झोका आठवणींचा - मराठी लेख

झोका आठवणींचा, मराठी लेख - [Jhoka Athavanincha, Marathi Article] गावाला हौस म्हणून झाडाला झोपाळा बांधला जातो तेव्हा त्या घनगर्द झाडाच्या सावलीत घेतलेला झोका वेगळीच उर्जा देतो.

झोका आठवणींचा - मराठी लेख | Jhoka Athavanincha - Marathi Article
करु नका गलबला रहा गडे शांत
निजतो बाळ राजा निवांत पाळण्यात ॥
नका ग पाऊलांची चाहुल लागू देऊ
हळूच पाळण्याला सख्यांनो झोका देऊ
झोपेल ऎकूनिया अंगाई गोड गीत ॥

असं अंगाई गीत गात आई आपल्या तान्ह्या बाळाला झोपवते. आपण जन्माला आल्यापासून पाळणा आपल्या आयुष्याशी जोडला गेला आहे. लहान बाळाला पाळण्यात ठेवल्यावर त्याच्या चेहर्‍यावर येणारं खट्याळ हसू मातेला स्वर्गीय सुख देतं. तिचा सर्व शीण थकवा कुठच्या कुठे पळून जातो. या पाळण्याला वरती झुमर लावलं जातं. बाळासाठी छान विरंगुळा असतो तो. त्या तान्ह्या जिवाला ते काहीच समजत नसतं. पण तो किणकिणाट कानाला मधूर वाटतो. बारशानिमित्त याच पाळण्याला छान फुलांनी सजवलं जातं. मग काय, त्या पाळण्याचा दिमाख काही वेगळाच असतो. याच पाळण्यात त्या लहानग्या बाळाला नाव दिलं जातं. नामकरण विधी होतो. बाळाचे पाय पाळण्यात दिसतात असं जरी असलं तरी त्या लहान बाळाला त्या वेळी काहीच कळत नसतं. कान, डोळे उघडे असले तरी कसलीच समज नसते. पण आजूबाजूच्या वातावरणाचा संस्कार खोलवर कुठे तरी होत असतोच. कदाचित म्हणूनच साहित्यिक वसंत आबाजी डहाके यांनी पाळण्याला गर्भाशयाचं एक रुप म्हटलयं.

हेच बाळ मोठं झाल्यावर पुढे झोपाळ्यावर बसायला लागतं. पाळण्याची पुढची आवृत्ती म्हणजे झोपाळा. गावाला हौस म्हणून झाडाला झोपाळा बांधला जातो तेव्हा त्या घनगर्द झाडाच्या सावलीत घेतलेला झोका वेगळीच उर्जा देतो. क्षणात आकाश कवेत येतं तर दुसर्‍याच क्षणी पुन्हा मातीचा स्पर्श आपल्या पावलांना होतो. जर तो घरातला मोठा झोपाळा असेल तर त्या झोपाळ्याशी संबंधित अनेक आठवणी जोडलेल्या असतात. वार्‍याच्या झुळकीबरोबर घेतलेला उंच झोका अवकाशात तरंगत असल्याची अनुभूती देतो. आपल्या भावंडांबरोबर उंच झोके घेत म्हटलेली गाणी, मे महिन्यात खाल्लेले आंबे सगळं सगळं आठवतं. याच झोपाळ्यावर बसून वाचलेलं रणजीत देसाईंचंस्वामी’ नकळत त्या काळात घेऊन जातं. मग आईने जेवणासाठी मारलेली हाकही आपल्याला ऎकू आलेली नसते. मग कधीतरी वालाचं बिरड खावसं वाटतं आणि मग याच झोपाळ्यावर भिजलेले वाल सोलले जातात. जेवण झाल्यावर आईस्क्रीमचा स्वाद घेतला जातो.

बर्‍याच वर्षानंतर कधीतरी मग या झोपाळ्याच्या कड्या कुरकुरायला लागतात. त्यांना गंज चढतो. पण खरं तर ते कुरकुरणं वेगळचं असतं. घरातली मुलं मोठी झालेली असतात. त्यांचं गावाला येणही कमी झालेलं असतं. मग ते झोपाळ्यावर बागडणं, तो झोपाळ्यावर घातलेला हौदोस सगंळं त्या झोपाळ्याला आठवत असतं आणि म्हणुन कदाचित तो कुरकुरायला लागतो. बाह्य उपचार म्हणून त्याला तेल लावलं जातं. पण जेव्हा कधीतरी हीच मोठी झालेली लहान बाळं परत आपल्या मित्रमैत्रिणीबरोबर गावाला येतात तेव्हा तोच हौदोस पुन्हा घातला जातो. मग त्या झोपाळ्यामध्ये पुन्हा तेच पुर्वीचं चैतन्य येतं. तो उंच झोके घ्यायला लागतो. अनेक बर्‍या वाईट घटनांचा साक्षीदार असतो हा झोपाळा.

गावच्या घरातल्या झोपाळ्यावर एका वेळी पाच-सहा जणांना बसायची सोय होती. पण आता शहरात विभक्त कुटंब पद्धतीत एक किंवा दोन बसू शकतील असा झोपाळा लावलेला असतो. मग या झोपाळ्यावर बसून जूनी हिंदी किंवा मराठी गाणी ऎकली जातात किंवा पंडित हरिप्रसाद चौरसिया यांची बासरी ऎकून मन शांत होतं. उंच झोके तर शक्य नसतात पण थकून घरी आल्यावर काही क्षण डोळे मिटून शांत बसलो तरी दिवसभराचा सगळा शीण निघून जातो. पण मनात कुठेतरी त्या घराच्या झोपाळ्याच्या उंच झोक्याची आठवण रुंजी घालत असते आणि मग कविवर्य मंगेश पाडगावकरांच्या कवितेच्या ओळी ओठावर येतात.

झुले बाई झुला माझा झुले बाई झुला
सकाळच्या उन्हात या झोके घेऊ चला
हिरव्या हिरव्या फांदीला गं
झुला माझा बांधिला गं
आता होता भुईवर भेटे आभाळाला
झुले बाई झुला माझा झुले बाई झुला!

अभिप्राय

ब्लॉगर
नाव

अजय दिवटे,1,अनिल गोसावी,2,अनुभव कथन,2,अपर्णा तांबे,7,अब्राहम लिंकन,2,अभंग,1,अभिव्यक्ती,131,अमन मुंजेकर,1,अमित पडळकर,4,अमित बाविस्कर,3,अमुक-धमुक,1,अमोल सराफ,1,अलका खोले,1,अक्षरमंच,161,आईच्या कविता,11,आईस्क्रीम,3,आकाश भुरसे,7,आज,405,आजीच्या कविता,1,आठवणींच्या कविता,2,आतले-बाहेरचे,1,आत्मविश्वासाच्या कविता,1,आनंद दांदळे,6,आनंदाच्या कविता,8,आभिजीत टिळक,2,आमट्या,1,आमट्या सार कढी,9,आरती गांगन,2,आरती शिंदे,4,आरती संग्रह,1,आरोग्य,3,आशिष खरात-पाटील,1,इंद्रजित नाझरे,5,इंद्रजीत नाझरे,2,इसापनीती कथा,44,उदय दुदवडकर,1,उन्मेष इनामदार,1,उपवासाचे पदार्थ,2,उमेश कुंभार,6,ऋषिकेश शिरनाथ,2,एप्रिल,30,ऑक्टोबर,31,ऑगस्ट,31,कपिल घोलप,5,कपील घोलप,2,करमणूक,34,कर्क मुलांची नावे,1,कार्यक्रम,7,किल्ले,1,किशोर चलाख,1,कुठेतरी-काहीतरी,2,केदार कुबडे,29,कोशिंबीर सलाड रायते,3,कौशल इनामदार,1,गणपतीच्या आरत्या,1,गण्याचे विनोद,1,गावाकडच्या कविता,6,गोड पदार्थ,6,घरचा वैद्य,2,चटण्या,1,जानेवारी,31,जीवनशैली,126,जुलै,31,जून,30,ज्योती मालुसरे,1,टीझर्स,1,ट्रेलर्स,2,डिसेंबर,31,तिच्या कविता,3,तुकाराम गाथा,3,तेजस्विनी देसाई,1,दादासाहेब गवते,1,दिनदर्शिका,388,दिनविशेष,366,दुःखाच्या कविता,8,दैनिक राशिभविष्य,8,धोंडोपंत मानवतकर,1,निसर्ग कविता,10,नोव्हेंबर,30,न्याहारी,13,पंचांग,14,पथ्यकर पदार्थ,2,पाककला,80,पावसाच्या कविता,7,पी के देवी,1,पुडिंग,1,पुणे,5,पोस्टर्स,5,पोळी भाकरी,3,पौष्टिक पदार्थ,4,प्रतिक्षा जोशी,1,प्रवासाच्या कविता,1,प्राजक्ता गव्हाणे,1,प्रियांका न्यायाधीश,3,प्रेम कविता,20,प्रेरणादायी कविता,5,फेब्रुवारी,29,फोटो गॅलरी,7,बातम्या,2,बाबाच्या कविता,1,बायकोच्या कविता,2,बालकविता,5,बाळाची मराठी नावे,1,बाळासाहेब गवाणी-पाटील,1,बेकिंग,2,भाग्यवेध,8,भाज्या,5,भाताचे प्रकार,8,मंदिरे,1,मधल्या वेळेचे पदार्थ,10,मनाचे श्लोक,13,मराठी कथा,31,मराठी कविता,110,मराठी गझल,2,मराठी गाणी,2,मराठी चारोळी,1,मराठी चित्रपट,10,मराठी टिव्ही,20,मराठी नाटक,1,मराठी पुस्तके,1,मराठी भयकथा,29,मराठी रहस्य कथा,2,मराठी लेख,15,मराठी विनोद,1,मराठी सुविचार,2,मराठीमाती,263,मसाले,3,महाराष्ट्र,24,महाराष्ट्र फोटो,5,महाराष्ट्रीय पदार्थ,7,मांसाहारी पदार्थ,6,माझा बालमित्र,46,मातीतले कोहिनूर,7,मार्च,31,मुंबई,3,मुलांची नावे,1,मे,31,मैत्रीच्या कविता,3,यादव सिंगनजुडे,1,राजकीय कविता,1,राशिभविष्य,8,राहुल अहिरे,2,रोहित साठे,11,लता मंगेशकर,1,लोणची,7,वाळवणाचे पदार्थ,4,विचारधन,18,विद्या कुडवे,4,विद्या जगताप,2,विनायक मुळम,1,विरह कविता,15,विलास डोईफोडे,1,विवेक जोशी,1,विशेष,50,विज्ञान तंत्रज्ञान,1,वेदांत कोकड,1,व्यंगचित्रे,8,व्हिडिओ,11,शांततेच्या कविता,2,शाळेच्या कविता,1,शितल सरोदे,1,शिक्षकांवर कविता,1,शेतकर्‍याच्या कविता,2,श्रावणातल्या कहाण्या,4,श्रीनिवास खळे,1,संघर्षाच्या कविता,4,संजय पाटील,1,संजय शिवरकर,5,संजय सावंत,1,संत तुकाराम,5,संपादकीय,4,संपादकीय व्यंगचित्रे,7,संस्कृती,14,सचिन पोटे,2,सण-उत्सव,8,सणासुदीचे पदार्थ,5,सनी आडेकर,9,सप्टेंबर,30,सरबते शीतपेये,8,सामाजिक कविता,14,सायली कुलकर्णी,1,सार,1,साहित्य,1,साहित्य सेतू,1,साक्षी खडकीकर,9,सुमती इनामदार,1,सुरेश भट,1,सुशीला मराठे,1,सैनिकांच्या कविता,1,सैरसपाटा,4,स्त्रोत्रे,1,स्फूर्ती गीत,1,स्वाती खंदारे,85,स्वाती दळवी,2,ह मुलांची नावे,1,हर्षद खंदारे,16,हर्षदा जोशी,3,हेमा चिटगोपकर,2,होळी,5,
ltr
item
मराठीमाती | माझ्या मातीचे गायन: झोका आठवणींचा - मराठी लेख
झोका आठवणींचा - मराठी लेख
झोका आठवणींचा, मराठी लेख - [Jhoka Athavanincha, Marathi Article] गावाला हौस म्हणून झाडाला झोपाळा बांधला जातो तेव्हा त्या घनगर्द झाडाच्या सावलीत घेतलेला झोका वेगळीच उर्जा देतो.
https://2.bp.blogspot.com/-ZpNiMgNwT8M/XDLHBxGp0vI/AAAAAAAACC4/RIBpSUL3yyEdHt4bd_vvxj4VQmCId-bCwCLcBGAs/s1600/jhoka-athavanincha-marathi-article.jpg
https://2.bp.blogspot.com/-ZpNiMgNwT8M/XDLHBxGp0vI/AAAAAAAACC4/RIBpSUL3yyEdHt4bd_vvxj4VQmCId-bCwCLcBGAs/s72-c/jhoka-athavanincha-marathi-article.jpg
मराठीमाती | माझ्या मातीचे गायन
https://www.marathimati.com/2014/03/jhoka-athavanincha-marathi-article.html
https://www.marathimati.com/
https://www.marathimati.com/
https://www.marathimati.com/2014/03/jhoka-athavanincha-marathi-article.html
true
2079427118266147504
UTF-8
सर्व पोस्ट लोड केल्या आहेत कोणत्याही पोस्ट आढळल्या नाहीत सर्व पहा अधिक वाचा उत्तर द्या उत्तर रद्द करा हटवा द्वारे स्वगृह पाने पाने सर्व पहा तुमच्यासाठी सुचवलेले विभाग संग्रह शोधा सर्व पोस्ट आपल्या विनंतीसह कोणतीही पोस्ट जुळणी आढळली नाही स्वगृहाकडे रविवार सोमवार मंगळवार बुधवार गुरुवार शुक्रवार शनिवार रवी सोम मंगळ बुध गुरु शुक्र शनी जानेवारी फेब्रुवारी मार्च एप्रिल मे जून जुलै ऑगस्ट सप्टेंबर ऑक्टोबर नोव्हेंबर डिसेंबर जाने फेब्रु मार्च एप्रि मे जून जुलै ऑग सप्टें ऑक्टो नोव्हें डिसें आत्ताच १ मिनिटापूर्वी $$1$$ minutes ago १ तासापूर्वी $$1$$ hours ago काल $$1$$ days ago $$1$$ weeks ago ५ आठवड्यांपेक्षा अधिक पूर्वी अनुयायी अनुसरण करा हे दर्जेदार साहित्य अवरोधीत केले आहे STEP 1: Share to a social network STEP 2: Click the link on your social network सर्व कोड कॉपी करा सर्व कोड कॉपी करा सर्व कोड आपल्या क्लिपबोर्डवर कॉपी केला आहे Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy