झोका आठवणींचा - मराठी लेख

झोका आठवणींचा, मराठी लेख - [Jhoka Athavanincha, Marathi Article] गावाला हौस म्हणून झाडाला झोपाळा बांधला जातो तेव्हा त्या घनगर्द झाडाच्या सावलीत घेतलेला झोका वेगळीच उर्जा देतो.

झोका आठवणींचा - मराठी लेख | Jhoka Athavanincha - Marathi Article
करु नका गलबला रहा गडे शांत
निजतो बाळ राजा निवांत पाळण्यात ॥
नका ग पाऊलांची चाहुल लागू देऊ
हळूच पाळण्याला सख्यांनो झोका देऊ
झोपेल ऎकूनिया अंगाई गोड गीत ॥

असं अंगाई गीत गात आई आपल्या तान्ह्या बाळाला झोपवते. आपण जन्माला आल्यापासून पाळणा आपल्या आयुष्याशी जोडला गेला आहे. लहान बाळाला पाळण्यात ठेवल्यावर त्याच्या चेहर्‍यावर येणारं खट्याळ हसू मातेला स्वर्गीय सुख देतं. तिचा सर्व शीण थकवा कुठच्या कुठे पळून जातो. या पाळण्याला वरती झुमर लावलं जातं. बाळासाठी छान विरंगुळा असतो तो. त्या तान्ह्या जिवाला ते काहीच समजत नसतं. पण तो किणकिणाट कानाला मधूर वाटतो. बारशानिमित्त याच पाळण्याला छान फुलांनी सजवलं जातं. मग काय, त्या पाळण्याचा दिमाख काही वेगळाच असतो. याच पाळण्यात त्या लहानग्या बाळाला नाव दिलं जातं. नामकरण विधी होतो. बाळाचे पाय पाळण्यात दिसतात असं जरी असलं तरी त्या लहान बाळाला त्या वेळी काहीच कळत नसतं. कान, डोळे उघडे असले तरी कसलीच समज नसते. पण आजूबाजूच्या वातावरणाचा संस्कार खोलवर कुठे तरी होत असतोच. कदाचित म्हणूनच साहित्यिक वसंत आबाजी डहाके यांनी पाळण्याला गर्भाशयाचं एक रुप म्हटलयं.

हेच बाळ मोठं झाल्यावर पुढे झोपाळ्यावर बसायला लागतं. पाळण्याची पुढची आवृत्ती म्हणजे झोपाळा. गावाला हौस म्हणून झाडाला झोपाळा बांधला जातो तेव्हा त्या घनगर्द झाडाच्या सावलीत घेतलेला झोका वेगळीच उर्जा देतो. क्षणात आकाश कवेत येतं तर दुसर्‍याच क्षणी पुन्हा मातीचा स्पर्श आपल्या पावलांना होतो. जर तो घरातला मोठा झोपाळा असेल तर त्या झोपाळ्याशी संबंधित अनेक आठवणी जोडलेल्या असतात. वार्‍याच्या झुळकीबरोबर घेतलेला उंच झोका अवकाशात तरंगत असल्याची अनुभूती देतो. आपल्या भावंडांबरोबर उंच झोके घेत म्हटलेली गाणी, मे महिन्यात खाल्लेले आंबे सगळं सगळं आठवतं. याच झोपाळ्यावर बसून वाचलेलं रणजीत देसाईंचंस्वामी’ नकळत त्या काळात घेऊन जातं. मग आईने जेवणासाठी मारलेली हाकही आपल्याला ऎकू आलेली नसते. मग कधीतरी वालाचं बिरड खावसं वाटतं आणि मग याच झोपाळ्यावर भिजलेले वाल सोलले जातात. जेवण झाल्यावर आईस्क्रीमचा स्वाद घेतला जातो.

बर्‍याच वर्षानंतर कधीतरी मग या झोपाळ्याच्या कड्या कुरकुरायला लागतात. त्यांना गंज चढतो. पण खरं तर ते कुरकुरणं वेगळचं असतं. घरातली मुलं मोठी झालेली असतात. त्यांचं गावाला येणही कमी झालेलं असतं. मग ते झोपाळ्यावर बागडणं, तो झोपाळ्यावर घातलेला हौदोस सगंळं त्या झोपाळ्याला आठवत असतं आणि म्हणुन कदाचित तो कुरकुरायला लागतो. बाह्य उपचार म्हणून त्याला तेल लावलं जातं. पण जेव्हा कधीतरी हीच मोठी झालेली लहान बाळं परत आपल्या मित्रमैत्रिणीबरोबर गावाला येतात तेव्हा तोच हौदोस पुन्हा घातला जातो. मग त्या झोपाळ्यामध्ये पुन्हा तेच पुर्वीचं चैतन्य येतं. तो उंच झोके घ्यायला लागतो. अनेक बर्‍या वाईट घटनांचा साक्षीदार असतो हा झोपाळा.

गावच्या घरातल्या झोपाळ्यावर एका वेळी पाच-सहा जणांना बसायची सोय होती. पण आता शहरात विभक्त कुटंब पद्धतीत एक किंवा दोन बसू शकतील असा झोपाळा लावलेला असतो. मग या झोपाळ्यावर बसून जूनी हिंदी किंवा मराठी गाणी ऎकली जातात किंवा पंडित हरिप्रसाद चौरसिया यांची बासरी ऎकून मन शांत होतं. उंच झोके तर शक्य नसतात पण थकून घरी आल्यावर काही क्षण डोळे मिटून शांत बसलो तरी दिवसभराचा सगळा शीण निघून जातो. पण मनात कुठेतरी त्या घराच्या झोपाळ्याच्या उंच झोक्याची आठवण रुंजी घालत असते आणि मग कविवर्य मंगेश पाडगावकरांच्या कवितेच्या ओळी ओठावर येतात.

झुले बाई झुला माझा झुले बाई झुला
सकाळच्या उन्हात या झोके घेऊ चला
हिरव्या हिरव्या फांदीला गं
झुला माझा बांधिला गं
आता होता भुईवर भेटे आभाळाला
झुले बाई झुला माझा झुले बाई झुला!

अभिप्राय

ब्लॉगर


  सामायिक करा


तुमच्यासाठी सुचवलेले संबंधित लेखन

नाव

अंधश्रद्धेच्या कविता,5,अजय दिवटे,1,अजित पाटणकर,18,अनिकेत शिंदे,1,अनिल गोसावी,2,अनुभव कथन,10,अनुराधा फाटक,39,अपर्णा तांबे,7,अब्राहम लिंकन,2,अभंग,2,अभिव्यक्ती,865,अमन मुंजेकर,6,अमरश्री वाघ,1,अमित पडळकर,4,अमित पवार,1,अमित बाविस्कर,3,अमुक-धमुक,1,अमोल देशमुख,1,अमोल वाघमारे,1,अमोल सराफ,2,अर्थनीति,2,अलका खोले,1,अश्विनी तातेकर-देशपांडे,1,अक्षय वाटवे,1,अक्षरमंच,633,आईच्या कविता,17,आईस्क्रीम,3,आकाश पवार,1,आकाश भुरसे,8,आज,10,आजीच्या कविता,1,आठवणींच्या कविता,11,आतले-बाहेरचे,3,आत्मविश्वासाच्या कविता,9,आनंद दांदळे,8,आनंदाच्या कविता,20,आभिजीत टिळक,2,आमट्या सार कढी,15,आरती गांगन,2,आरती शिंदे,4,आरत्या,80,आरोग्य,4,आशिष खरात-पाटील,1,इंद्रजित नाझरे,26,इसापनीती कथा,44,उदय दुदवडकर,1,उन्मेष इनामदार,1,उपवासाचे पदार्थ,13,उमेश कानतोडे,1,उमेश कुंभार,12,ऋग्वेदा विश्वासराव,2,ऋचा पिंपळसकर,10,ऋचा मुळे,16,ऋषिकेश शिरनाथ,2,एप्रिल,30,एहतेशाम देशमुख,2,ऑक्टोबर,31,ऑगस्ट,31,ओंकार चिटणीस,1,कपिल घोलप,11,करमणूक,43,कर्क मुलांची नावे,1,कविता शिंगोटे,1,कवितासंग्रह,6,कार्यक्रम,9,कालिंदी कवी,2,किल्ले,92,किल्ल्यांचे फोटो,5,किशोर चलाख,6,कुठेतरी-काहीतरी,2,कुसुमाग्रज,1,कृष्णाच्या आरत्या,5,केदार कुबडे,40,केदार नामदास,1,केदार मेहेंदळे,1,कोशिंबीर सलाड रायते,11,कौशल इनामदार,1,खंडोबाची स्थाने,1,खरगपूर,1,गणपतीच्या आरत्या,5,गणेश तरतरे,10,गणेश पाटील,1,गण्याचे विनोद,1,गाडगे बाबा,1,गावाकडच्या कविता,7,गुरूच्या आरत्या,2,गुलझार काझी,1,गोड पदार्थ,37,घरचा वैद्य,2,घाट,1,चटण्या,1,चातुर्य कथा,6,चित्रपट समीक्षा,1,चैतन्य म्हस्के,1,जानेवारी,31,जिल्हे,1,जीवनशैली,267,जुलै,31,जून,30,ज्योती मालुसरे,1,टीझर्स,1,ट्रेलर्स,3,डिसेंबर,31,तरुणाईच्या कविता,2,तिच्या कविता,33,तुकाराम गाथा,4,तेजस्विनी देसाई,1,दत्ताच्या आरत्या,5,दर्शन जोशी,2,दादासाहेब गवते,1,दिनदर्शिका,372,दिनविशेष,366,दिनेश बोकडे,1,दिनेश हंचाटे,1,दिपक शिंदे,2,दिवाळी फराळ,9,दुःखाच्या कविता,61,देवीच्या आरत्या,3,देशभक्तीपर कविता,2,धार्मिक स्थळे,1,धोंडोपंत मानवतकर,9,निखिल पवार,1,निमित्त,3,निराकाराच्या कविता,6,निवडक,1,निसर्ग कविता,15,नोव्हेंबर,30,न्याहारी,37,पंचांग,6,पथ्यकर पदार्थ,2,पराग काळुखे,1,पल्लवी माने,1,पांडुरंग वाघमोडे,3,पाककला,205,पालकत्व,6,पावसाच्या कविता,18,पी के देवी,1,पुडिंग,10,पुणे,9,पोस्टर्स,5,पोळी भाकरी,11,पौष्टिक पदार्थ,14,प्रजोत कुलकर्णी,1,प्रतिक बळी,1,प्रतिभा जोजारे,1,प्रतिक्षा जोशी,1,प्रभाकर लोंढे,3,प्रवास वर्णन,1,प्रवासाच्या कविता,10,प्रविण पावडे,9,प्रवीण राणे,1,प्रसन्न घैसास,2,प्रज्ञा वझे-घारपुरे,9,प्राजक्ता गव्हाणे,1,प्रिया जोशी,1,प्रियांका न्यायाधीश,3,प्रेम कविता,72,प्रेरणादायी कविता,14,फेब्रुवारी,29,फोटो गॅलरी,11,बा भ बोरकर,1,बातम्या,6,बाबाच्या कविता,1,बायकोच्या कविता,3,बालकविता,8,बालकवी,1,बाळाची मराठी नावे,1,बाळासाहेब गवाणी-पाटील,1,बिपीनचंद्र नेवे,1,बेकिंग,9,भक्ती कविता,8,भाज्या,21,भाताचे प्रकार,11,भूमी जोशी,1,मंगळागौरीच्या आरत्या,2,मंजुषा कुलकर्णी,2,मंदिरांचे फोटो,2,मंदिरे,1,मधल्या वेळेचे पदार्थ,33,मनाचे श्लोक,205,मनिषा दिवेकर,3,मराठी उखाणे,2,मराठी कथा,87,मराठी कविता,486,मराठी गझल,17,मराठी गाणी,2,मराठी गोष्टी,1,मराठी चारोळी,1,मराठी चित्रपट,12,मराठी टिव्ही,27,मराठी नाटक,1,मराठी पुस्तके,4,मराठी प्रेम कथा,22,मराठी भयकथा,41,मराठी रहस्य कथा,2,मराठी लेख,28,मराठी विनोद,1,मराठी साहित्य,12,मराठी साहित्यिक,1,मराठी सुविचार,2,मराठीमाती,353,मसाले,12,महाराष्ट्र,271,महाराष्ट्र फोटो,9,महाराष्ट्राचा इतिहास,32,महाराष्ट्रीय पदार्थ,18,महालक्ष्मीच्या आरत्या,2,महेश बिऱ्हाडे,1,मांसाहारी पदार्थ,17,माझं मत,1,माझा बालमित्र,53,मातीतले कोहिनूर,13,मारुतीच्या आरत्या,2,मार्च,31,मुंबई,8,मुकुंद शिंत्रे,35,मुक्ता चैतन्य,1,मुलांची नावे,1,मुलाखती,1,मे,31,मैत्रीच्या कविता,5,यश सोनार,2,यशपाल कांबळे,2,यशवंत दंडगव्हाळ,17,यादव सिंगनजुडे,2,योगा,1,योगेश कर्डिले,4,रजनी जोगळेकर,4,राजकीय कविता,6,राजकुमार शिंगे,1,रामचंद्राच्या आरत्या,5,राहुल अहिरे,3,रेश्मा विशे,1,रोहित काळे,7,रोहित साठे,14,लता मंगेशकर,1,लक्ष्मण अहिरे,2,लिलेश्वर खैरनार,2,लोणची,8,वासुदेव कामथ,1,वाळवणाचे पदार्थ,6,विचारधन,211,विठ्ठलाच्या आरत्या,5,विद्या कुडवे,4,विद्या जगताप,2,विनायक मुळम,1,विरह कविता,46,विराज काटदरे,1,विलास डोईफोडे,3,विवेक जोशी,2,विशेष,4,विष्णूच्या आरत्या,4,विज्ञान तंत्रज्ञान,2,वृषाली काकडे,2,वेदांत कोकड,1,वैभव सकुंडे,1,वैशाली झोपे,1,व्यंगचित्रे,15,व्हिडिओ,20,शंकराच्या आरत्या,4,शशांक रांगणेकर,1,शांततेच्या कविता,5,शांता शेळके,1,शारदा सावंत,4,शाळेच्या कविता,10,शितल सरोदे,1,शिक्षकांवर कविता,2,शुभम बंबाळ,2,शुभम सुपने,2,शेतकर्‍याच्या कविता,9,श्याम खांबेकर,1,श्रद्धा नामजोशी,9,श्रावणातल्या कहाण्या,27,श्रीनिवास खळे,1,श्रीरंग गोरे,1,संगीता अहिरे,1,संघर्षाच्या कविता,20,संजय पाटील,1,संजय बनसोडे,2,संजय शिवरकर,5,संजय सावंत,1,संत एकनाथ,1,संत तुकाराम,7,संत नामदेव,2,संत ज्ञानेश्वर,4,संतोष झोंड,1,संतोष सेलुकर,30,संदिप खुरुद,1,संदेश ढगे,37,संपादकीय,23,संपादकीय व्यंगचित्रे,14,संस्कार,1,संस्कृती,125,सचिन पोटे,8,सचिन माळी,1,सण-उत्सव,16,सणासुदीचे पदार्थ,32,सतिश चौधरी,1,सदाशिव गायकवाड,2,सनी आडेकर,10,सप्टेंबर,30,समर्थ रामदास,206,सरबते शीतपेये,8,सागर बनगर,1,सागर बाबानगर,1,सामाजिक कविता,88,सायली कुलकर्णी,5,साहित्य सेतू,1,साक्षी खडकीकर,9,सिमा लिंगायत-कुलकर्णी,1,सुदेश इंगळे,3,सुनिल नेटके,2,सुनील गाडगीळ,1,सुभाष कटकदौंड,2,सुमती इनामदार,1,सुरेश भट,1,सुशीला मराठे,1,सैनिकांच्या कविता,2,सैरसपाटा,97,सोमकांत दडमल,1,स्तोत्रे,1,स्फूर्ती गीत,1,स्वप्नाली अभंग,3,स्वाती खंदारे,204,स्वाती दळवी,6,स्वाती नामजोशी,31,स्वाती वक्ते,2,ह मुलांची नावे,1,हमार्टिक समा,1,हरितालिकेच्या आरत्या,1,हर्षद खंदारे,38,हर्षदा जोशी,3,हर्षवर्धन घाटे,1,हर्षाली कर्वे,2,हसनैन आकिब,3,हेमा चिटगोपकर,8,होळी,5,harshad-khandare,1,swati-khandare,1,
ltr
item
मराठीमाती | माझ्या मातीचे गायन: झोका आठवणींचा - मराठी लेख
झोका आठवणींचा - मराठी लेख
झोका आठवणींचा, मराठी लेख - [Jhoka Athavanincha, Marathi Article] गावाला हौस म्हणून झाडाला झोपाळा बांधला जातो तेव्हा त्या घनगर्द झाडाच्या सावलीत घेतलेला झोका वेगळीच उर्जा देतो.
https://2.bp.blogspot.com/-ZpNiMgNwT8M/XDLHBxGp0vI/AAAAAAAACC4/RIBpSUL3yyEdHt4bd_vvxj4VQmCId-bCwCLcBGAs/s1600/jhoka-athavanincha-marathi-article.jpg
https://2.bp.blogspot.com/-ZpNiMgNwT8M/XDLHBxGp0vI/AAAAAAAACC4/RIBpSUL3yyEdHt4bd_vvxj4VQmCId-bCwCLcBGAs/s72-c/jhoka-athavanincha-marathi-article.jpg
मराठीमाती | माझ्या मातीचे गायन
https://www.marathimati.com/2014/03/jhoka-athavanincha-marathi-article.html
https://www.marathimati.com/
https://www.marathimati.com/
https://www.marathimati.com/2014/03/jhoka-athavanincha-marathi-article.html
true
2079427118266147504
UTF-8
सर्व पोस्ट लोड केल्या आहेत कोणत्याही पोस्ट आढळल्या नाहीत सर्व पहा अधिक वाचा उत्तर द्या उत्तर रद्द करा हटवा द्वारे स्वगृह पाने पाने सर्व पहा तुमच्यासाठी सुचवलेले विभाग संग्रह शोधा सर्व पोस्ट आपल्या विनंतीसह कोणतीही पोस्ट जुळणी आढळली नाही स्वगृहाकडे रविवार सोमवार मंगळवार बुधवार गुरुवार शुक्रवार शनिवार रवी सोम मंगळ बुध गुरु शुक्र शनी जानेवारी फेब्रुवारी मार्च एप्रिल मे जून जुलै ऑगस्ट सप्टेंबर ऑक्टोबर नोव्हेंबर डिसेंबर जाने फेब्रु मार्च एप्रि मे जून जुलै ऑग सप्टें ऑक्टो नोव्हें डिसें आत्ताच १ मिनिटापूर्वी $$1$$ मिनिटांपूर्वी १ तासापूर्वी $$1$$ तासांपूर्वी काल $$1$$ दिवसांपूर्वी $$1$$ आठवड्यांपूर्वी ५ आठवड्यांपेक्षा अधिक पूर्वी अनुयायी अनुसरण करा हे दर्जेदार साहित्य अवरोधीत केले आहे १: सामायिक करा २: सामायिक केलेल्या दुव्यावर क्लिक करून वाचा सर्व कोड कॉपी करा सर्व कोड कॉपी करा सर्व कोड आपल्या क्लिपबोर्डवर कॉपी केला आहे Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy विषय सूची