Loading ...

सायकल स्पर्धा आणि पायाखालचं वास्तव

पुण्यातील सायकल स्पर्धा या निमित्ताने झालेल्या तात्पुरत्या स्वच्छतेवर प्रश्न करणारा, ‘ब्र’च्या वैचारिक भूमिकेतून शहराच्या वास्तवाकडे पाहणारा लेख.

सायकल स्पर्धा आणि पायाखालचं वास्तव

स्पर्धा संपताच सायकली कचरापेटीत आणि प्रश्न मौनात—हेच शहराचं खरं चित्र...

सायकल स्पर्धा आणि पायाखालचं वास्तव

मराठीमाती (मराठीमाती डॉट कॉम, संपादक मंडळ)

या लेखात काय वाचाल

पुण्यात झालेल्या सायकल स्पर्धेच्या निमित्ताने शहरात तात्पुरती स्वच्छता आणि रस्त्यांची डागडुजी करण्यात आली. स्पर्धा संपताच ही झगमगती प्रतिमा मागे पडली आणि शहर पुन्हा जुन्याच अवस्थेत परतलं. या दिखाऊ व्यवस्थेवर प्रश्न विचारत, ‘ब्र’च्या भूमिकेतून हा लेख अस्वस्थ करणाऱ्या वास्तवाकडे लक्ष वेधतो.

पुण्यात नुकतीच पार पडलेली सायकल स्पर्धा ही केवळ क्रीडा स्पर्धा नव्हती; ती शहराच्या प्रतिमेचा एक झगमगता आरसा होती. काही दिवसांपुरते रस्ते स्वच्छ झाले, खड्डे बुजवले गेले, चौकाचौकांत रंगरंगोटी झाली. धूळ, कचरा, तुटलेले फूटपाथ जणू कुठे गायबच झाले होते. पुणे अचानक ‘स्मार्ट’, ‘सुंदर’ आणि ‘जागतिक दर्जाचं’ भासू लागलं.

पण स्पर्धा संपली… आणि आरसाही बाजूला ठेवला गेला.

आज पुन्हा तेच खड्डे, तीच धूळ, तोच बेफिकीरपणा. सुशोभीकरणाची पुटं सोलून निघाली आणि वास्तव उघडं पडलं. प्रश्न इथे स्पर्धेचा नाही; प्रश्न आहे दिखाऊ व्यवस्थापनाचा. काही दिवसांसाठी शहर सजवायचं, पाहुण्यांसाठी रस्ते नीट करायचे, फोटो काढायचे—आणि मग सगळं जैसे थे. ही शिस्त आहे की केवळ देखावा?

खरं तर नागरिक म्हणून आपणही या नाटकात सामील असतो. स्पर्धा झाली, कार्यक्रम झाला, कौतुक झालं—मग आपणही शांत. रोजच्या गैरसोयींशी जुळवून घेत पुढे चालत राहतो. तक्रार करायची असेल तर “आता काय उपयोग?” असा प्रश्न आधीच मनात उभा राहतो. आणि हळूहळू तक्रार संपते; उरतो फक्त साक्षीभाव.

मात्र इथेच ‘ब्र’ उभं राहतं. इतकं सगळं दिसत असूनही, जाणवत असूनही—आता ‘ब्र’ सुद्धा उच्चारायचा नाही का?

तात्पुरती स्वच्छता ही प्रशासकीय यशकथा मानायची की कायमस्वरूपी दुर्लक्षाची कबुली? शहर फक्त कार्यक्रमांसाठी सुंदर असावं, की नागरिकांच्या रोजच्या आयुष्यासाठीही?

‘ब्र’ म्हणजे आक्रोश नव्हे, आरोप नव्हे; तर प्रश्न विचारण्याची जागा आहे. गोंगाट थांबवल्यावर जे स्पष्ट दिसतं, त्याची नोंद. पुण्यासारख्या सुसंस्कृत शहरात, साधं स्वच्छ आणि सुरक्षित रस्त्यावर चालणं ही मागणीसुद्धा जर इव्हेंट-आधारित होत असेल, तर अस्वस्थ होणं रास्तच आहे.

म्हणूनच, दिखाव्याच्या सजावटीवर समाधान मानायचं की त्यामागची पोकळी दाखवायची—हा प्रश्न विचारणं म्हणजेच ‘ब्र’ आणि अशा वेळी, साधा ब्र काढायला नको—हेच खरं धोक्याचं लक्षण ठरेल.

मराठीमाती डॉट कॉम संपादक मंडळाचे इतर लेखन वाचा:

अभिप्राय

सर्व पोस्ट लोड केल्या आहेतकोणत्याही पोस्ट आढळल्या नाहीतसर्व पहाअधिक वाचाउत्तर द्याउत्तर रद्द कराहटवाद्वारेस्वगृहपानेपानेसर्व पहातुमच्यासाठी सुचवलेलेविभागसंग्रहशोधासर्व पोस्टआपल्या विनंतीसह कोणतीही पोस्ट जुळणी आढळली नाहीस्वगृहाकडेरविवारसोमवारमंगळवारबुधवारगुरुवारशुक्रवारशनिवाररवीसोममंगळबुधगुरुशुक्रशनीजानेवारीफेब्रुवारीमार्चएप्रिलमेजूनजुलैऑगस्टसप्टेंबरऑक्टोबरनोव्हेंबरडिसेंबरजानेफेब्रुमार्चएप्रिमेजूनजुलैऑगसप्टेंऑक्टोनोव्हेंडिसेंआत्ताच१ मिनिटापूर्वी$$1$$ मिनिटांपूर्वी१ तासापूर्वी$$1$$ तासांपूर्वीकाल$$1$$ दिवसांपूर्वी$$1$$ आठवड्यांपूर्वी५ आठवड्यांपेक्षा जास्त काळापूर्वीअनुयायीअनुसरण कराहे दर्जेदार साहित्य अवरोधीत केले आहे१: सामायिक करा२: सामायिक केलेल्या दुव्यावर क्लिक करून वाचासर्व कोड कॉपी करासर्व कोड कॉपी करासर्व कोड आपल्या क्लिपबोर्डवर कॉपी केला आहेCan not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copyविषयसूची