,काशिराम खरडे,1,कि का चौधरी,1,किरण कामंत,1,किल्ले,97,किल्ल्यांचे फोटो,5,किशोर चलाख,6,किशोर पवार,1,कुठेतरी-काहीतरी,3,कुणाल खाडे,3,कुणाल लोंढे,1,कुसुमाग्रज,9,कृष्णकेशव,1,कृष्णाच्या आरत्या,5,के के दाते,1,के तुषार,8,के नारखेडे,2,केदार कुबडे,40,केदार नामदास,1,केदार मेहेंदळे,1,केशव मेश्राम,1,केशवकुमार,2,केशवसुत,5,कोल्हापूर,1,कोशिंबीर सलाड रायते,14,कौशल इनामदार,1,खंडोबाची स्थाने,2,खंडोबाच्या आरत्या,2,खरगपूर,1,ग दि माडगूळकर,6,ग ल ठोकळ,3,ग ह पाटील,4,गंगाधर गाडगीळ,1,गझलसंग्रह,1,गडचिरोली,1,गणपतीच्या आरत्या,5,गणपतीच्या गोष्टी,24,गणेश कुडे,2,गणेश तरतरे,19,गणेश निदानकर,1,गणेश पाटील,1,गणेश भुसारी,1,गण्याचे विनोद,1,गाडगे बाबा,1,गायत्री सोनजे,5,गावाकडच्या कविता,14,गुरुदत्त पोतदार,2,गुरूच्या आरत्या,2,गुलझार काझी,1,गो कृ कान्हेरे,1,गो गं लिमये,1,गोकुळ कुंभार,13,गोड पदार्थ,56,गोपीनाथ,2,गोविंद,1,गोविंदाग्रज,1,गौतम जगताप,1,गौरांग पुणतांबेकर,1,घरचा वैद्य,2,घाट,1,चंद्रकांत जगावकर,1,चंद्रपूर,1,चटण्या,3,चातुर्य कथा,6,चित्रपट समीक्षा,1,चैतन्य म्हस्के,1,चैत्राली इंगळे,2,जयश्री चुरी,1,जयश्री मोहिते,1,जवाहरलाल नेहरू,1,जळगाव,1,जाई नाईक,1,जानेवारी,31,जालना,1,जितेश दळवी,1,जिल्हे,31,जीवनशैली,431,जुलै,31,जून,30,ज्योती किरतकुडवे,1,ज्योती मालुसरे,1,टीझर्स,1,ट्रेलर्स,3,ठाणे,2,डिसेंबर,31,डॉ मानसी राजाध्यक्ष,1,डॉ. दिलीप धैसास,1,तनवीर सिद्दिकी,1,तन्मय धसकट,1,तरुणाईच्या कविता,7,तिच्या कविता,64,तुकाराम गाथा,4,तुकाराम धांडे,1,तुतेश रिंगे,1,तेजश्री कांबळे-शिंदे,3,तेजस्विनी देसाई,1,दत्ता हलसगीकर,2,दत्ताच्या आरत्या,5,दत्तात्रय भोसले,1,दत्तो तुळजापूरकर,1,दया पवार,1,दर्शन जोशी,2,दर्शन शेळके,1,दशरथ मांझी,1,दादासाहेब गवते,1,दामोदर कारे,1,दिनदर्शिका,366,दिनविशेष,366,दिनेश बोकडे,1,दिनेश लव्हाळे,1,दिनेश हंचाटे,1,दिपक शिंदे,2,दिपाली गणोरे,1,दिवाळी फराळ,26,दीपा दामले,1,दीप्तीदेवेंद्र,1,दुःखाच्या कविता,75,दुर्गेश साठवणे,1,देवीच्या आरत्या,3,देशभक्तीपर कविता,2,धनंजय सायरे,1,धनराज बाविस्कर,70,धनश्री घाणेकर,1,धार्मिक स्थळे,1,धुळे,1,धोंडोपंत मानवतकर,12,नमिता प्रशांत,1,नलिनी तळपदे,1,ना के बेहेरे,1,ना घ देशपांडे,4,ना धों महानोर,3,ना वा टिळक,1,नांदेड,1,नागपूर,1,नारायण शुक्ल,1,नारायण सुर्वे,2,नाशिक,1,नासीर संदे,1,निखिल पवार,3,नितीन चंद्रकांत देसाई,1,निमित्त,4,निराकाराच्या कविता,12,निवडक,8,निसर्ग कविता,37,निसर्ग चाटे,2,निळू फुले,1,नृसिंहाच्या आरत्या,1,नोव्हेंबर,30,न्याहारी,50,पथ्यकर पदार्थ,2,पद्मा गोळे,4,परभणी,1,पराग काळुखे,1,पर्यटन स्थळे,1,पल्लवी माने,1,पवन कुसुंदल,2,पांडुरंग वाघमोडे,3,पाककला,322,पाककृती व्हिडिओ,15,पालकत्व,7,पावसाच्या कविता,38,पी के देवी,1,पु ल देशपांडे,9,पु शि रेगे,1,पुंडलिक आंबटकर,4,पुडिंग,10,पुणे,13,पुरुषोत्तम जोशी,1,पुरुषोत्तम पाटील,1,पुर्वा देसाई,2,पूजा काशिद,1,पूजा चव्हाण,1,पूनम राखेचा,1,पोस्टर्स,5,पोळी भाकरी,27,पौष्टिक पदार्थ,20,प्र श्री जाधव,12,प्रकाश पाटील,1,प्रजोत कुलकर्णी,1,प्रतिक बळी,1,प्रतिभा जोजारे,1,प्रतिमा इंगोले,1,प्रतिक्षा जोशी,1,प्रदिप कासुर्डे,1,प्रफुल्ल चिकेरूर,10,प्रभाकर महाजन,1,प्रभाकर लोंढे,3,प्रवास वर्णन,1,प्रवासाच्या कविता,11,प्रविण पावडे,15,प्रवीण दवणे,1,प्रवीण राणे,1,प्रशांतकुमार मोहिते,2,प्रसन्न घैसास,2,प्रज्ञा वझे,2,प्रज्ञा वझे-घारपुरे,10,प्राजक्ता गव्हाणे,1,प्रितफुल प्रित,1,प्रिती चव्हाण,27,प्रिया जोशी,1,प्रियांका न्यायाधीश,3,प्रेम कविता,97,प्रेरणादायी कविता,17,फ मुं शिंदे,3,फादर स्टीफन्स,1,फेब्रुवारी,29,फोटो गॅलरी,11,फ्रॉय निस्सेन,1,बहिणाबाई चौधरी,6,बा भ बोरकर,8,बा सी मर्ढेकर,6,बातम्या,11,बाबा आमटे,1,बाबाच्या कविता,10,बाबासाहेब आंबेड,1,बायकोच्या कविता,5,बालकविता,14,बालकवी,9,बाळाची मराठी नावे,1,बाळासाहेब गवाणी-पाटील,21,बिपीनचंद्र नेवे,1,बी अरुणाचलाम्‌,1,बी रघुनाथ,1,बीड,1,बुलढाणा,1,बेकिंग,9,बेहराम कॉन्ट्रॅक्टर,1,भंडारा,1,भक्ती कविता,23,भक्ती रावनंग,1,भरत माळी,2,भा दा पाळंदे,1,भा रा तांबे,7,भा वें शेट्टी,1,भाग्यवेध,1,भाज्या,29,भाताचे प्रकार,16,भानुदास,1,भानुदास धोत्रे,1,भावनांची वादळे,1,भुषण राऊत,1,भूगोल,1,भूमी जोशी,1,म म देशपांडे,1,मं वि राजाध्यक्ष,1,मंगला गोखले,1,मंगळागौरीच्या आरत्या,2,मंगेश कळसे,9,मंगेश पाडगांवकर,5,मंजुषा कुलकर्णी,2,मंदिरांचे फोटो,3,मंदिरे,4,मधल्या वेळेचे पदार्थ,41,मधुकर आरकडे,1,मधुकर जोशी,1,मधुसूदन कालेलकर,2,मनमोहन नातू,3,मनाचे श्लोक,205,मनिषा दिवेकर,3,मनिषा फलके,1,मनोज शिरसाठ,6,मराठी,1,मराठी उखाणे,2,मराठी कथा,107,मराठी कविता,1156,मराठी कवी,3,मराठी कोट्स,4,मराठी गझल,29,मराठी गाणी,2,मराठी गोष्टी,67,मराठी चारोळी,42,मराठी चित्रपट,18,मराठी टिव्ही,52,मराठी नाटक,1,मराठी पुस्तके,5,मराठी प्रेम कथा,23,मराठी भयकथा,44,मराठी मालिका,19,मराठी रहस्य कथा,2,मराठी लेख,48,मराठी विनोद,1,मराठी साहित्य,287,मराठी साहित्यिक,2,मराठी सुविचार,2,मराठीप्रेमी पालक महासंमेलन,5,मराठीमाती,145,मसाले,12,महात्मा गांधी,8,महात्मा फुले,1,महाराष्ट्र,304,महाराष्ट्र फोटो,11,महाराष्ट्राचा इतिहास,32,महाराष्ट्रीय पदार्थ,22,महालक्ष्मीच्या आरत्या,2,महेंद्र म्हस्के,1,महेश जाधव,3,महेश बिऱ्हाडे,9,मांसाहारी पदार्थ,17,माझं मत,4,माझा बालमित्र,90,मातीतले कोहिनूर,19,माधव ज्यूलियन,6,माधव मनोहर,1,माधवानुज,3,मानसी सुरज,1,मारुतीच्या आरत्या,2,मार्च,31,मिलिंद खांडवे,1,मीना तालीम,1,मुंबई,12,मुंबई उपनगर,1,मुकुंद भालेराव,1,मुकुंद शिंत्रे,35,मुक्ता चैतन्य,1,मुलांची नावे,1,मुलाखती,1,मे,31,मैत्रीच्या कविता,7,मोहिनी उत्तर्डे,2,यवतमाळ,1,यशपाल कांबळे,4,यशवंत दंडगव्हाळ,24,यादव सिंगनजुडे,2,योगा,1,योगेश कर्डिले,6,योगेश सोनवणे,2,रंगपंचमी,1,रंजना बाजी,1,रजनी जोगळेकर,5,रत्नागिरी,1,रविंद्र गाडबैल,1,रविकिरण पराडकर,1,रवींद्र भट,1,रा अ काळेले,1,रा देव,1,रागिनी पवार,1,राजकीय कविता,12,राजकुमार शिंगे,1,राजेंद्र भोईर,1,राजेश पोफारे,1,राजेश्वर टोणे,3,राम मोरे,1,रामकृष्ण जोशी,2,रामचंद्राच्या आरत्या,5,रायगड,1,राहुल अहिरे,3,रुपेश सावंत,1,रेश्मा जोशी,2,रेश्मा विशे,1,रोहित काळे,7,रोहित साठे,14,लघुपट,3,लता मंगेशकर,2,लहुजी साळवे,1,लक्ष्मण अहिरे,2,लक्ष्मीकांत तांबोळी,2,लातूर,1,लिलेश्वर खैरनार,2,लीना पांढरे,1,लीलावती भागवत,1,लोकमान्य टिळक,3,लोणची,9,वंदना विटणकर,2,वर्धा,1,वसंत बापट,12,वसंत साठे,1,वसंत सावंत,1,वा गो मायदेव,1,वा ना आंधळे,1,वा भा पाठक,2,वा रा कांत,3,वात्रटिका,2,वादळे झेलतांना,2,वामन निंबाळकर,1,वासुदेव कामथ,1,वाळवणाचे पदार्थ,6,वि दा सावरकर,3,वि भि कोलते,1,वि म कुलकर्णी,5,वि स खांडेकर,1,विंदा करंदीकर,8,विक्रम खराडे,1,विचारधन,215,विजय पाटील,1,विजया जहागीरदार,1,विजया वाड,2,विजया संगवई,1,विठ्ठल वाघ,3,विठ्ठलाच्या आरत्या,5,विद्या कुडवे,4,विद्या जगताप,2,विद्याधर करंदीकर,1,विनायक मुळम,1,विरह कविता,58,विराज काटदरे,1,विलास डोईफोडे,4,विवेक जोशी,3,विशाल शिंदे,1,विशेष,12,विष्णूच्या आरत्या,4,विज्ञान तंत्रज्ञान,2,वृषाली काकडे,2,वृषाली सुनगार-करपे,1,वेदांत कोकड,1,वैभव गव्हाळे,1,वैभव सकुंडे,1,वैशाली झोपे,1,वैशाली नलावडे,1,व्यंगचित्रे,55,व्रत-वैकल्ये,1,व्हिडिओ,13,शंकर रामाणी,1,शंकर विटणकर,1,शंकर वैद्य,1,शंकराच्या आरत्या,4,शरणकुमार लिंबाळे,1,शशांक रांगणेकर,1,शशिकांत शिंदे,1,शां शं रेगे,1,शांततेच्या कविता,8,शांता शेळके,11,शांताराम आठवले,1,शाम जोशी,1,शारदा सावंत,4,शाळेचा डबा,15,शाळेच्या कविता,11,शितल सरोदे,1,शिरीष पै,1,शिरीष महाशब्दे,8,शिल्पा इनामदार-आर्ते,1,शिवाजी महाराज,7,शिक्षकांवर कविता,4,शुभम बंबाळ,2,शुभम सुपने,2,शेतकर्‍याच्या कविता,13,शेती,1,शेषाद्री नाईक,1,शैलेश सोनार,1,श्याम खांबेकर,1,श्रद्धा नामजोशी,9,श्रावणातल्या कहाण्या,27,श्री दि इनामदार,1,श्री बा रानडे,1,श्रीकृष्ण पोवळे,1,श्रीधर रानडे,2,श्रीधर शनवारे,1,श्रीनिवास खळे,1,श्रीपाद कोल्हटकर,1,श्रीरंग गोरे,1,श्रुती चव्हाण,1,संघर्षाच्या कविता,32,संजय उपाध्ये,1,संजय डोंगरे,1,संजय पाटील,1,संजय बनसोडे,2,संजय शिंदे,1,संजय शिवरकर,5,संजय सावंत,1,संजीवनी मराठे,3,संत एकनाथ,1,संत चोखामेळा,1,संत जनाबाई,1,संत तुकडोजी महाराज,2,संत तुकाराम,8,संत नामदेव,3,संत ज्ञानेश्वर,6,संतोष जळूकर,1,संतोष झोंड,1,संतोष सेलुकर,30,संदिप खुरुद,5,संदीपकुमार खुरुद,1,संदेश ढगे,39,संध्या भगत,1,संपादक मंडळ,1,संपादकीय,11,संपादकीय व्यंगचित्रे,2,संस्कार,2,संस्कृती,133,सई कौस्तुभ,1,सचिन पोटे,12,सचिन माळी,1,सण-उत्सव,22,सणासुदीचे पदार्थ,32,सतिश चौधरी,1,सतीश काळसेकर,1,सदानंद रेगे,2,सदाशिव गायकवाड,2,सदाशिव माळी,1,सनी आडेकर,10,सप्टेंबर,30,समर्थ रामदास,206,समर्पण,9,सरबते शीतपेये,8,सरयु दोशी,1,सरला देवधर,1,सरिता पदकी,3,सरोजिनी बाबर,1,सलीम रंगरेज,8,सविता कुंजिर,1,सांगली,1,सागर बनगर,1,सागर बाबानगर,1,सातारा,1,साने गुरुजी,5,सामाजिक कविता,113,सामान्य ज्ञान,8,सायली कुलकर्णी,7,साहित्य सेतू,1,साक्षी खडकीकर,9,साक्षी यादव,1,सिंधुदुर्ग,1,सिद्धी भालेराव,1,सिमा लिंगायत-कुलकर्णी,3,सुदेश इंगळे,21,सुधाकर राठोड,1,सुनिल नागवे,1,सुनिल नेटके,2,सुनील गाडगीळ,1,सुभाष कटकदौंड,2,सुमती इनामदार,1,सुमित्र माडगूळकर,1,सुरज दळवी,1,सुरज दुतोंडे,1,सुरज पवार,1,सुरेश भट,2,सुरेश सावंत,2,सुशील दळवी,1,सुशीला मराठे,1,सुहास बोकरे,6,सैनिकांच्या कविता,4,सैरसपाटा,127,सोपानदेव चौधरी,1,सोमकांत दडमल,1,सोलापूर,1,सौरभ सावंत,1,स्तोत्रे,2,स्नेहा कुंभार,1,स्फुटलेखन,4,स्फूर्ती गीत,1,स्माईल गेडाम,4,स्वप्नाली अभंग,5,स्वप्नील जांभळे,1,स्वाती काळे,1,स्वाती खंदारे,320,स्वाती गच्चे,1,स्वाती दळवी,9,स्वाती नामजोशी,31,स्वाती पाटील,1,स्वाती वक्ते,2,ह मुलांची नावे,1,हमार्टिक समा,1,हरितालिकेच्या आरत्या,1,हर्षद खंदारे,42,हर्षद माने,1,हर्षदा जोशी,3,हर्षवर्धन घाटे,2,हर्षाली कर्वे,2,हसनैन आकिब,3,हितेशकुमार ठाकूर,1,हेमंत जोगळेकर,1,हेमंत देसाई,1,हेमंत सावळे,1,हेमा चिटगोपकर,8,होळी,5,ज्ञानदा आसोलकर,1,ज्ञानदेवाच्या आरत्या,2,
ltr
item
मराठीमाती । माझ्या मातीचे गायन: आपले दात सुंदर व बळकट (आरोग्य)
आपले दात सुंदर व बळकट (आरोग्य)
आपले दात सुंदर व बळकट (आरोग्य) - आपले दात सुंदर व बळकट राहण्यासाठी कोणती काळजी घ्यावी याबद्दल विस्तृत माहिती देणारा लेख.
https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEib2O6ZmBtamTGYnrO0OLA_zB6ZjVxca8nLDhSXBE_uzgm9_vO6lRjLnAXqDqYkIPc9jDiS9JS1-Rg3WcqRajxz6HlBi0QYtKOjYufgagBi-ork_9qgnOCDiQ9DTdjY_VD_c69HJZmPuyOISxWdy1VgZJ8UWMKwPIgJVbEBzPlovp7JcS77NV6SuoW5AA/s1600/care-for-beautiful-and-strong-teeth.jpg
https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEib2O6ZmBtamTGYnrO0OLA_zB6ZjVxca8nLDhSXBE_uzgm9_vO6lRjLnAXqDqYkIPc9jDiS9JS1-Rg3WcqRajxz6HlBi0QYtKOjYufgagBi-ork_9qgnOCDiQ9DTdjY_VD_c69HJZmPuyOISxWdy1VgZJ8UWMKwPIgJVbEBzPlovp7JcS77NV6SuoW5AA/s72-c/care-for-beautiful-and-strong-teeth.jpg
मराठीमाती । माझ्या मातीचे गायन
https://www.marathimati.com/2022/07/care-for-beautiful-and-strong-teeth.html
https://www.marathimati.com/
https://www.marathimati.com/
https://www.marathimati.com/2022/07/care-for-beautiful-and-strong-teeth.html
true
2079427118266147504
UTF-8
सर्व पोस्ट लोड केल्या आहेत कोणत्याही पोस्ट आढळल्या नाहीत सर्व पहा अधिक वाचा उत्तर द्या उत्तर रद्द करा हटवा द्वारे स्वगृह पाने पाने सर्व पहा तुमच्यासाठी सुचवलेले विभाग संग्रह शोधा सर्व पोस्ट आपल्या विनंतीसह कोणतीही पोस्ट जुळणी आढळली नाही स्वगृहाकडे रविवार सोमवार मंगळवार बुधवार गुरुवार शुक्रवार शनिवार रवी सोम मंगळ बुध गुरु शुक्र शनी जानेवारी फेब्रुवारी मार्च एप्रिल मे जून जुलै ऑगस्ट सप्टेंबर ऑक्टोबर नोव्हेंबर डिसेंबर जाने फेब्रु मार्च एप्रि मे जून जुलै ऑग सप्टें ऑक्टो नोव्हें डिसें आत्ताच १ मिनिटापूर्वी $$1$$ मिनिटांपूर्वी १ तासापूर्वी $$1$$ तासांपूर्वी काल $$1$$ दिवसांपूर्वी $$1$$ आठवड्यांपूर्वी ५ आठवड्यांपेक्षा अधिक पूर्वी अनुयायी अनुसरण करा हे दर्जेदार साहित्य अवरोधीत केले आहे १: सामायिक करा २: सामायिक केलेल्या दुव्यावर क्लिक करून वाचा सर्व कोड कॉपी करा सर्व कोड कॉपी करा सर्व कोड आपल्या क्लिपबोर्डवर कॉपी केला आहे Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy विषय सूची