उल्हास मित्र मंडळ गुरुवार पेठ पुणे

उल्हास मित्र मंडळ गुरुवार पेठ पुणे - [Ulhas Mitra Mandal Guruwar Peth Pune] १९३५ साली स्थापना झालेल्या या मंडळाच्या कार्यकर्त्यांनी १९४४ साली रुपये चार चार आणे वर्गणी काढून या मूर्तीची निर्मिती केली असं सांगितलं जातं.

उल्हास मित्र मंडळ गुरुवार पेठ पुणे | Ulhas Mitra Mandal Guruwar Peth Pune

श्री शंकरराव भोसले निर्मित पुण्यातील लाकडी गणपतीची वैशिष्ट्ये आणि इतिहास

गणेशोत्सव हा पुण्यासह, राज्यभरातच नव्हे तर संपूर्ण देशभरात साजरा केला जाणारा लोकप्रिय उत्सव आहे.

पुणे शहर आणि गणेशोत्सव यांच एक वेगळच नातं आहे; एक वैभवशाली इतिहास आहे. सन १८९२ साली सुरु झालेली गणेशोत्सवाची परंपरा आज अखंडपणे सुरु आहे. पुणे शहरात आज हजारो सार्वजनिक गणेशमंडळ कार्यरत आहे.

प्रत्येक मंडळाला आणि त्या मंडळाच्या गणेश मूर्तीला एक वेगळा इतिहास एक वेगळी परंपरा आहे त्यात कसबा पेठ, बुधवार पेठ, गुरुवार पेठ, शुक्रवार पेठ, शनिवार पेठ, रविवार पेठ, सोमवार पेठ, नारायण पेठ, सदाशिव पेठ, गणेश पेठ, नाना पेठ, रास्ता पेठ, हिराबाग, डेक्कन, टिळक रोड, कुमठेकर रोड आणि लक्ष्मी रोड येथील गणपतींचा विशेष उल्लेख करायला हवा. पुणे शहराच्या या मध्यवर्ती भागांतील अनेक मंडळांनी तर सार्वजनिक गणेशोत्सवाची ७५ ते १०० वर्षे पूर्ण केली आहेत.

खरं तर ‘गणपती’ हा देव म्हणून एकच. पण तरीही आपल्या सर्वांना ‘श्री’च्या प्रत्येक मूर्तीच एक वेगळंच आकर्षण असतं. ‘श्रीमंत दगडूशेठ हलवाई गणपती’ मंडळाची सुवर्ण अलंकारिक मूर्ती, ‘अखिल मंडई मंडळाची’ ‘शारदा’ आणि ‘गणेशाची’ मूर्ती, ‘गुरुजी तालीम’ मंडळाची ‘उंदरावर विराजमान झालेली मूर्ती’, ‘तुळशीबाग सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळ’, ‘हत्ती गणपती मित्र मंडळ’, ‘दशभुजा गणपती मंडळ’, ‘भाऊ रंगारी गणपती ट्रस्ट’, ‘शार्दूल मित्र मंडळ’, ‘शाहू चौक मित्र मंडळ’ आणि गुरुवार पेठेतील उल्हास मित्र मंडळ अशा काही मंडळाच्या गणेश मूर्ती या सर्व गणेश भक्तांच्या नेहमीच आकर्षणाच्या विषय राहिल्या आहे. प्रत्येक कलाकाराने तितक्याच श्रद्धेने, मेहनतीने या ‘श्री’च्या मूर्तींची निर्मिती केलेली दिसते. प्रत्येक मूर्तीच एक स्वतःचं वैशिष्ट्य, सौंदर्य आणि थाट आहे.

Samsons youth by Léon Bonnat
Samsons youth by Léon Bonnat

अशाच या कलाकृती मध्ये ‘उल्हास मित्र मंडळ’ गुरुवार पेठ, या पुणे शहरातील मध्यवर्ती भागातील मंडळाची ‘श्री’ची मूर्ती ही नेहमी अबाल वृद्धांच्या चर्चेच्या आणि आकर्षणाचा विषय ठरलेली आहे. १९३५ साली या मंडळाची स्थापना झाली; १९४४ साली मंडळाच्या कार्यकर्त्यांनी रुपये ‘चार चार’ आणे वर्गणी काढून या मूर्तीची निर्मिती केली असं सांगितलं जातं. या मूर्तीचे मूर्तिकार ‘श्री शंकरराव भोसले’ या कलाकाराने १९४५ साली या मूर्तीची निर्मिती केली. विशेष बाब म्हणजे फ्रेंच चित्रकार ‘Léon Bonnat’ याच्या ‘Samson's youth’ या १८९१ साली केलेल्या पेंटींग चा आधार घेऊन १९४५ साली ‘श्री शंकर रावभोसले’ यांनी अथक प्रयत्नाने संपूर्ण लाकडी काम करून या मूर्तीची निर्मिती केलेली आहे.

श्री शंकरराव भोसले निर्मित पुण्यातील लाकडी गणपती
श्री शंकरराव भोसले निर्मित पुण्यातील लाकडी गणपती

या कलाकृती मध्ये सिंह, हरणाचा बछडा, नाग आणि ‘श्री गणेश’ अशा ‘सिंह वधाचा’ प्रसंग कलाकाराने अतिशय कल्पकतेने सुबकरित्या मांडला आहे. मूर्तीची उंची ४ फुट आणि रुंदी ५ फूट आहे. भारतातील सर्वात पहिली ‘श्री’ ची सिहारुढ संपूर्ण लाकडी मूर्ती अशी या मूर्तीची ओळख आहे. गणेशोत्सवाच्या काळात पूर्ण १० दिवस ‘श्री’ च्या मूर्तीला विविध पोशाख परिधान केले जातात. या पोशाखामध्ये मूर्तीचं रूप अधिकच खुलतं हे वेगळंच.

मंडळाच्या कार्यकर्त्यांद्वारे पिढ्यान्‌ पिढ्या श्रद्धेने, निष्ठने आणि अथक प्रयत्नाने गेली तब्बल ७२ वर्षे ‘श्री’ची मूर्ती दिमाखात सार्वजनिक गणेशोत्सवात दरवर्षी स्थापन केली जाते.

अशा या सार्वजनिक गणेशोत्सवाचे उगम स्थान असणाऱ्या पुणे शहरातील कलेचा हा वारसा असाच अखंड पणे जोपासला जावा हिच श्रींच्या चरणी ईच्छा!

अभिप्राय

ब्लॉगर
सामायिक करा


तुमच्यासाठी सुचवलेले संबंधित लेखन


नाव

अंधश्रद्धेच्या कविता,5,अजय दिवटे,1,अजित पाटणकर,15,अनिल गोसावी,2,अनुभव कथन,4,अनुराधा फाटक,36,अपर्णा तांबे,7,अब्राहम लिंकन,2,अभंग,1,अभिव्यक्ती,584,अमन मुंजेकर,6,अमित पडळकर,4,अमित पवार,1,अमित बाविस्कर,3,अमुक-धमुक,1,अमोल सराफ,1,अलका खोले,1,अक्षरमंच,406,आईच्या कविता,15,आईस्क्रीम,3,आकाश भुरसे,8,आज,401,आजीच्या कविता,1,आठवणींच्या कविता,9,आतले-बाहेरचे,1,आत्मविश्वासाच्या कविता,5,आनंद दांदळे,6,आनंदाच्या कविता,20,आभिजीत टिळक,2,आमट्या सार कढी,12,आरती गांगन,2,आरती शिंदे,4,आरत्या,80,आरोग्य,3,आशिष खरात-पाटील,1,इंद्रजित नाझरे,11,इसापनीती कथा,44,उदय दुदवडकर,1,उन्मेष इनामदार,1,उपवासाचे पदार्थ,13,उमेश कुंभार,11,ऋग्वेदा विश्वासराव,2,ऋचा मुळे,13,ऋषिकेश शिरनाथ,2,एप्रिल,30,एहतेशाम देशमुख,2,ऑक्टोबर,31,ऑगस्ट,31,ओंकार चिटणीस,1,कपिल घोलप,5,कपील घोलप,2,करमणूक,40,कर्क मुलांची नावे,1,कविता शिंगोटे,1,कार्यक्रम,9,कालिंदी कवी,1,काव्य संग्रह,1,किल्ले,92,किल्ल्यांचे फोटो,4,किशोर चलाख,3,कुठेतरी-काहीतरी,2,कृष्णाच्या आरत्या,5,केदार कुबडे,41,केदार नामदास,1,केदार मेहेंदळे,1,कोशिंबीर सलाड रायते,11,कौशल इनामदार,1,खरगपूर,1,गणपतीच्या आरत्या,5,गणेश पाटील,1,गण्याचे विनोद,1,गावाकडच्या कविता,7,गुरूच्या आरत्या,2,गुलझार काझी,1,गोड पदार्थ,31,घरचा वैद्य,2,घाट,1,चटण्या,1,जानेवारी,31,जीवनशैली,220,जुलै,31,जून,30,ज्योती मालुसरे,1,टीझर्स,1,ट्रेलर्स,2,डिसेंबर,31,तरुणाईच्या कविता,2,तिच्या कविता,17,तुकाराम गाथा,4,तेजस्विनी देसाई,1,दत्ताच्या आरत्या,5,दादासाहेब गवते,1,दिनदर्शिका,380,दिनविशेष,366,दिनेश बोकडे,1,दिनेश हंचाटे,1,दिपक शिंदे,1,दिवाळी फराळ,9,दुःखाच्या कविता,52,देवीच्या आरत्या,3,देशभक्तीपर कविता,2,धोंडोपंत मानवतकर,7,निखिल पवार,1,निसर्ग कविता,10,नोव्हेंबर,30,न्याहारी,31,पंचांग,14,पथ्यकर पदार्थ,2,पांडुरंग वाघमोडे,3,पाककला,174,पावसाच्या कविता,16,पी के देवी,1,पुडिंग,10,पुणे,6,पोस्टर्स,5,पोळी भाकरी,8,पौष्टिक पदार्थ,14,प्रतिक्षा जोशी,1,प्रभाकर लोंढे,3,प्रवासाच्या कविता,9,प्राजक्ता गव्हाणे,1,प्रिया महाडिक,6,प्रियांका न्यायाधीश,3,प्रेम कविता,59,प्रेरणादायी कविता,13,फेब्रुवारी,29,फोटो गॅलरी,9,बातम्या,5,बाबाच्या कविता,1,बायकोच्या कविता,3,बालकविता,8,बालकवी,1,बाळाची मराठी नावे,1,बाळासाहेब गवाणी-पाटील,1,बिपीनचंद्र नेवे,1,बेकिंग,3,भक्ती कविता,1,भाज्या,18,भाताचे प्रकार,9,भूमी जोशी,1,मंगळागौरीच्या आरत्या,2,मंदिरे,1,मधल्या वेळेचे पदार्थ,27,मनाचे श्लोक,205,मनिषा दिवेकर,3,मराठी कथा,44,मराठी कविता,334,मराठी गझल,3,मराठी गाणी,2,मराठी चारोळी,1,मराठी चित्रपट,10,मराठी टिव्ही,26,मराठी नाटक,1,मराठी पुस्तके,2,मराठी प्रेम कथा,4,मराठी भयकथा,39,मराठी रहस्य कथा,2,मराठी लेख,20,मराठी विनोद,1,मराठी साहित्य,2,मराठी सुविचार,2,मराठीमाती,375,मसाले,12,महाराष्ट्र,256,महाराष्ट्र फोटो,7,महाराष्ट्राचा इतिहास,32,महाराष्ट्रीय पदार्थ,15,महालक्ष्मीच्या आरत्या,2,मांसाहारी पदार्थ,10,माझं मत,1,माझा बालमित्र,46,मातीतले कोहिनूर,10,मारुतीच्या आरत्या,2,मार्च,31,मुंबई,8,मुक्ता चैतन्य,1,मुलांची नावे,1,मुलाखती,1,मे,31,मैत्रीच्या कविता,5,यशपाल कांबळे,1,यशवंत दंडगव्हाळ,16,यादव सिंगनजुडे,2,योगेश कर्डीले,1,रजनी जोगळेकर,3,राजकीय कविता,6,रामचंद्राच्या आरत्या,5,राहुल अहिरे,3,रेश्मा विशे,1,रोहित साठे,12,लता मंगेशकर,1,लक्ष्मण अहिरे,2,लोणची,7,वाळवणाचे पदार्थ,5,विचारधन,211,विठ्ठलाच्या आरत्या,5,विद्या कुडवे,4,विद्या जगताप,2,विनायक मुळम,1,विरह कविता,31,विराज काटदरे,1,विलास डोईफोडे,2,विवेक जोशी,1,विशेष,45,विष्णूच्या आरत्या,4,विज्ञान तंत्रज्ञान,2,वेदांत कोकड,1,वैभव सकुंडे,1,व्यंगचित्रे,9,व्हिडिओ,18,शंकराच्या आरत्या,4,शशांक रांगणेकर,1,शांततेच्या कविता,5,शारदा सावंत,4,शाळेच्या कविता,5,शितल सरोदे,1,शिक्षकांवर कविता,2,शुभम सुपने,1,शेतकर्‍याच्या कविता,4,श्याम खांबेकर,1,श्रद्धा नामजोशी,8,श्रावणातल्या कहाण्या,27,श्रीनिवास खळे,1,संगीता अहिरे,1,संघर्षाच्या कविता,9,संजय पाटील,1,संजय बनसोडे,2,संजय शिवरकर,5,संजय सावंत,1,संत एकनाथ,1,संत तुकाराम,7,संत नामदेव,2,संत ज्ञानेश्वर,3,संतोष सेलुकर,1,संदेश ढगे,34,संपादकीय,4,संपादकीय व्यंगचित्रे,8,संस्कृती,120,सचिन पोटे,6,सचिन माळी,1,सण-उत्सव,12,सणासुदीचे पदार्थ,28,सनी आडेकर,10,सप्टेंबर,30,समर्थ रामदास,206,सरबते शीतपेये,8,सामाजिक कविता,44,सायली कुलकर्णी,3,साहित्य,1,साहित्य सेतू,1,साक्षी खडकीकर,9,सुभाष कटकदौंड,2,सुमती इनामदार,1,सुरेश भट,1,सुशीला मराठे,1,सैनिकांच्या कविता,2,सैरसपाटा,96,स्तोत्रे,1,स्फूर्ती गीत,1,स्वप्नाली अभंग,3,स्वाती खंदारे,167,स्वाती दळवी,6,स्वाती वक्ते,2,ह मुलांची नावे,1,हमार्टिक समा,1,हरितालिकेच्या आरत्या,1,हर्षद खंदारे,35,हर्षदा जोशी,3,हर्षाली कर्वे,1,हेमा चिटगोपकर,8,होळी,5,
ltr
item
मराठीमाती | माझ्या मातीचे गायन: उल्हास मित्र मंडळ गुरुवार पेठ पुणे
उल्हास मित्र मंडळ गुरुवार पेठ पुणे
उल्हास मित्र मंडळ गुरुवार पेठ पुणे - [Ulhas Mitra Mandal Guruwar Peth Pune] १९३५ साली स्थापना झालेल्या या मंडळाच्या कार्यकर्त्यांनी १९४४ साली रुपये चार चार आणे वर्गणी काढून या मूर्तीची निर्मिती केली असं सांगितलं जातं.
https://2.bp.blogspot.com/-Ixm-S4d1L8E/W6YM6jMfBgI/AAAAAAAABwo/q_CMhaaelSsIrcNkxdirTFRRZTEsdMpewCLcBGAs/s1600/ulhas-mitra-mandal-guruwar-peth-pune.jpg
https://2.bp.blogspot.com/-Ixm-S4d1L8E/W6YM6jMfBgI/AAAAAAAABwo/q_CMhaaelSsIrcNkxdirTFRRZTEsdMpewCLcBGAs/s72-c/ulhas-mitra-mandal-guruwar-peth-pune.jpg
मराठीमाती | माझ्या मातीचे गायन
https://www.marathimati.com/2018/09/ulhas-mitra-mandal-guruwar-peth-pune.html
https://www.marathimati.com/
https://www.marathimati.com/
https://www.marathimati.com/2018/09/ulhas-mitra-mandal-guruwar-peth-pune.html
true
2079427118266147504
UTF-8
सर्व पोस्ट लोड केल्या आहेत कोणत्याही पोस्ट आढळल्या नाहीत सर्व पहा अधिक वाचा उत्तर द्या उत्तर रद्द करा हटवा द्वारे स्वगृह पाने पाने सर्व पहा तुमच्यासाठी सुचवलेले विभाग संग्रह शोधा सर्व पोस्ट आपल्या विनंतीसह कोणतीही पोस्ट जुळणी आढळली नाही स्वगृहाकडे रविवार सोमवार मंगळवार बुधवार गुरुवार शुक्रवार शनिवार रवी सोम मंगळ बुध गुरु शुक्र शनी जानेवारी फेब्रुवारी मार्च एप्रिल मे जून जुलै ऑगस्ट सप्टेंबर ऑक्टोबर नोव्हेंबर डिसेंबर जाने फेब्रु मार्च एप्रि मे जून जुलै ऑग सप्टें ऑक्टो नोव्हें डिसें आत्ताच १ मिनिटापूर्वी $$1$$ minutes ago १ तासापूर्वी $$1$$ hours ago काल $$1$$ days ago $$1$$ weeks ago ५ आठवड्यांपेक्षा अधिक पूर्वी अनुयायी अनुसरण करा हे दर्जेदार साहित्य अवरोधीत केले आहे १: सामायिक करा २: सामायिक केलेल्या दुव्यावर क्लिक करून वाचा सर्व कोड कॉपी करा सर्व कोड कॉपी करा सर्व कोड आपल्या क्लिपबोर्डवर कॉपी केला आहे Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy