Loading ...
/* Dont copy */

इंग्रजीतून शिकायचे की इंग्रजी शिकायचे? (माझं मत)

इंग्रजीतून शिकायचे की इंग्रजी शिकायचे? (माझं मत) - इंग्रजी शाळेच्या खाटीकखाना या भालचंद्र नेमाडेंच्या वक्तव्यावर लीना पांढरे यांनी व्यक्त केलेलं मत.

इंग्रजीतून शिकायचे की इंग्रजी शिकायचे? (माझं मत)

भालचंद्र नेमाडे यांच्या इंग्रजी माध्यमांतील शिक्षणाविषयी केलेल्या वक्तव्यावर लीना पांढरे यांनी व्यक्त केलेले मत...


इंग्रजीतून शिकायचे की इंग्रजी शिकायचे? (माझं मत)

मुलांना इंग्रजी शाळेच्या खाटीकखान्यात घातले जात आहे!
- भालचंद्र नेमाडे (संदर्भ: बातमी)


भालचंद्र नेमाडे माझे अत्यंत आवडते लेखक, कवी आणि समीक्षक आहेत!
इंग्रजी माध्यमाला त्यांच्या असणाऱ्या विरोधाशी मी सविनय असहमती व्यक्त करते!

इंग्रजीतून शिकायचे की इंग्रजी शिकायचे? हा एक जुना वाद आहे. नेमाडे सर इंग्रजी शिकायच्या बाजूने असले तरी इंग्रजीतून म्हणजे इंग्रजी माध्यमातून शिकण्याच्या विरोधात आहेत. स्वतः भालचंद्र नेमाडे इंग्रजीचे विख्यात प्राध्यापक आहेत. ते इंग्रजी माध्यमातून शिकलेले नाहीत, हे खरे. पण सर्वजण त्याच वाटेने जाणे आज मला व्यवहार्य वाटत नाही. कारण, एकेकाळी जसे संस्कृतचे दरवाजे सर्वसामान्यांसाठी बंद होते. मग आज जगाची ज्ञानभाषा असणारी आणि रोजगाराची हमी देणारी इंग्लिश भाषा आहे. तिचेही दरवाजे तळागाळातील लोकांसाठी बंद करण्याचा कावा आहे काय, असा प्रश्न पडतो.

बहुजनांच्या लेकरांना शिक्षण मिळावे, शिक्षण सार्वत्रिक व्हावे यासाठी आजन्म प्रयत्न करणारे महात्मा फुले सुद्धा स्कॉटिश मिशनरी शाळेमध्ये शिकले होते.त्यामुळे थॉमस पेन वाचून ते प्रभावीत झाले. ‘गुलामगिरी’ ग्रंथाच्या सुरुवातीला ज्या फडर्या इंग्लिश मध्ये महात्मा फुले यांनी लिहिले आहे ते वाचून आपण स्तिमीत होतो आणि शिवाय नेमाडे गुरुजींनी “फुले यांचे मराठी हे अखेरचे उत्तम मराठी” असं प्रमाणपत्र पण देऊन टाकलेले आहे.

मी मराठी माध्यमातून शिकलेले आहे आणि ३६ वर्षे ग्रामीण नागरी निमनागरी अशा ३ विद्यापीठाच्या कार्य कक्षेत येणाऱ्या ९ महाविद्यालयातून पदवी आणि पदव्युत्तर वर्गांना इंग्लिश शिकवलेले आहे. मातृभाषेतून शिक्षण दिल्याने संकल्पना स्पष्ट होतात आपल्या मातीशी नाळ जुळलेली राहते, सर्व भाषाशास्त्रज्ञ म्हणतात की मातृभाषेतूनच शिक्षण द्यावे, जपान चीन वगैरे देशात मातृभाषेतून शिक्षण दिले जाते वगैरे वगैरे गोष्टींशी तत्त्व म्हणून मी सहमत आहे आणि या गोष्टींच्या प्रभावाखाली मी माझ्या थोरल्या मुलाला मराठी माध्यमाच्या शाळेमध्ये घातले होते.

मराठी माध्यमाच्या शाळेत शिकून सुद्धा माझा मुलगा बीएससी संख्याशास्त्र एम एससी संख्याशास्त्र विद्यापीठात प्रथम आला.दोन वेळा सेट, नेट सरकारची दरमहा पन्तास / साठ हजार रुपयांची फेलोशिप घेऊन पीएच. डी. पूर्ण भारतातील सर्वोत्कृष्ट प्रबंध म्हणून त्याला ५० हजाराचे पारितोषिक प्राप्त.लागोपाठ तीन वर्ष youngest statistician of the year म्हणून गौरवला गेला.सध्या आयआयटी पवई येथे नोकरी करत आहे. पण मी या वरती “मराठी माध्यमाचा असून हे यश” असं म्हणणार नाही कारण मी इंग्लिशची प्राध्यापिका असल्यामुळे त्याचा घरी इंग्लिशचा अभ्यास करून घेतला होता. त्याला घरामध्ये पाच हजार इंग्लिश पुस्तकांचा खजिना खुला होता. रीडर डायजेस्ट, द विक तो नियमित वाचत होता. त्याच्यासाठी घरामध्ये द हिंदू, एशियन एज द टाइम्स ऑफ इंडिया अशी वृत्तपत्रं लावलेली होती.

तो सातवीत असताना घरामध्ये पीसी घेतला होता आणि स्लो चालणारे डायल अप कनेक्शन होते. पुन्हा ब्रिटिश लायब्ररीची मेंबरशिप व त्यासाठी पुण्यापर्यंत दरमहा प्रवास करून जाणे आणि पुस्तके आणणे इंग्लिशच्या वेगवेगळ्या परीक्षांना बसवणे असे सातत्याने इंग्लिश साठी प्रयत्न करावे लागले. टीव्ही वरती अनेक इंग्लिश चित्रपटांची इंग्लिश वाहिन्यांची चॅनल सुरू असायची आणि ते तो पाहायचा. हे सर्व एक्सपोजर आणि हे सर्व प्रिव्हिलेजेस बहुजन समाजाच्या वंचितांच्या लेकरा बाळांना मिळू शकतात का? एवढा वेळ आजच्या धकाधकीच्या आयुष्यात इंग्लिश शिकवण्यासाठी अभ्यास करून घेण्यासाठी पालक मुलांना वेळ देऊ शकतात का? त्यापेक्षा सरळ मुलांना इंग्लिश माध्यमामध्ये घालणे हेच योग्य आहे.

अनुभवाने शहाणी होऊन मी माझ्या धाकट्या मुलाला इंग्लिश माध्यमाच्या शाळेमध्ये घातले आणि माझ्या निर्णयावर मी पूर्ण समाधानी आहे.वयाच्या सतराव्या वर्षी कॅनडामध्ये जाऊन तो त्याची रोजी रोटी कमवत आहे. मी माझ्या धाकट्या मुलाचा कसलाही अभ्यास करून घेतला नाही आणि मी मराठी माध्यमातून शिकलेली असल्यामुळे तोच मला सातत्याने चॅलेंज करत असतो. माझ्यापेक्षा त्याचे वाचन कितीतरी पटीने अधिक आहे.इंग्लिश चित्रपट बघणे इंग्लिश सिरीयल पाहणे वेस्टर्न म्युझिक ऐकणे या सगळ्या गोष्टींना एक्सपोजर त्याने मला दिले आणि म्हणून ही गंगा मी माझ्या विद्यार्थ्यांपर्यंत वाहून नेली हे सगळं क्रेडिट इंग्लिश माध्यमाचे आहे. धाकट्याला शाळेमध्ये शिकवायला एक ब्रिटिश जोडपं होतं फ्रेंच शिकवायला फ्रेंच भाषिक टीचर होत्या.

एक जपानी वृद्ध म्हातारी ट्रॅडिशनल किंमोनो घालून जापनीज शिकवायची. तो घडला ते पूर्ण त्याच्या शाळेमुळे. बालभारती वरती समाधान होत नसल्यामुळे त्या शाळेने इंग्लिश मधील गुलमोहर नावाचे एक पुस्तक नेमलेले होते ज्यामध्ये मी एम ए ला शिकवत असणाऱ्या कवींच्या कविता होत्या शेक्सपियरच्या नाटकामधील आणि डीकीन्स च्या कादंबऱ्यातील उतारे होते. पाचवी सहावी मध्येच इंग्लिश मधील क्लासिक्सना त्याला एक्स्पोजर मिळाले.

आर्थिक दुर्बल घटकातील श्रमजीवी वर्गातील माझे परिचित अनेक लोक आपल्या मुलांना एवढ्या मोठ्या नाही पण साध्या छोट्या इंग्लिश माध्यमांच्या शाळांमध्ये घालताना मी पाहते आहे आणि त्यांचा निर्णय योग्य आहे.

माझ्या घरामध्ये स्वयंपाकाला ज्या आदिवासी मावशी आहेत, त्यांनी आपल्या दोन्हीही मुलींना इंग्लिश माध्यमाच्या शाळेत घातले आहे. प्रत्येकीची दरमहा दोन हजार रुपये ट्युशन फी त्या भरतात शाळेच्या फिया वेगळ्या. त्यासाठी त्या रात्रंदिवस राबतात. बाकीच्या कामाला ज्या वयस्कर बाई आहेत त्यांनी पण आपला नातू इंग्लिश माध्यमाच्या शाळेत घातला आहे. त्या पण नातवासाठी रात्रंदिवस राबतात. त्यांचा मुलगा रीक्षा चालवतोय. सून कुठल्याशा फॅक्टरीत रोजंदारीवर जाते.पण मुलाला इंग्लिश माध्यमचं या संदर्भात या लोकांच्या मनात कुठलीही शंका नाही.

मी इंग्लिशची प्राध्यापिका आहे माहीत असून सुद्धा या बायका मला अनेक गोष्टी सल्ला विचारतात पण मुलांना कुठल्या माध्यमातून घालू असा प्रश्न घेऊन त्या माझ्याकडे कधीही आलेल्या नाहीत कारण त्यांना बाहेरचं रखरखीत वास्तव माहित आहे. त्यांना परत इंग्लिश एक विषय म्हणून शिकणे आणि इंग्लिशमधून / इंग्लिश माध्यमातून शिकणे यामध्ये नेमका काय फरक आहे वगैरे गोष्टी सुद्धा माहीत नाहीत. पण त्यांना इंग्लीश माध्यमामुळे नोकरी लवकर मिळेल याची त्यांना खात्री आहे! त्यामुळे मला भेटलेला रोजंदारीवरचा मजूर ठामपणे म्हणतो “मॅडम मी फाटका शर्ट घालेन पण लेकरांना इंग्लिश मीडियम मध्ये टाकेन”.

रामकृष्ण मोरे यांनी पहिलीपासून इंग्लिश विषय सुरू केला होता तेव्हा त्यांना कडाडून विरोध झाला होता. त्या कार्यक्रमांमध्ये बोलताना रामकृष्ण मोरे म्हणाले होते की या विचार मंचावर बसलेल्या सन्मानित लोकांपैकी कोणीही उठून ठामपणे छातीवर हात ठेवून सांगावं की माझा नातू इंग्लीश माध्यमाच्या नाही तर मराठी माध्यमाच्या शाळेत घातला आहे.मी माझा पहिलीपासून इंग्लिश हा निर्णय ताबडतोब मागे घेईन.एकही माईचा लाल उठला नाही.

शिक्षणाचा दर्जा अधिकाधिक निकृष्ट करणे, त्यासाठी आठवीपर्यंत सरसकट सर्वांना पास करणे, पूर्णवेळ शिक्षकांची भरती न करणे, दहावी बारावी आणि सर्वच परीक्षा सहज सर्वांनी पास होणे, Ph D अत्यंत सोपी करून टाकणे, आम्हाला पाचवा सहावा आणि सातवा वेतन आयोग देऊन चूप बसवणे, शिक्षणाचे सुलभिकरण करणे, हे धोरण दिसते आणि धोरणकर्त्यांची मुले मात्र उत्तम शाळांमधून, इंग्लिश माध्यमातून, विदेशामध्ये पाठवून, आयटीमध्ये पाठवून त्यांना उत्तम शिक्षित करणे हा यांचा व्यवहार! आणि त्याचवेळी दुसऱ्यांसाठी मात्र ‘मराठी की जय’ हा सल्ला! तेव्हा त्यांचा हा कावा ओळखावा आणि आपण आपला इंग्रजी माध्यमाचा मार्ग धरावा, हेच ठीक राहील.

- लीना पांढरे
(माजी. प्राचार्य आणि पी. जी. इंग्रजी विभाग प्रमुख)

अभिप्राय

नाव

अ रा कुलकर्णी,1,अ ल खाडे,2,अ ज्ञा पुराणिक,1,अंकित भास्कर,1,अंजली भाबट-जाधव,1,अंधश्रद्धेच्या कविता,5,अकोला,1,अजय दिवटे,1,अजित पाटणकर,18,अनंत दळवी,1,अनंत फंदी,1,अनंत भावे,1,अनिकेत येमेकर,2,अनिकेत शिंदे,1,अनिल गोसावी,2,अनिल भारती,1,अनिल वल्टे,5,अनुभव कथन,19,अनुरथ गोरे,1,अनुराधा पाटील,1,अनुराधा फाटक,39,अनुवादित कविता,1,अपर्णा तांबे,7,अब्राहम लिंकन,2,अभंग,6,अभिजित गायकवाड,1,अभिजीत टिळक,2,अभिव्यक्ती,1368,अभिषेक कातकडे,4,अमन मुंजेकर,7,अमरश्री वाघ,2,अमरावती,1,अमित पडळकर,4,अमित पवार,1,अमित बाविस्कर,3,अमित सुतार,1,अमुक-धमुक,1,अमृत जोशी,1,अमृता शेठ,1,अमोल कोल्हे,1,अमोल तांबे,1,अमोल देशमुख,1,अमोल बारई,6,अमोल वाघमारे,1,अमोल सराफ,2,अरविंद जामखेडकर,1,अरविंद थगनारे,5,अरुण कोलटकर,1,अर्चना कुळकर्णी,1,अर्चना डुबल,2,अर्जुन फड,3,अर्थनीति,3,अल्केश जाधव,1,अविनाश धर्माधिकारी,2,अशोक थोरात,1,अशोक रानडे,1,अश्विनी तातेकर-देशपांडे,1,अश्विनी तासगांवकर,2,अस्मिता मेश्राम-काणेकर,7,अहमदनगर,1,अक्षय वाटवे,1,अक्षरमंच,1106,आईच्या कविता,29,आईस्क्रीम,3,आकाश पवार,2,आकाश भुरसे,8,आज,6,आजीच्या कविता,1,आठवणींच्या कविता,18,आतले-बाहेरचे,3,आतिश कविता लक्ष्मण,1,आत्मविश्वासाच्या कविता,15,आदर्श कामिरे,2,आदित्य कदम,1,आदेश ताजणे,8,आनंद दांदळे,8,आनंद प्रभु,1,आनंदाच्या कविता,26,आमट्या सार कढी,18,आर समीर,1,आरती गांगण,2,आरती शिंदे,4,आरत्या,82,आरोग्य,21,आशा गवाणकर,1,आशिष खरात-पाटील,1,आशिष चोले,1,इंदिरा गांधी,1,इंदिरा संत,6,इंद्रजित नाझरे,26,इंद्रजीत भालेराव,1,इतिहास,281,इलाही जमादार,1,इसापनीती कथा,48,उत्तम कोळगावकर,2,उदय दुदवडकर,1,उन्मेष इनामदार,1,उपवासाचे पदार्थ,15,उमेश कानतोडे,1,उमेश कुंभार,14,उमेश चौधरी,1,उस्मानाबाद,1,ऋग्वेदा विश्वासराव,5,ऋचा पिंपळसकर,10,ऋचा मुळे,18,ऋषिकेश शिरनाथ,2,ऋषीकेश कालोकार,2,ए श्री मोरवंचीकर,1,एच एन फडणीस,1,एप्रिल,30,एम व्ही नामजोशी,1,एहतेशाम देशमुख,2,ऐतिहासिक स्थळे,1,ऑक्टोबर,31,ऑगस्ट,31,ऑडिओ कविता,15,ऑडिओ बुक,1,ओंकार चिटणीस,1,ओम ढाके,8,ओमकार खापे,1,ओशो,1,औरंगाबाद,1,कपिल घोलप,13,करण विधाते,1,करमणूक,71,कर्क मुलांची नावे,1,कल्पना देसाई,1,कल्याण इनामदार,1,कविता शिंगोटे,1,कवितासंग्रह,279,कवी अनिल,1,कवी ग्रेस,4,कवी बी,1,काजल पवार,1,कार्यक्रम,12,कार्ल खंडाळावाला,1,कालिंदी कवी,2,काशिराम खरडे,1,कि का चौधरी,1,किरण कामंत,1,किल्ले,97,किल्ल्यांचे फोटो,5,किशोर चलाख,6,किशोर पवार,1,कुठेतरी-काहीतरी,3,कुणाल खाडे,3,कुणाल लोंढे,1,कुसुमाग्रज,9,कृष्णकेशव,1,कृष्णाच्या आरत्या,5,के के दाते,1,के तुषार,8,के नारखेडे,2,केदार कुबडे,40,केदार नामदास,1,केदार मेहेंदळे,1,केशव मेश्राम,1,केशवकुमार,2,केशवसुत,5,कोल्हापूर,1,कोशिंबीर सलाड रायते,14,कौशल इनामदार,1,खंडोबाची स्थाने,2,खंडोबाच्या आरत्या,2,खरगपूर,1,ग दि माडगूळकर,6,ग ल ठोकळ,3,ग ह पाटील,4,गंगाधर गाडगीळ,1,गझलसंग्रह,1,गडचिरोली,1,गणपतीच्या आरत्या,5,गणपतीच्या गोष्टी,24,गणेश कुडे,2,गणेश तरतरे,19,गणेश निदानकर,1,गणेश पाटील,1,गणेश भुसारी,1,गण्याचे विनोद,1,गाडगे बाबा,1,गायत्री सोनजे,5,गावाकडच्या कविता,14,गुरुदत्त पोतदार,2,गुरूच्या आरत्या,2,गुलझार काझी,1,गो कृ कान्हेरे,1,गो गं लिमये,1,गोकुळ कुंभार,13,गोड पदार्थ,56,गोपीनाथ,2,गोविंद,1,गोविंदाग्रज,1,गौतम जगताप,1,गौरांग पुणतांबेकर,1,घरचा वैद्य,2,घाट,1,चंद्रकांत जगावकर,1,चंद्रपूर,1,चटण्या,3,चातुर्य कथा,6,चित्रपट समीक्षा,1,चैतन्य म्हस्के,1,चैत्राली इंगळे,2,जयश्री चुरी,1,जयश्री मोहिते,1,जवाहरलाल नेहरू,1,जळगाव,1,जाई नाईक,1,जानेवारी,31,जालना,1,जितेश दळवी,1,जिल्हे,31,जीवनशैली,431,जुलै,31,जून,30,ज्योती किरतकुडवे,1,ज्योती मालुसरे,1,टीझर्स,1,ट्रेलर्स,3,ठाणे,2,डिसेंबर,31,डॉ मानसी राजाध्यक्ष,1,डॉ. दिलीप धैसास,1,तनवीर सिद्दिकी,1,तन्मय धसकट,1,तरुणाईच्या कविता,7,तिच्या कविता,64,तुकाराम गाथा,4,तुकाराम धांडे,1,तुतेश रिंगे,1,तेजश्री कांबळे-शिंदे,1,तेजस्विनी देसाई,1,दत्ता हलसगीकर,2,दत्ताच्या आरत्या,5,दत्तात्रय भोसले,1,दत्तो तुळजापूरकर,1,दया पवार,1,दर्शन जोशी,2,दर्शन शेळके,1,दशरथ मांझी,1,दादासाहेब गवते,1,दामोदर कारे,1,दिनदर्शिका,366,दिनविशेष,366,दिनेश बोकडे,1,दिनेश लव्हाळे,1,दिनेश हंचाटे,1,दिपक शिंदे,2,दिपाली गणोरे,1,दिवाळी फराळ,26,दीपा दामले,1,दीप्तीदेवेंद्र,1,दुःखाच्या कविता,75,दुर्गेश साठवणे,1,देवीच्या आरत्या,3,देशभक्तीपर कविता,2,धनंजय सायरे,1,धनराज बाविस्कर,69,धनश्री घाणेकर,1,धार्मिक स्थळे,1,धुळे,1,धोंडोपंत मानवतकर,12,नमिता प्रशांत,1,नलिनी तळपदे,1,ना के बेहेरे,1,ना घ देशपांडे,4,ना धों महानोर,3,ना वा टिळक,1,नांदेड,1,नागपूर,1,नारायण शुक्ल,1,नारायण सुर्वे,2,नाशिक,1,नासीर संदे,1,निखिल पवार,3,नितीन चंद्रकांत देसाई,1,निमित्त,4,निराकाराच्या कविता,11,निवडक,8,निसर्ग कविता,35,निसर्ग चाटे,2,निळू फुले,1,नृसिंहाच्या आरत्या,1,नोव्हेंबर,30,न्याहारी,50,पथ्यकर पदार्थ,2,पद्मा गोळे,4,परभणी,1,पराग काळुखे,1,पर्यटन स्थळे,1,पल्लवी माने,1,पवन कुसुंदल,2,पांडुरंग वाघमोडे,3,पाककला,322,पाककृती व्हिडिओ,15,पालकत्व,7,पावसाच्या कविता,38,पी के देवी,1,पु ल देशपांडे,9,पु शि रेगे,1,पुंडलिक आंबटकर,4,पुडिंग,10,पुणे,13,पुरुषोत्तम जोशी,1,पुरुषोत्तम पाटील,1,पुर्वा देसाई,2,पूजा काशिद,1,पूजा चव्हाण,1,पूनम राखेचा,1,पोस्टर्स,5,पोळी भाकरी,27,पौष्टिक पदार्थ,20,प्र श्री जाधव,12,प्रकाश पाटील,1,प्रजोत कुलकर्णी,1,प्रतिक बळी,1,प्रतिभा जोजारे,1,प्रतिमा इंगोले,1,प्रतिक्षा जोशी,1,प्रदिप कासुर्डे,1,प्रफुल्ल चिकेरूर,10,प्रभाकर महाजन,1,प्रभाकर लोंढे,3,प्रवास वर्णन,1,प्रवासाच्या कविता,11,प्रविण पावडे,15,प्रवीण दवणे,1,प्रवीण राणे,1,प्रशांतकुमार मोहिते,2,प्रसन्न घैसास,2,प्रज्ञा वझे,2,प्रज्ञा वझे-घारपुरे,10,प्राजक्ता गव्हाणे,1,प्रितफुल प्रित,1,प्रिती चव्हाण,27,प्रिया जोशी,1,प्रियांका न्यायाधीश,3,प्रेम कविता,97,प्रेरणादायी कविता,17,फ मुं शिंदे,3,फादर स्टीफन्स,1,फेब्रुवारी,29,फोटो गॅलरी,10,फ्रॉय निस्सेन,1,बहिणाबाई चौधरी,6,बा भ बोरकर,8,बा सी मर्ढेकर,6,बातम्या,11,बाबा आमटे,1,बाबाच्या कविता,10,बाबासाहेब आंबेड,1,बायकोच्या कविता,5,बालकविता,14,बालकवी,9,बाळाची मराठी नावे,1,बाळासाहेब गवाणी-पाटील,21,बिपीनचंद्र नेवे,1,बी अरुणाचलाम्‌,1,बी रघुनाथ,1,बीड,1,बुलढाणा,1,बेकिंग,9,बेहराम कॉन्ट्रॅक्टर,1,भंडारा,1,भक्ती कविता,21,भक्ती रावनंग,1,भरत माळी,2,भा दा पाळंदे,1,भा रा तांबे,7,भा वें शेट्टी,1,भाज्या,29,भाताचे प्रकार,16,भानुदास,1,भानुदास धोत्रे,1,भावनांची वादळे,1,भुषण राऊत,1,भूगोल,1,भूमी जोशी,1,म म देशपांडे,1,मं वि राजाध्यक्ष,1,मंगला गोखले,1,मंगळागौरीच्या आरत्या,2,मंगेश कळसे,9,मंगेश पाडगांवकर,5,मंजुषा कुलकर्णी,2,मंदिरांचे फोटो,3,मंदिरे,4,मधल्या वेळेचे पदार्थ,41,मधुकर आरकडे,1,मधुकर जोशी,1,मधुसूदन कालेलकर,2,मनमोहन नातू,3,मनाचे श्लोक,205,मनिषा दिवेकर,3,मनिषा फलके,1,मनोज शिरसाठ,5,मराठी,1,मराठी उखाणे,2,मराठी कथा,107,मराठी कविता,1149,मराठी कवी,3,मराठी कोट्स,4,मराठी गझल,29,मराठी गाणी,2,मराठी गोष्टी,67,मराठी चारोळी,42,मराठी चित्रपट,18,मराठी टिव्ही,52,मराठी नाटक,1,मराठी पुस्तके,5,मराठी प्रेम कथा,23,मराठी भयकथा,44,मराठी मालिका,19,मराठी रहस्य कथा,2,मराठी लेख,47,मराठी विनोद,1,मराठी साहित्य,287,मराठी साहित्यिक,2,मराठी सुविचार,2,मराठीप्रेमी पालक महासंमेलन,5,मराठीमाती,147,मसाले,12,महात्मा गांधी,8,महात्मा फुले,1,महाराष्ट्र,304,महाराष्ट्र फोटो,10,महाराष्ट्राचा इतिहास,32,महाराष्ट्रीय पदार्थ,22,महालक्ष्मीच्या आरत्या,2,महेंद्र म्हस्के,1,महेश जाधव,3,महेश बिऱ्हाडे,9,मांसाहारी पदार्थ,17,माझं मत,4,माझा बालमित्र,90,मातीतले कोहिनूर,19,माधव ज्यूलियन,6,माधव मनोहर,1,माधवानुज,3,मानसी सुरज,1,मारुतीच्या आरत्या,2,मार्च,31,मीना तालीम,1,मुंबई,12,मुंबई उपनगर,1,मुकुंद भालेराव,1,मुकुंद शिंत्रे,35,मुक्ता चैतन्य,1,मुलांची नावे,1,मुलाखती,1,मे,31,मैत्रीच्या कविता,7,मोहिनी उत्तर्डे,2,यवतमाळ,1,यशपाल कांबळे,4,यशवंत दंडगव्हाळ,24,यादव सिंगनजुडे,2,योगा,1,योगेश कर्डिले,6,योगेश सोनवणे,2,रंगपंचमी,1,रंजना बाजी,1,रजनी जोगळेकर,5,रत्नागिरी,1,रविंद्र गाडबैल,1,रविकिरण पराडकर,1,रवींद्र भट,1,रा अ काळेले,1,रा देव,1,रागिनी पवार,1,राजकीय कविता,12,राजकुमार शिंगे,1,राजेंद्र भोईर,1,राजेश पोफारे,1,राजेश्वर टोणे,3,राम मोरे,1,रामकृष्ण जोशी,2,रामचंद्राच्या आरत्या,5,रायगड,1,राहुल अहिरे,3,रुपेश सावंत,1,रेश्मा जोशी,2,रेश्मा विशे,1,रोहित काळे,7,रोहित साठे,14,लघुपट,3,लता मंगेशकर,2,लहुजी साळवे,1,लक्ष्मण अहिरे,2,लक्ष्मीकांत तांबोळी,2,लातूर,1,लिलेश्वर खैरनार,2,लीना पांढरे,1,लीलावती भागवत,1,लोकमान्य टिळक,3,लोणची,9,वंदना विटणकर,2,वर्धा,1,वसंत बापट,12,वसंत साठे,1,वसंत सावंत,1,वा गो मायदेव,1,वा ना आंधळे,1,वा भा पाठक,2,वा रा कांत,3,वात्रटिका,2,वादळे झेलतांना,2,वामन निंबाळकर,1,वासुदेव कामथ,1,वाळवणाचे पदार्थ,6,वि दा सावरकर,3,वि भि कोलते,1,वि म कुलकर्णी,5,वि स खांडेकर,1,विंदा करंदीकर,8,विक्रम खराडे,1,विचारधन,215,विजय पाटील,1,विजया जहागीरदार,1,विजया वाड,2,विजया संगवई,1,विठ्ठल वाघ,3,विठ्ठलाच्या आरत्या,5,विद्या कुडवे,4,विद्या जगताप,2,विद्याधर करंदीकर,1,विनायक मुळम,1,विरह कविता,58,विराज काटदरे,1,विलास डोईफोडे,4,विवेक जोशी,3,विशाल शिंदे,1,विशेष,12,विष्णूच्या आरत्या,4,विज्ञान तंत्रज्ञान,2,वृषाली काकडे,2,वृषाली सुनगार-करपे,1,वेदांत कोकड,1,वैभव गव्हाळे,1,वैभव सकुंडे,1,वैशाली झोपे,1,वैशाली नलावडे,1,व्यंगचित्रे,55,व्रत-वैकल्ये,1,व्हिडिओ,13,शंकर रामाणी,1,शंकर विटणकर,1,शंकर वैद्य,1,शंकराच्या आरत्या,4,शरणकुमार लिंबाळे,1,शशांक रांगणेकर,1,शशिकांत शिंदे,1,शां शं रेगे,1,शांततेच्या कविता,8,शांता शेळके,11,शांताराम आठवले,1,शाम जोशी,1,शारदा सावंत,4,शाळेचा डबा,15,शाळेच्या कविता,10,शितल सरोदे,1,शिरीष पै,1,शिरीष महाशब्दे,8,शिल्पा इनामदार-आर्ते,1,शिवाजी महाराज,7,शिक्षकांवर कविता,4,शुभम बंबाळ,2,शुभम सुपने,2,शेतकर्‍याच्या कविता,13,शेती,1,शेषाद्री नाईक,1,शैलेश सोनार,1,श्याम खांबेकर,1,श्रद्धा नामजोशी,9,श्रावणातल्या कहाण्या,27,श्री दि इनामदार,1,श्री बा रानडे,1,श्रीकृष्ण पोवळे,1,श्रीधर रानडे,2,श्रीधर शनवारे,1,श्रीनिवास खळे,1,श्रीपाद कोल्हटकर,1,श्रीरंग गोरे,1,श्रुती चव्हाण,1,संघर्षाच्या कविता,32,संजय उपाध्ये,1,संजय डोंगरे,1,संजय पाटील,1,संजय बनसोडे,2,संजय शिंदे,1,संजय शिवरकर,5,संजय सावंत,1,संजीवनी मराठे,3,संत एकनाथ,1,संत चोखामेळा,1,संत जनाबाई,1,संत तुकडोजी महाराज,2,संत तुकाराम,8,संत नामदेव,3,संत ज्ञानेश्वर,6,संतोष जळूकर,1,संतोष झोंड,1,संतोष सेलुकर,30,संदिप खुरुद,5,संदीपकुमार खुरुद,1,संदेश ढगे,39,संध्या भगत,1,संपादक मंडळ,1,संपादकीय,11,संपादकीय व्यंगचित्रे,2,संस्कार,2,संस्कृती,133,सई कौस्तुभ,1,सचिन पोटे,12,सचिन माळी,1,सण-उत्सव,22,सणासुदीचे पदार्थ,32,सतिश चौधरी,1,सतीश काळसेकर,1,सदानंद रेगे,2,सदाशिव गायकवाड,2,सदाशिव माळी,1,सनी आडेकर,10,सप्टेंबर,30,समर्थ रामदास,206,समर्पण,9,सरबते शीतपेये,8,सरयु दोशी,1,सरला देवधर,1,सरिता पदकी,3,सरोजिनी बाबर,1,सलीम रंगरेज,8,सविता कुंजिर,1,सांगली,1,सागर बनगर,1,सागर बाबानगर,1,सातारा,1,साने गुरुजी,5,सामाजिक कविता,112,सामान्य ज्ञान,8,सायली कुलकर्णी,7,साहित्य सेतू,1,साक्षी खडकीकर,9,साक्षी यादव,1,सिंधुदुर्ग,1,सिद्धी भालेराव,1,सिमा लिंगायत-कुलकर्णी,3,सुदेश इंगळे,20,सुधाकर राठोड,1,सुनिल नागवे,1,सुनिल नेटके,2,सुनील गाडगीळ,1,सुभाष कटकदौंड,2,सुमती इनामदार,1,सुमित्र माडगूळकर,1,सुरज दळवी,1,सुरज दुतोंडे,1,सुरज पवार,1,सुरेश भट,2,सुरेश सावंत,2,सुशील दळवी,1,सुशीला मराठे,1,सुहास बोकरे,6,सैनिकांच्या कविता,4,सैरसपाटा,127,सोपानदेव चौधरी,1,सोमकांत दडमल,1,सोलापूर,1,सौरभ सावंत,1,स्तोत्रे,2,स्नेहा कुंभार,1,स्फुटलेखन,2,स्फूर्ती गीत,1,स्माईल गेडाम,4,स्वप्नाली अभंग,5,स्वप्नील जांभळे,1,स्वाती काळे,1,स्वाती खंदारे,320,स्वाती गच्चे,1,स्वाती दळवी,9,स्वाती नामजोशी,31,स्वाती पाटील,1,स्वाती वक्ते,2,ह मुलांची नावे,1,हमार्टिक समा,1,हरितालिकेच्या आरत्या,1,हर्षद खंदारे,42,हर्षद माने,1,हर्षदा जोशी,3,हर्षवर्धन घाटे,2,हर्षाली कर्वे,2,हसनैन आकिब,3,हेमंत जोगळेकर,1,हेमंत देसाई,1,हेमंत सावळे,1,हेमा चिटगोपकर,8,होळी,5,ज्ञानदा आसोलकर,1,ज्ञानदेवाच्या आरत्या,2,
ltr
item
मराठीमाती । माझ्या मातीचे गायन: इंग्रजीतून शिकायचे की इंग्रजी शिकायचे? (माझं मत)
इंग्रजीतून शिकायचे की इंग्रजी शिकायचे? (माझं मत)
इंग्रजीतून शिकायचे की इंग्रजी शिकायचे? (माझं मत) - इंग्रजी शाळेच्या खाटीकखाना या भालचंद्र नेमाडेंच्या वक्तव्यावर लीना पांढरे यांनी व्यक्त केलेलं मत.
https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhmDVDAB4TUTG0qcxXeJJlfj5uthl33xcQ0G3rMesfvjoyrO0E0F0t_O2DQIl12xIveXKD-yXcUy9KTkOZch_k3sKxx1Roe8FFSrp2Ehkcf1VZpGYUWspVWmTTsQzFAvaO8zUu1pojlMmbZBSljTwUlnke8EpjR8hZlAoojZTWpsAjVxLxc_96oklzLd8dw/s1600-rw/engrajitun-shikayache-ki-engraji-shikayache.webp
https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhmDVDAB4TUTG0qcxXeJJlfj5uthl33xcQ0G3rMesfvjoyrO0E0F0t_O2DQIl12xIveXKD-yXcUy9KTkOZch_k3sKxx1Roe8FFSrp2Ehkcf1VZpGYUWspVWmTTsQzFAvaO8zUu1pojlMmbZBSljTwUlnke8EpjR8hZlAoojZTWpsAjVxLxc_96oklzLd8dw/s72-c-rw/engrajitun-shikayache-ki-engraji-shikayache.webp
मराठीमाती । माझ्या मातीचे गायन
https://www.marathimati.com/2023/12/engrajitun-shikayache-ki-engraji-shikayache.html
https://www.marathimati.com/
https://www.marathimati.com/
https://www.marathimati.com/2023/12/engrajitun-shikayache-ki-engraji-shikayache.html
true
2079427118266147504
UTF-8
सर्व पोस्ट लोड केल्या आहेत कोणत्याही पोस्ट आढळल्या नाहीत सर्व पहा अधिक वाचा उत्तर द्या उत्तर रद्द करा हटवा द्वारे स्वगृह पाने पाने सर्व पहा तुमच्यासाठी सुचवलेले विभाग संग्रह शोधा सर्व पोस्ट आपल्या विनंतीसह कोणतीही पोस्ट जुळणी आढळली नाही स्वगृहाकडे रविवार सोमवार मंगळवार बुधवार गुरुवार शुक्रवार शनिवार रवी सोम मंगळ बुध गुरु शुक्र शनी जानेवारी फेब्रुवारी मार्च एप्रिल मे जून जुलै ऑगस्ट सप्टेंबर ऑक्टोबर नोव्हेंबर डिसेंबर जाने फेब्रु मार्च एप्रि मे जून जुलै ऑग सप्टें ऑक्टो नोव्हें डिसें आत्ताच १ मिनिटापूर्वी $$1$$ मिनिटांपूर्वी १ तासापूर्वी $$1$$ तासांपूर्वी काल $$1$$ दिवसांपूर्वी $$1$$ आठवड्यांपूर्वी ५ आठवड्यांपेक्षा अधिक पूर्वी अनुयायी अनुसरण करा हे दर्जेदार साहित्य अवरोधीत केले आहे १: सामायिक करा २: सामायिक केलेल्या दुव्यावर क्लिक करून वाचा सर्व कोड कॉपी करा सर्व कोड कॉपी करा सर्व कोड आपल्या क्लिपबोर्डवर कॉपी केला आहे Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy विषय सूची