Loading ...
/* Dont copy */

जालना जिल्हा (महाराष्ट्र)

जालना जिल्हा - [Detailed Information and Photos of Jalna District] जालना जिल्ह्याबद्दल संपुर्ण माहिती आणि छायाचित्रे.

जालना जिल्हा | Jalna District

कुंडलिका नदीच्या उजव्या तीरावर मनमाड-काचीगुडा लोहमार्गावर वसलेले जालना हे एक प्राचीन शहर


जालना जिल्हा

१ मे १९८१ रोजी महाराष्ट्र दिनाचा मुहूर्त साधून जालना या नव्या जिल्ह्याची निर्मिती केली गेली.

कुंडलिका नदीच्या उजव्या तीरावर मनमाड-काचीगुडा लोहमार्गावर वसलेले जालना हे एक प्राचीन शहर आहे. औरंगाबाद व परभणी या जिल्ह्यांची पुनर्रचना केली जाऊनच या नव्या जिल्ह्याची निर्मिती झाली असल्यामुळे या जिल्ह्याच्या इतिहासाचा मागोवा घेणे द्विरुक्तीचे ठरेल. मराठवाड्याच्या इतिहासाशीच जिल्ह्याचा इतिहास निगडीत आहे. अकबराच्या दरबारातील नवरत्नांपैकी एक व ‘ऐन-ई-अकबरी’चा कर्ता अबुल फजल, औरंगजेब व छत्रपती शिवरायांचा पदस्पर्श जालना शहरास झाल्याचा उल्लेख सापडतो.

जालना म्हटले की, शूर व धाडसी लमाणी लोक डोळ्यापुढे येतात. ‘महिको’ची प्रसिद्ध बियाणीही जालन्याचीच. विड्यांसाठी सुद्धा जालना प्रसिद्ध आहे. जालना ही मराठवाड्यातील एक महत्त्वाची बाजारपेठ गणली जाते.

प्राचीन अवशेषांसाठी प्रसिद्ध असलेले ‘भोकरदन’ हे स्थळ तसेच देवीचे ‘अंबड’ व समर्थ रामदासांचे जन्मगाव ‘जांब’ ही याच जिल्ह्यात आहे.

मुख्य ठिकाण: जालना
तालुके: आठ
क्षेत्रफळ: ७,७१८ चौ. कि. मी.
लोकसंख्या: २२,१३,७७९


औरंगाबाद व परभणी या जिल्ह्यांची पुनर्रचना करण्यात येऊन १ मे १९८१ रोजी महाराष्ट्र दिनाचा मुहूर्त साधून जालना या नव्या जिल्ह्याची निर्मिती केली गेली.

जालना जिल्ह्याचे भौगोलिक स्थान


जालना जिल्ह्यास सर्वसाधारणतः राज्यातील मध्यवर्ती म्हणावे असे स्थान लाभले आहे. जालना जिल्ह्याच्या उत्तरेस जळगाव जिल्हा असून ईशान्येस व काहीशा पूर्वेस बुलढाणा जिल्हा आहे. परभणी जिल्हा जालना जिल्ह्याच्या पूर्वेस पसरलेला असून दक्षिणेस बीड जिल्हा आहे. जिल्ह्याच्या नैऋत्येस अहमदनगर जिल्हा असून पश्चिमेस औरंगाबाद जिल्हा आहे. राज्याच्या एकूण भू-क्षेत्राच्या अडीच टक्के भू-क्षेत्राच्या वाट्यास आले आहे.

जालना जिल्ह्यातील तालुके

जालना जिल्ह्यात एकूण आठ तालुके आहेत
  1. जालना
  2. अंबड
  3. भोकरदन
  4. जाफराबाद
  5. परतूर
  6. बदनापूर
  7. मंठा
  8. घनसावंगी

पूर्वी जिल्ह्यात जालना, अंबड, भोकरदन, जाफराबाद व परतूर हे पाचच तालुके अस्तित्वात होते. परंतु तालुक्यांची पुनर्रचना करण्यात येऊन १५ ऑगस्ट १९९२ रोजी बदनापूर, मंठा व घनसावंगी हे तीन नवीन तालुके निर्माण करण्यात आले.

जालना जिल्ह्याची प्राकृतिक रचना


दख्खनच्या पठारावर वसलेल्या या जिल्ह्याचा बहुतेक भाग मैदानी स्वरूपाचा आहे. जिल्ह्याच्या उत्तरेकडील व वायव्येकडील भागात अजिंठ्याचे डोंगर पसरलेले आहेत. काही टेकड्यांचा अपवाद वगळता उर्वरित पठार सखल व मैदानी स्वरूपाचे आहे. अजिंठ्याच्या डोंगराळ भागात या पठाराची उंची समुद्रसपाटीपासून ६०० ते ९०० मीटर इतकी असून मध्यभाग समुद्रसपाटीपासूनची उंची ३०० ते ६०० मीटर इतकी आहे.

एवम, उत्तरेकडील व वायव्येकडील डोंगराळ प्रदेश व उर्वरित मैदानी प्रदेश अशी जिल्ह्याची सर्वसाधारण स्वाभाविक रचना आहे. उत्तरेकडील व वायव्येकडील डोंगराळ भागात जालना व जाफराबाद या तालुक्यांचा उत्तर भाग तसेच भोकरदन तालुक्यांचा पश्चिमेसकडील व उत्तरेकडील भाग समाविष्ट होतो. यामध्ये गोदावरी व दुधना नदी खोऱ्याचा प्रदेश अंतर्भूत आहे.

जालना जिल्ह्यातील मृदा


‘रेगूर’ या नावाने ओळखली जाणारी काळी-कसदार मृदा जिल्ह्यातील बहुतेक भागात आढळते ही मृदा जिल्ह्यातील बहुतेक भागात आढळते. ही मृदा कापसासाठी अतिशय उपयुक्त आहे. उत्तरेकडील भोकरदन व जाफराबाद या तालुक्यांतील तसेच जालना तालुक्याच्या उत्तर भागातील मृदा हलक्या प्रतीची आहे. अंबड, मंठा व परतूर या तलुक्यांमधील नदीकाठची मृदा अधिक जाडीची व अधिक उपजाऊ आहे.

जालना जिल्ह्यातील हवामान


समुद्रकिनाऱ्यापासून अधिक अंतरावर असलेल्या या जिल्ह्याचे हवामान स्वाभाविकतःच विषम व कोरडे आहे. येथील उन्हाळा अतिशय कडक असून हिवाळा कडाक्याच्या व थंडीचा असतो. एप्रिल-मे महिन्यात तापमान ४१° से. च्या पुढे जाते. दैनिक व वार्षिक तापमान कक्षेतील फरक अधिक असतो. तौलनिकदृष्ट्या जिल्ह्यातील पर्जन्यप्रमाण कमी आहे. जिल्ह्यात सरासरी अवघा ४५ सें. मी. इतका कमी पाऊस पडतो. त्यातही पावसाचे वितरण असमान आहे. पावसाचे प्रमाण पश्चिमेकडून पूर्वेकडे वाढत जाते. अंबड, परतूर व मंठा या तालुक्यांमध्ये तुलनात्मकदृष्ट्या अधिक पाऊस पडतो, तर भोकरदन तालुक्यात मोसमी वाऱ्यांपासून पडतो. जिल्ह्यास अल्प प्रमाणात ऑक्टोबर-नोव्हेंबर महिन्यामध्ये ईशान्य मोसमी वाऱ्यांपासून पडणाऱ्या पावसाचाही लाभ होतो. अगदी प्रारंभी सुखटणकर डॉ. सी. एच. हनुमंतराव समितीच्या शिफारशीच्या आधारे केंद्र शासनाने जाफराबाद या तालुक्यांचाही अवर्षणप्रवण क्षेत्रात समावेश केला असून या दोन्ही तालुक्यांमध्ये अवर्षणप्रवण क्षेत्रविकास कार्यक्रम राबविला जात आहे.


जालना जिल्ह्यात लमाण व भिल्ल या जमाती आढळतात. लमाणी लोक परतूर व जालना या तालुक्यात अधिक प्रमाणात आहेत, तर भिल्ल लोकांची वस्ती विशेषत्वाने वस्ती विशेषत्वाने अंबड व परतूर या तालुक्यात आहे.

गोदावरी ही जिल्ह्यातील प्रमुख नदी असून ती जिल्ह्याच्या दक्षिण सीमा-प्रदेशातून पश्चिमेकडून पूर्वेकडे अशी वाहते. गोदावरी नदी औरंगाबाद जिल्ह्यातून अंबड तालुक्याच्या दक्षिण सीमाप्रदेशात जिल्ह्यात प्रवेश करते. तिचा जिल्ह्यातील प्रवास अंबड व परतूर तालुक्यांच्या दक्षिण सीमा-प्रदेशातून होतो. गोदावरीने जिल्ह्याची संपूर्ण दक्षिण सीमा सीमित करून जालना व बीड या दोन जिल्ह्यांमधील नैसर्गिक सीमेचे कार्य पार पाडले आहे. गल्हाटी ही गोदावरीची जिल्ह्यातील प्रमुख उपनदी असून ती औरंगाबाद जिल्ह्यातून अंबड तालुक्यात प्रवेशते व अंबड तालुक्याच्या दक्षिण सीमाभागात गोदावरीस मिळते.

औरंबाबाद जिल्ह्यात अजिंठ्याच्या डोंगरारांगांत उगम पावलेली पूर्णा नदी भोकरदन तालुक्यात जिल्ह्यात प्रवेशते. ही नदी बोकरदन व जाफराबाद तालुक्यांमधून प्रवास करीत बुलढाणा जिल्ह्यात जाते व बुलढाणा जिल्ह्यातून पुन्हा ही मंठा तालुक्यात जालना जिल्ह्यात प्रवेशते. धामना, जुई, खेळण, गिरजा, जीवरेखा या पूर्णेच्या प्रमुख उपनद्या होत. भोकरदन हे तालुक्याचे ठिकाण खेळणा नदीकाठी आहे.

दुधना ही जिल्ह्यातून वाहणारी आणखी एक महत्त्वाची नदी होय. औरंगाबाद जिल्ह्यात उगम पावणारी ही नदी सर्वसाधारणपणे जिल्ह्याच्या मध्यातून पश्चिमेकडून पूर्वकडे अशी वाहत व पुढे परभणी जिल्ह्यात प्रवेशत. जिल्ह्यातील तिचा प्रवास जालना व परतूर या तालुक्यांमधून होतो. कुंडलिका व कल्याण या दुधनेच्या जिल्ह्यातील प्रमुख उपनद्या होत.

जालना जिल्ह्यातील धरणे


जालना जिल्ह्यात मोठा प्रकल्प नाही; तथापि; जायकवाडी प्रकल्पाचा लाभ जिल्यात होतो. जाफराबाद तालुक्यातील जीवरेखा; अंबड तालुक्यातील गल्हाटी; भोकरदन तालुक्यातील जुई व धामना; जालना तालुक्यातील दुधना, कल्याण, पीरकल्याण व कल्याणगिरजा ही जिल्ह्यातील नाव घेण्याजोगी धरणे होत.

जालना जिल्ह्यातील पिके


ज्वारी, बाजरी, कापूस, तूर, उडीद, भुईमूग ही जिल्ह्यातील खरीप पिके होत. गहू, ज्वारी, करडई ही जिल्ह्यातील रबी पिके होत. ऊस, केळी, द्राक्षे आदी बागायती पिकेही जिल्ह्यात घेतली जातात.

दोन्ही हंगामात घेतले जाणारे ज्वारी हे जिल्ह्यातील महत्त्वाचे अन्नधान्य पीक आहे. भोकरदन, जाफराबाद व जालना हे तालुके खरीप ज्वारीच्या उत्पादनाच्या दृष्टीने; तर अंबड, जालना व परतूर हे तालुके रबी ज्वारीच्या उत्पादनाच्या दृष्टीने महत्त्वाचे उत्पादन अधिक होते.

कापूस हे जिल्ह्यातील म्हत्त्वाचे व्यापारी पीक असून जालना, अंबड व परतूर हे तालुके कापसांच्या उत्पादनाच्या दृष्टीने अधिक महत्त्वाचे आहेत.

ऊस हे जिल्ह्यातील महत्त्वाचे बागायती पीक आहे. अंबड व जालना तालुक्यात ऊसाचे पीक मोठ्या प्रमाणावर घेतले जाते.

भोकरदन व जाफराबाद या तालुक्यांत पानमळे आहेत. जालना, अंबड व परतूर तालुक्यात केळीच्या बागा आहेत. जालना तालुक्यात डाळींबाच्या व द्राक्षाच्या बागा आहेत.

जालना जिल्ह्यातील उद्योगधंदे


औद्योगिकदृष्ट्या प्रगत जिल्हा. तथापि, गेल्या काही वर्षांत जिल्ह्याचा नियोजनपूर्वक औद्योगिक विकास घडवून आणला जात आहे. जालना हे जिल्ह्यातील महत्त्वाचे औद्योगिक केंद्र आहे. संकरित बियाण्यांच्या उत्पादनात जालना जिल्हा अग्रेसर असून जालना येथील ‘महिको बियाणी’ प्रसिद्ध आहेत. जालना व आष्टी येथे हातमाग व यंत्रभाग उद्योग चालतो. जालना येथे अनेक तेल गिरण्या असून विडी व्यवसायही मोठ्या प्रमाणावर चालतो. जालना व परतूर ही शहरे जिनिंग-प्रेसिंग उद्योगासाठी प्रसिद्ध आहेत. अंबड तालुक्यात वडीगोद्री येथे समर्थ सहकारी साखर कारखना; जालना तालुक्यात रामनगर येथे जालना सहकारी साखर कारखाना; परतूर तालुक्यात परतूर येथे श्रीबागेश्वर सहकारी साखर कारखाना हे सहकारी तत्त्वावरील साखर कारखाने जिल्ह्यात कार्यरत आहेत.

जालना जिल्ह्यातील महत्त्वाची स्थळे


जालना: जिल्ह्याचे मुख्य ठिकाण असलेले हे शहर कुंडलिका नदीकाठी वसले आहे. हे व्यापारी शहर राज्यातील एक प्रमुख बाजारपेठ असून बी-बियाण्याच्या उत्पादनसाठी व व्यापारसाठी विशेष प्रसिद्ध आहे. शहरातील आनंदस्वामीचा मठ, गणपती मंदिर, मोती तलाव व मोती बाग आदी स्थळे प्रसिद्ध आहेत. शहरात हुतात्मा जनार्दन महाराजांचा पुतळा आहे. जालना येथे औद्योगिक वसाहत असून अलीकडील काळात अनेक छोटे-मोठे उद्योगही जालना परिसरात उभे राहिले आहेत.

अंबड: अंबड तालुक्याचे मुख्य ठिकाण. येथील मत्स्योदरी देवीचे व खंडोबाचे मंदिर प्रसिद्ध आहे.

याशिवाय जांब (तालुक्याचे मुख्य ठिकाण समर्थ रामदासाचे जन्मस्थान.); भोकरदन (तालुक्याचे मुख्य ठिकाण. प्राचीन अवशेषांसाठी प्रसिद्ध.); जाफराबाद (तालुक्याचे मुख्य ठिकाण किल्ला प्रसिद्ध.); बदनापूर (तालुक्यांचे मुख्य ठिकाण शेती संशोधन केंद्र.); टाके डोणगाव (अंबड तालुक्यात बोहरी समाजाचे मौलवी नरुद्दीन यांचा दर्गा.); मंठा (तालुक्याच मुख्य ठिकाण. गुरांचा बाजार प्रसिद्ध.); राजूर (भोकरदन तालुक्यात टेकडीवरील गणेश मंदिर प्रसिद्ध.); परतूर (तालुक्याचे मुख्य ठिकाण. रेल्वेस्थानक. नृसिंह मंदिर.); ही जिल्ह्यातील इतर प्रमुख स्थळे होत.

जालना जिल्ह्यातील वाहतूक व्यवस्था


जालना जिल्ह्यात एकही राष्टीय महामार्ग नाही. मनमाड-काचीगुडा लोहमार्ग जिल्ह्याच्या मध्यातून जातो. हा मार्ग जालन्यापर्यंत रूंदमापी असून पुढे मीटरमापी आहे. जालन्याहून औरंगाबाद, खामगाव, हिंगोली व बीडकडे राज्य रस्ते जातात.


मराठीमाती डॉट कॉम संपादक मंडळ
२००२ । मराठीमाती डॉट कॉम । पुणे
संपादक मंडळाद्वारे विविध विभागांतील साहित्याचे संपादन, पुनर्लेखन आणि संदर्भासहित नवीन लेखन केले जाते.

अभिप्राय

अभिप्राय
नाव

अ रा कुलकर्णी,1,अ ल खाडे,2,अ ज्ञा पुराणिक,1,अंकित भास्कर,1,अंजली भाबट-जाधव,1,अंधश्रद्धेच्या कविता,5,अकोला,1,अजय दिवटे,1,अजित पाटणकर,18,अनंत दळवी,1,अनंत फंदी,1,अनंत भावे,1,अनिकेत येमेकर,2,अनिकेत शिंदे,1,अनिल गोसावी,2,अनिल भारती,1,अनिल वल्टे,2,अनुभव कथन,19,अनुरथ गोरे,1,अनुराधा पाटील,1,अनुराधा फाटक,39,अनुवादित कविता,1,अपर्णा तांबे,7,अब्राहम लिंकन,2,अभंग,6,अभिजित गायकवाड,1,अभिजीत टिळक,2,अभिव्यक्ती,1345,अभिषेक कातकडे,4,अमन मुंजेकर,7,अमरश्री वाघ,2,अमरावती,1,अमित पडळकर,4,अमित पवार,1,अमित पापळ,36,अमित बाविस्कर,3,अमित सुतार,1,अमुक-धमुक,1,अमृत जोशी,1,अमृता शेठ,1,अमोल कोल्हे,1,अमोल तांबे,1,अमोल देशमुख,1,अमोल बारई,3,अमोल वाघमारे,1,अमोल सराफ,2,अरविंद जामखेडकर,1,अरविंद थगनारे,5,अरुण कोलटकर,1,अर्चना कुळकर्णी,1,अर्चना डुबल,2,अर्जुन फड,3,अर्थनीति,3,अल्केश जाधव,1,अविनाश धर्माधिकारी,2,अशोक थोरात,1,अशोक रानडे,1,अश्विनी तातेकर-देशपांडे,1,अश्विनी तासगांवकर,2,अस्मिता मेश्राम-काणेकर,7,अहमदनगर,1,अक्षय वाटवे,1,अक्षरमंच,1086,आईच्या कविता,29,आईस्क्रीम,3,आकाश पवार,2,आकाश भुरसे,8,आज,8,आजीच्या कविता,1,आठवणींच्या कविता,18,आतले-बाहेरचे,3,आतिश कविता लक्ष्मण,1,आत्मविश्वासाच्या कविता,14,आदित्य कदम,1,आदेश ताजणे,8,आनं कविता,1,आनंद दांदळे,8,आनंद प्रभु,1,आनंदाच्या कविता,25,आमट्या सार कढी,18,आर समीर,1,आरती गांगण,2,आरती शिंदे,4,आरत्या,82,आरोग्य,21,आशा गवाणकर,1,आशिष खरात-पाटील,1,आशिष चोले,1,इंदिरा गांधी,1,इंदिरा संत,6,इंद्रजित नाझरे,26,इंद्रजीत भालेराव,1,इतिहास,220,इसापनीती कथा,48,उत्तम कोळगावकर,2,उदय दुदवडकर,1,उन्मेष इनामदार,1,उपवासाचे पदार्थ,15,उमेश कानतोडे,1,उमेश कुंभार,14,उमेश चौधरी,1,उस्मानाबाद,1,ऋग्वेदा विश्वासराव,5,ऋचा पिंपळसकर,10,ऋचा मुळे,18,ऋषिकेश शिरनाथ,2,ऋषीकेश कालोकार,2,ए श्री मोरवंचीकर,1,एच एन फडणीस,1,एप्रिल,30,एम व्ही नामजोशी,1,एहतेशाम देशमुख,2,ऐतिहासिक स्थळे,1,ऑक्टोबर,31,ऑगस्ट,31,ऑडिओ कविता,15,ऑडिओ बुक,1,ओंकार चिटणीस,1,ओम ढाके,8,ओमकार खापे,1,ओशो,1,औरंगाबाद,1,कपिल घोलप,12,करण विधाते,1,करमणूक,71,कर्क मुलांची नावे,1,कल्याण इनामदार,1,कविता शिंगोटे,1,कवितासंग्रह,279,कवी अनिल,1,कवी ग्रेस,4,कवी बी,1,काजल पवार,1,कार्यक्रम,12,कार्ल खंडाळावाला,1,कालिंदी कवी,2,काशिराम खरडे,1,कि का चौधरी,1,किरण कामंत,1,किल्ले,97,किल्ल्यांचे फोटो,5,किशोर चलाख,6,किशोर पवार,1,कुठेतरी-काहीतरी,3,कुणाल खाडे,3,कुणाल लोंढे,1,कुसुमाग्रज,10,कृष्णकेशव,1,कृष्णाच्या आरत्या,5,के के दाते,1,के तुषार,8,के नारखेडे,2,केदार कुबडे,40,केदार नामदास,1,केदार मेहेंदळे,1,केशव मेश्राम,1,केशवकुमार,2,केशवसुत,5,कोल्हापूर,1,कोशिंबीर सलाड रायते,14,कौशल इनामदार,1,खंडोबाची स्थाने,2,खंडोबाच्या आरत्या,2,खरगपूर,1,ग दि माडगूळकर,6,ग ल ठोकळ,3,ग ह पाटील,4,गंगाधर गाडगीळ,1,गडचिरोली,1,गणपतीच्या आरत्या,5,गणपतीच्या गोष्टी,24,गणेश कुडे,2,गणेश तरतरे,19,गणेश निदानकर,1,गणेश पाटील,1,गणेश भुसारी,1,गण्याचे विनोद,1,गाडगे बाबा,1,गायत्री सोनजे,5,गावाकडच्या कविता,13,गुरुदत्त पोतदार,2,गुरूच्या आरत्या,2,गुलझार काझी,1,गो कृ कान्हेरे,1,गो गं लिमये,1,गोकुळ कुंभार,13,गोड पदार्थ,56,गोपीनाथ,2,गोविंद,1,गोविंदाग्रज,1,गौतम जगताप,1,गौरांग पुणतांबेकर,1,घरचा वैद्य,2,घाट,1,चंद्रकांत जगावकर,1,चंद्रपूर,1,चटण्या,3,चातुर्य कथा,6,चित्रपट समीक्षा,1,चैतन्य म्हस्के,1,चैत्राली इंगळे,2,जयश्री चुरी,1,जयश्री मोहिते,1,जवाहरलाल नेहरू,1,जळगाव,1,जाई नाईक,1,जानेवारी,31,जालना,1,जितेश दळवी,1,जिल्हे,31,जीवनशैली,431,जुलै,31,जून,30,ज्योती किरतकुडवे,1,ज्योती मालुसरे,1,टीझर्स,1,ट्रेलर्स,3,ठाणे,2,डिसेंबर,31,डॉ मानसी राजाध्यक्ष,1,डॉ. दिलीप धैसास,1,तनवीर सिद्दिकी,1,तन्मय धसकट,1,तरुणाईच्या कविता,7,तिच्या कविता,63,तुकाराम गाथा,4,तुकाराम धांडे,1,तुतेश रिंगे,1,तेजस्विनी देसाई,1,दत्ता हलसगीकर,2,दत्ताच्या आरत्या,5,दत्तात्रय भोसले,1,दत्तो तुळजापूरकर,1,दया पवार,1,दर्शन जोशी,2,दर्शन शेळके,1,दशरथ मांझी,1,दादासाहेब गवते,1,दामोदर कारे,1,दिनदर्शिका,366,दिनविशेष,366,दिनेश बोकडे,1,दिनेश लव्हाळे,1,दिनेश हंचाटे,1,दिपक शिंदे,2,दिपाली गणोरे,1,दिवाळी फराळ,26,दीपा दामले,1,दीप्तीदेवेंद्र,1,दुःखाच्या कविता,75,दुर्गेश साठवणे,1,देवीच्या आरत्या,3,देशभक्तीपर कविता,2,धनराज बाविस्कर,68,धनश्री घाणेकर,1,धार्मिक स्थळे,1,धुळे,1,धोंडोपंत मानवतकर,12,नमिता प्रशांत,1,नलिनी तळपदे,1,ना के बेहेरे,1,ना घ देशपांडे,4,ना धों महानोर,3,ना वा टिळक,1,नांदेड,1,नागपूर,1,नारायण शुक्ल,1,नारायण सुर्वे,2,नाशिक,1,नासीर संदे,1,निखिल पवार,3,नितीन चंद्रकांत देसाई,1,निमित्त,4,निराकाराच्या कविता,11,निवडक,7,निसर्ग कविता,33,निळू फुले,1,नृसिंहाच्या आरत्या,1,नोव्हेंबर,30,न्याहारी,50,पथ्यकर पदार्थ,2,पद्मा गोळे,4,परभणी,1,पराग काळुखे,1,पर्यटन स्थळे,1,पल्लवी माने,1,पवन कुसुंदल,2,पांडुरंग वाघमोडे,3,पाककला,322,पाककृती व्हिडिओ,15,पालकत्व,7,पावसाच्या कविता,36,पी के देवी,1,पु ल देशपांडे,9,पु शि रेगे,1,पुंडलिक आंबटकर,3,पुडिंग,10,पुणे,13,पुरुषोत्तम जोशी,1,पुरुषोत्तम पाटील,1,पुर्वा देसाई,2,पूजा काशिद,1,पूजा चव्हाण,1,पूनम राखेचा,1,पोस्टर्स,5,पोळी भाकरी,27,पौष्टिक पदार्थ,20,प्र श्री जाधव,12,प्रकाश पाटील,1,प्रजोत कुलकर्णी,1,प्रतिक बळी,1,प्रतिभा जोजारे,1,प्रतिमा इंगोले,1,प्रतिक्षा जोशी,1,प्रदिप कासुर्डे,1,प्रफुल्ल चिकेरूर,10,प्रभाकर महाजन,1,प्रभाकर लोंढे,3,प्रवास वर्णन,1,प्रवासाच्या कविता,11,प्रविण पावडे,15,प्रवीण दवणे,1,प्रवीण राणे,1,प्रसन्न घैसास,2,प्रज्ञा वझे,2,प्रज्ञा वझे-घारपुरे,10,प्राजक्ता गव्हाणे,1,प्रितफुल प्रित,1,प्रिती चव्हाण,27,प्रिया जोशी,1,प्रियांका न्यायाधीश,3,प्रेम कविता,97,प्रेरणादायी कविता,17,फ मुं शिंदे,3,फादर स्टीफन्स,1,फेब्रुवारी,29,फोटो गॅलरी,10,फ्रॉय निस्सेन,1,बहिणाबाई चौधरी,6,बा भ बोरकर,8,बा सी मर्ढेकर,6,बातम्या,11,बाबा आमटे,1,बाबाच्या कविता,8,बाबासाहेब आंबेड,1,बायकोच्या कविता,5,बालकविता,14,बालकवी,8,बाळाची मराठी नावे,1,बाळासाहेब गवाणी-पाटील,21,बिपीनचंद्र नेवे,1,बी अरुणाचलाम्‌,1,बी रघुनाथ,1,बीड,1,बुलढाणा,1,बेकिंग,9,बेहराम कॉन्ट्रॅक्टर,1,भंडारा,1,भक्ती कविता,18,भक्ती रावनंग,1,भरत माळी,2,भा दा पाळंदे,1,भा रा तांबे,7,भा वें शेट्टी,1,भाज्या,29,भाताचे प्रकार,16,भानुदास,1,भानुदास धोत्रे,1,भुषण राऊत,1,भूगोल,1,भूमी जोशी,1,म म देशपांडे,1,मं वि राजाध्यक्ष,1,मंगला गोखले,1,मंगळागौरीच्या आरत्या,2,मंगेश कळसे,9,मंगेश पाडगांवकर,5,मंजुषा कुलकर्णी,2,मंदिरांचे फोटो,3,मंदिरे,4,मधल्या वेळेचे पदार्थ,41,मधुकर आरकडे,1,मधुकर जोशी,1,मधुसूदन कालेलकर,2,मनमोहन नातू,3,मनाचे श्लोक,205,मनिषा दिवेकर,3,मनिषा फलके,1,मराठी,1,मराठी उखाणे,2,मराठी कथा,107,मराठी कविता,1129,मराठी कवी,3,मराठी कोट्स,4,मराठी गझल,27,मराठी गाणी,2,मराठी गोष्टी,67,मराठी चारोळी,42,मराठी चित्रपट,18,मराठी टिव्ही,52,मराठी नाटक,1,मराठी पुस्तके,5,मराठी प्रेम कथा,23,मराठी भयकथा,44,मराठी मालिका,19,मराठी रहस्य कथा,2,मराठी लेख,47,मराठी विनोद,1,मराठी साहित्य,286,मराठी साहित्यिक,2,मराठी सुविचार,2,मराठीप्रेमी पालक महासंमेलन,5,मराठीमाती,147,मसाले,12,महात्मा गांधी,8,महात्मा फुले,1,महाराष्ट्र,304,महाराष्ट्र फोटो,10,महाराष्ट्राचा इतिहास,32,महाराष्ट्रीय पदार्थ,22,महालक्ष्मीच्या आरत्या,2,महेंद्र म्हस्के,1,महेश जाधव,3,महेश बिऱ्हाडे,9,मांसाहारी पदार्थ,17,माझं मत,4,माझा बालमित्र,90,मातीतले कोहिनूर,19,माधव ज्यूलियन,6,माधव मनोहर,1,माधवानुज,3,मानसी सुरज,1,मारुतीच्या आरत्या,2,मार्च,31,मीना तालीम,1,मुंबई,12,मुंबई उपनगर,1,मुकुंद भालेराव,1,मुकुंद शिंत्रे,35,मुक्ता चैतन्य,1,मुलांची नावे,1,मुलाखती,1,मे,31,मैत्रीच्या कविता,7,मोहिनी उत्तर्डे,2,यवतमाळ,1,यशपाल कांबळे,4,यशवंत दंडगव्हाळ,24,यादव सिंगनजुडे,2,योगा,1,योगेश कर्डिले,6,योगेश सोनवणे,2,रंगपंचमी,1,रंजना बाजी,1,रजनी जोगळेकर,5,रत्नागिरी,1,रविंद्र गाडबैल,1,रविकिरण पराडकर,1,रवींद्र भट,1,रा अ काळेले,1,रा देव,1,रागिनी पवार,1,राजकीय कविता,12,राजकुमार शिंगे,1,राजेंद्र भोईर,1,राजेश पोफारे,1,राजेश्वर टोणे,3,राम मोरे,1,रामकृष्ण जोशी,2,रामचंद्राच्या आरत्या,5,रायगड,1,राहुल अहिरे,3,रुपेश सावंत,1,रेश्मा जोशी,2,रेश्मा विशे,1,रोहित काळे,7,रोहित साठे,14,लघुपट,3,लता मंगेशकर,2,लहुजी साळवे,1,लक्ष्मण अहिरे,2,लक्ष्मीकांत तांबोळी,2,लातूर,1,लिलेश्वर खैरनार,2,लीना पांढरे,1,लीलावती भागवत,1,लोकमान्य टिळक,3,लोणची,9,वंदना विटणकर,2,वर्धा,1,वसंत बापट,12,वसंत साठे,1,वसंत सावंत,1,वा गो मायदेव,1,वा ना आंधळे,1,वा भा पाठक,2,वा रा कांत,3,वात्रटिका,2,वामन निंबाळकर,1,वासुदेव कामथ,1,वाळवणाचे पदार्थ,6,वि दा सावरकर,3,वि भि कोलते,1,वि म कुलकर्णी,5,वि स खांडेकर,1,विंदा करंदीकर,8,विक्रम खराडे,1,विचारधन,215,विजय पाटील,1,विजया जहागीरदार,1,विजया वाड,2,विजया संगवई,1,विठ्ठल वाघ,3,विठ्ठलाच्या आरत्या,5,विद्या कुडवे,4,विद्या जगताप,2,विद्याधर करंदीकर,1,विनायक मुळम,1,विरह कविता,58,विराज काटदरे,1,विलास डोईफोडे,4,विवेक जोशी,3,विशाल शिंदे,1,विशेष,12,विष्णूच्या आरत्या,4,विज्ञान तंत्रज्ञान,2,वृषाली काकडे,2,वृषाली सुनगार-करपे,1,वेदांत कोकड,1,वैभव गव्हाळे,1,वैभव सकुंडे,1,वैशाली झोपे,1,वैशाली नलावडे,1,व्यंगचित्रे,54,व्रत-वैकल्ये,1,व्हिडिओ,13,शंकर रामाणी,1,शंकर विटणकर,1,शंकर वैद्य,1,शंकराच्या आरत्या,4,शरणकुमार लिंबाळे,1,शशांक रांगणेकर,1,शशिकांत शिंदे,1,शां शं रेगे,1,शांततेच्या कविता,7,शांता शेळके,11,शांताराम आठवले,1,शाम जोशी,1,शारदा सावंत,4,शाळेचा डबा,15,शाळेच्या कविता,10,शितल सरोदे,1,शिरीष पै,1,शिरीष महाशब्दे,8,शिल्पा इनामदार-आर्ते,1,शिवाजी महाराज,7,शिक्षकांवर कविता,4,शुभम बंबाळ,2,शुभम सुपने,2,शेतकर्‍याच्या कविता,13,शेती,1,शेषाद्री नाईक,1,शैलेश सोनार,1,श्याम खांबेकर,1,श्रद्धा नामजोशी,9,श्रावणातल्या कहाण्या,27,श्री दि इनामदार,1,श्री बा रानडे,1,श्रीकृष्ण पोवळे,1,श्रीधर रानडे,2,श्रीधर शनवारे,1,श्रीनिवास खळे,1,श्रीपाद कोल्हटकर,1,श्रीरंग गोरे,1,श्रुती चव्हाण,1,संघर्षाच्या कविता,32,संजय उपाध्ये,1,संजय डोंगरे,1,संजय पाटील,1,संजय बनसोडे,2,संजय शिंदे,1,संजय शिवरकर,5,संजय सावंत,1,संजीवनी मराठे,3,संत एकनाथ,1,संत चोखामेळा,1,संत जनाबाई,1,संत तुकडोजी महाराज,2,संत तुकाराम,8,संत नामदेव,3,संत ज्ञानेश्वर,6,संतोष जळूकर,1,संतोष झोंड,1,संतोष सेलुकर,30,संदिप खुरुद,5,संदीपकुमार खुरुद,1,संदेश ढगे,39,संध्या भगत,1,संपादक मंडळ,1,संपादकीय,11,संपादकीय व्यंगचित्रे,2,संस्कार,2,संस्कृती,133,सई कौस्तुभ,1,सचिन पोटे,12,सचिन माळी,1,सण-उत्सव,22,सणासुदीचे पदार्थ,32,सतिश चौधरी,1,सतीश काळसेकर,1,सदानंद रेगे,2,सदाशिव गायकवाड,2,सदाशिव माळी,1,सनी आडेकर,10,सप्टेंबर,30,समर्थ रामदास,206,समर्पण,9,सरबते शीतपेये,8,सरयु दोशी,1,सरला देवधर,1,सरिता पदकी,3,सरोजिनी बाबर,1,सलीम रंगरेज,8,सविता कुंजिर,1,सांगली,1,सागर बनगर,1,सागर बाबानगर,1,सातारा,1,साने गुरुजी,5,सामाजिक कविता,112,सामान्य ज्ञान,8,सायली कुलकर्णी,7,साहित्य सेतू,1,साक्षी खडकीकर,9,साक्षी यादव,1,सिंधुदुर्ग,1,सिद्धी भालेराव,1,सिमा लिंगायत-कुलकर्णी,3,सुदेश इंगळे,20,सुधाकर राठोड,1,सुनिल नागवे,1,सुनिल नेटके,2,सुनील गाडगीळ,1,सुभाष कटकदौंड,2,सुमती इनामदार,1,सुमित्र माडगूळकर,1,सुरज दळवी,1,सुरज दुतोंडे,1,सुरज पवार,1,सुरेश भट,2,सुरेश सावंत,2,सुशील दळवी,1,सुशीला मराठे,1,सुहास बोकरे,6,सैनिकांच्या कविता,4,सैरसपाटा,127,सोपानदेव चौधरी,1,सोमकांत दडमल,1,सोलापूर,1,सौरभ सावंत,1,स्तोत्रे,2,स्नेहा कुंभार,1,स्फुटलेखन,2,स्फूर्ती गीत,1,स्माईल गेडाम,4,स्वप्नाली अभंग,5,स्वप्नील जांभळे,1,स्वाती काळे,1,स्वाती खंदारे,320,स्वाती गच्चे,1,स्वाती दळवी,9,स्वाती नामजोशी,31,स्वाती पाटील,1,स्वाती वक्ते,2,ह मुलांची नावे,1,हमार्टिक समा,1,हरितालिकेच्या आरत्या,1,हर्षद खंदारे,42,हर्षद माने,1,हर्षदा जोशी,3,हर्षवर्धन घाटे,2,हर्षाली कर्वे,2,हसनैन आकिब,3,हेमंत जोगळेकर,1,हेमंत देसाई,1,हेमंत सावळे,1,हेमा चिटगोपकर,8,होळी,5,ज्ञानदा आसोलकर,1,ज्ञानदेवाच्या आरत्या,2,
ltr
item
मराठीमाती । माझ्या मातीचे गायन: जालना जिल्हा (महाराष्ट्र)
जालना जिल्हा (महाराष्ट्र)
जालना जिल्हा - [Detailed Information and Photos of Jalna District] जालना जिल्ह्याबद्दल संपुर्ण माहिती आणि छायाचित्रे.
https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhFaQHL61y-kVif1COU4FVjZvuV031SJ8saBFApyS-6Sx6OGyVFSWigzGlVI-xRJaUwWFxB-hsebyZMQwcHraeb4GYIh2bdg-1sfJLHlLdsaVrkqyISiy_Th2KSXiFsiMlzgXh1FaxcgAuDO_cXD8uHe-6K33lYgvmoB5mNXjI8OvqeFNx-py_aZLkEyg/s1600-rw/jalna-district.jpg
https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhFaQHL61y-kVif1COU4FVjZvuV031SJ8saBFApyS-6Sx6OGyVFSWigzGlVI-xRJaUwWFxB-hsebyZMQwcHraeb4GYIh2bdg-1sfJLHlLdsaVrkqyISiy_Th2KSXiFsiMlzgXh1FaxcgAuDO_cXD8uHe-6K33lYgvmoB5mNXjI8OvqeFNx-py_aZLkEyg/s72-c-rw/jalna-district.jpg
मराठीमाती । माझ्या मातीचे गायन
https://www.marathimati.com/2022/09/jalna-district.html
https://www.marathimati.com/
https://www.marathimati.com/
https://www.marathimati.com/2022/09/jalna-district.html
true
2079427118266147504
UTF-8
सर्व पोस्ट लोड केल्या आहेत कोणत्याही पोस्ट आढळल्या नाहीत सर्व पहा अधिक वाचा उत्तर द्या उत्तर रद्द करा हटवा द्वारे स्वगृह पाने पाने सर्व पहा तुमच्यासाठी सुचवलेले विभाग संग्रह शोधा सर्व पोस्ट आपल्या विनंतीसह कोणतीही पोस्ट जुळणी आढळली नाही स्वगृहाकडे रविवार सोमवार मंगळवार बुधवार गुरुवार शुक्रवार शनिवार रवी सोम मंगळ बुध गुरु शुक्र शनी जानेवारी फेब्रुवारी मार्च एप्रिल मे जून जुलै ऑगस्ट सप्टेंबर ऑक्टोबर नोव्हेंबर डिसेंबर जाने फेब्रु मार्च एप्रि मे जून जुलै ऑग सप्टें ऑक्टो नोव्हें डिसें आत्ताच १ मिनिटापूर्वी $$1$$ मिनिटांपूर्वी १ तासापूर्वी $$1$$ तासांपूर्वी काल $$1$$ दिवसांपूर्वी $$1$$ आठवड्यांपूर्वी ५ आठवड्यांपेक्षा अधिक पूर्वी अनुयायी अनुसरण करा हे दर्जेदार साहित्य अवरोधीत केले आहे १: सामायिक करा २: सामायिक केलेल्या दुव्यावर क्लिक करून वाचा सर्व कोड कॉपी करा सर्व कोड कॉपी करा सर्व कोड आपल्या क्लिपबोर्डवर कॉपी केला आहे Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy विषय सूची