मानसिक व्यायाम - मराठी लेख

मानसिक व्यायाम, मराठी लेख - [Manasik Vyayam, Marathi Article] मानसिक व्यायाम या संकल्पनेची व्याख्या सविस्तर मांडण्याचा प्रयत्न या लेखात करण्यात आला आहे.

मानसिक व्यायाम - मराठी लेख | Manasik Vyayam - Marathi Article

रोजच्या धकाधकीच्या आणि स्पर्धेच्या युगात माणूस यंत्र मानव कधी झाला कळलंच नाही

आज मानमरातब प्रतिष्ठेचे झेंडे दिमाखात फडकताना दिसतात, कोपलेला निसर्ग आणि बदललेली जीवनशैली आपल्यालाच आजारांच्या खोल दरीत फेकून देत आहे. आठ दहा तास थकून आलेलं शरीर मऊ मऊ बिछान्यात स्मशान शांतता शोधतं, सकाळी पुन्हा हे यंत्र चालू होतं आणि वाऱ्यासारखं सैरावैरा पैसे कमावणाऱ्यांच्या गर्दीत स्वतःला पुरतं हरवून बसतं आणि हो जेव्हा स्वतःसाठी जगावंसं वाटतं तेव्हा मात्र शरीरातील काही यंत्रणांनी आपली साथ सोडलेली असते.

आजकाल व्यायाम शाळेतील व्यायाम, योगासने, थोडेफार फिरणे ईत्यादी करून ‘शारीरिक व्यायामाची’ कास धरता येते पण ‘मानसिक व्यायाम’ कोणी करतं का ?

‘मानसिक व्यायाम’ मुळात हि संकल्पना देखील काहींना वेडसर वाटेल, याची व्याख्या सविस्तर मांडता येईल.
  • थकलेल्या जीवाला भूतकाळातल्या किंवा आवडत्या विलोभनीय क्षणांना आठवावंसं वाटणं म्हणजे मानसिक व्यायाम.
  • आवडतं गाणं गुणगुणण्यात पुरेसा वेळ घालवणं म्हणजे मानसिक व्यायाम.
  • आपल्या आवडत्या छंदास पुरेसा वेळ देणे म्हणजे मानसिक व्यायाम.
  • निसर्गाच्या सानिध्याचा मनमुराद आनंद लुटणं म्हणजे मानसिक व्यायाम.
  • शरीराची लक्तरं जमिनीवर अस्थव्यस्थ टाकून निरभ्र आकाशातील टपोरं चांदणं टिपणं म्हणजे मानसिक व्यायाम.
  • तासनतास एखाद्या कलेची साधना करणं म्हणजे मानसिक व्यायाम.
  • ‘ग्रंथ’ आणि ‘संत’ यांच्या विचारधारेत आकंठ बुडून जाणं म्हणजे मानसिक व्यायाम.
  • खरंच, आपण स्वउद्धारासाठी सगळं काही करतो पण यातून मानसिक समाधान मिळते का हो ? यातून पोटाची खळगी तर भरत नाहीच उलट मानसिक तणाव पदरात पडतो.
तेव्हा मनाची धाव घेणारे, प्रतिभावंत, लेखक, छांदिष्ट किंवा काही कलाप्रिय जीव आपली वाट काढतात.

आयुष्याचे दुसरे नाव संघर्ष म्हटले तर वावगे ठरणार नाही. परंतु या तणावपूर्ण वादळाला, चिंतेच्या राक्षसाला मनाच्या प्रवेश द्वारातूनच हाकलून दिले पाहिजे. नाहीतर चिंतेच्या चितेत आपले ‘मानसिक आरोग्य’ पूर्ण भस्मसात होऊ शकते.

हसत हसत संकटं कवेत घेणं हेच तणावरहित आयुष्याचं गुपित आहे. आज पैसे मिळवणे सोपं पण शतायुषी होणं तितकंच अशक्यप्राय झालं आहे.

आवडत्या क्षेत्रात गरुड भरारी घेणं हे देखील मानसिक स्वास्थ्याचं लक्षण आहे, पण जीवघेण्या स्पर्धेत टिकायचे झाल्यास मनःशांती हरवून जाते. कामाचा ताण हृदयावर येऊन उरलेल्या आयुष्याला छेदून जातो एकंदरीत जीवनाचं सौंदर्य वाढवण्यासाठी छंदांची किनार जोडता यायला हवी. प्रचंड थकून घरी जाताना बायकोला मोगऱ्याचा गजरा घ्यावा आणि त्याच्या सुगंधाने अंतर्मन दरवळून निघावं हीच तर जगण्यातली कला आहे. चिमुकल्या चोचीने श्वासागणिक आयुष्य वेचत राहायचं हा आनंद देखिल अमर्याद आहे.

निसर्गाने बहाल केलेल्या सृष्टीवर आपण प्रेम केलं तर मानसिक ताण तणाव दूर होतील. विज्ञान देखील हे मान्य करते ‘आपण सतत आनंदी असलो तर आपल्या शरीरात एन्डोरफीन नावाचा हार्मोन स्त्रवतो’ हा ‘कॅलिफोर्निया’ मधील एका ‘मानसशास्त्रज्ञाने’ काढलेला निष्कर्ष आहे.

चला तर येथुन पुढे आपण नेहमी आनंदी राहण्याचा प्रयत्न करूयात.

अभिप्राय

ब्लॉगर
सामायिक करा


तुमच्यासाठी सुचवलेले संबंधित लेखन


नाव

अंधश्रद्धेच्या कविता,4,अजय दिवटे,1,अजित पाटणकर,15,अनिल गोसावी,2,अनुभव कथन,4,अनुराधा फाटक,21,अपर्णा तांबे,7,अब्राहम लिंकन,2,अभंग,1,अभिव्यक्ती,527,अमन मुंजेकर,5,अमित पडळकर,4,अमित बाविस्कर,3,अमुक-धमुक,1,अमोल सराफ,1,अलका खोले,1,अक्षरमंच,349,आईच्या कविता,15,आईस्क्रीम,3,आकाश भुरसे,7,आज,401,आजीच्या कविता,1,आठवणींच्या कविता,8,आतले-बाहेरचे,1,आत्मविश्वासाच्या कविता,4,आनंद दांदळे,6,आनंदाच्या कविता,15,आभिजीत टिळक,2,आमट्या सार कढी,12,आरती गांगन,2,आरती शिंदे,4,आरत्या,80,आरोग्य,3,आशिष खरात-पाटील,1,इंद्रजित नाझरे,11,इसापनीती कथा,44,उदय दुदवडकर,1,उन्मेष इनामदार,1,उपवासाचे पदार्थ,13,उमेश कुंभार,11,ऋग्वेदा विश्वासराव,2,ऋचा मुळे,10,ऋषिकेश शिरनाथ,2,एप्रिल,30,एहतेशाम देशमुख,2,ऑक्टोबर,31,ऑगस्ट,31,ओंकार चिटणीस,1,कपिल घोलप,5,कपील घोलप,2,करमणूक,40,कर्क मुलांची नावे,1,कविता शिंगोटे,1,कार्यक्रम,8,कालिंदी कवी,1,काव्य संग्रह,1,किल्ले,92,किल्ल्यांचे फोटो,3,किशोर चलाख,3,कुठेतरी-काहीतरी,2,कृष्णाच्या आरत्या,5,केदार कुबडे,40,केदार नामदास,1,कोशिंबीर सलाड रायते,11,कौशल इनामदार,1,खरगपूर,1,गणपतीच्या आरत्या,5,गणेश पाटील,1,गण्याचे विनोद,1,गावाकडच्या कविता,7,गुरूच्या आरत्या,2,गुलझार काझी,1,गोड पदार्थ,31,घरचा वैद्य,2,घाट,1,चटण्या,1,जानेवारी,31,जीवनशैली,220,जुलै,31,जून,30,ज्योती मालुसरे,1,टीझर्स,1,ट्रेलर्स,2,डिसेंबर,31,तरुणाईच्या कविता,2,तिच्या कविता,11,तुकाराम गाथा,4,तेजस्विनी देसाई,1,दत्ताच्या आरत्या,5,दादासाहेब गवते,1,दिनदर्शिका,380,दिनविशेष,366,दिनेश बोकडे,1,दिनेश हंचाटे,1,दिपक शिंदे,1,दिवाळी फराळ,9,दुःखाच्या कविता,45,देवीच्या आरत्या,3,देशभक्तीपर कविता,2,धोंडोपंत मानवतकर,7,निखिल पवार,1,निसर्ग कविता,10,नोव्हेंबर,30,न्याहारी,31,पंचांग,14,पथ्यकर पदार्थ,2,पांडुरंग वाघमोडे,3,पाककला,174,पावसाच्या कविता,13,पी के देवी,1,पुडिंग,10,पुणे,6,पोस्टर्स,5,पोळी भाकरी,8,पौष्टिक पदार्थ,14,प्रतिक्षा जोशी,1,प्रभाकर लोंढे,3,प्रवासाच्या कविता,6,प्राजक्ता गव्हाणे,1,प्रिया महाडिक,6,प्रियांका न्यायाधीश,3,प्रेम कविता,47,प्रेरणादायी कविता,13,फेब्रुवारी,29,फोटो गॅलरी,8,बातम्या,5,बाबाच्या कविता,1,बायकोच्या कविता,3,बालकविता,8,बालकवी,1,बाळाची मराठी नावे,1,बाळासाहेब गवाणी-पाटील,1,बिपीनचंद्र नेवे,1,बेकिंग,3,भक्ती कविता,1,भाज्या,18,भाताचे प्रकार,9,भूमी जोशी,1,मंगळागौरीच्या आरत्या,2,मंदिरे,1,मधल्या वेळेचे पदार्थ,27,मनाचे श्लोक,205,मनिषा दिवेकर,2,मराठी कथा,44,मराठी कविता,277,मराठी गझल,3,मराठी गाणी,2,मराठी चारोळी,1,मराठी चित्रपट,10,मराठी टिव्ही,26,मराठी नाटक,1,मराठी पुस्तके,2,मराठी प्रेम कथा,4,मराठी भयकथा,39,मराठी रहस्य कथा,2,मराठी लेख,20,मराठी विनोद,1,मराठी साहित्य,2,मराठी सुविचार,2,मराठीमाती,401,मसाले,12,महाराष्ट्र,255,महाराष्ट्र फोटो,6,महाराष्ट्राचा इतिहास,32,महाराष्ट्रीय पदार्थ,15,महालक्ष्मीच्या आरत्या,2,मांसाहारी पदार्थ,10,माझं मत,1,माझा बालमित्र,46,मातीतले कोहिनूर,10,मारुतीच्या आरत्या,2,मार्च,31,मुंबई,7,मुलांची नावे,1,मुलाखती,1,मे,31,मैत्रीच्या कविता,4,यशपाल कांबळे,1,यशवंत दंडगव्हाळ,16,यादव सिंगनजुडे,2,योगेश कर्डीले,1,रजनी जोगळेकर,1,राजकीय कविता,6,रामचंद्राच्या आरत्या,5,राहुल अहिरे,3,रेश्मा विशे,1,रोहित साठे,12,लता मंगेशकर,1,लक्ष्मण अहिरे,2,लोणची,7,वाळवणाचे पदार्थ,5,विचारधन,211,विठ्ठलाच्या आरत्या,5,विद्या कुडवे,4,विद्या जगताप,2,विनायक मुळम,1,विरह कविता,26,विराज काटदरे,1,विलास डोईफोडे,2,विवेक जोशी,1,विशेष,45,विष्णूच्या आरत्या,4,विज्ञान तंत्रज्ञान,2,वेदांत कोकड,1,वैभव सकुंडे,1,व्यंगचित्रे,9,व्हिडिओ,18,शंकराच्या आरत्या,4,शशांक रांगणेकर,1,शांततेच्या कविता,4,शारदा सावंत,2,शाळेच्या कविता,1,शितल सरोदे,1,शिक्षकांवर कविता,1,शेतकर्‍याच्या कविता,4,श्रद्धा नामजोशी,4,श्रावणातल्या कहाण्या,27,श्रीनिवास खळे,1,संगीता अहिरे,1,संघर्षाच्या कविता,9,संजय पाटील,1,संजय बनसोडे,1,संजय शिवरकर,5,संजय सावंत,1,संत एकनाथ,1,संत तुकाराम,7,संत नामदेव,2,संत ज्ञानेश्वर,3,संदेश ढगे,23,संपादकीय,4,संपादकीय व्यंगचित्रे,8,संस्कृती,120,सचिन पोटे,4,सण-उत्सव,12,सणासुदीचे पदार्थ,28,सनी आडेकर,10,सप्टेंबर,30,समर्थ रामदास,206,सरबते शीतपेये,8,सामाजिक कविता,36,सायली कुलकर्णी,3,साहित्य,1,साहित्य सेतू,1,साक्षी खडकीकर,9,सुमती इनामदार,1,सुरेश भट,1,सुशीला मराठे,1,सैनिकांच्या कविता,1,सैरसपाटा,96,स्तोत्रे,1,स्फूर्ती गीत,1,स्वप्नाली अभंग,3,स्वाती खंदारे,167,स्वाती दळवी,4,स्वाती वक्ते,1,ह मुलांची नावे,1,हरितालिकेच्या आरत्या,1,हर्षद खंदारे,35,हर्षदा जोशी,3,हर्षाली कर्वे,1,हेमा चिटगोपकर,8,होळी,5,
ltr
item
मराठीमाती | माझ्या मातीचे गायन: मानसिक व्यायाम - मराठी लेख
मानसिक व्यायाम - मराठी लेख
मानसिक व्यायाम, मराठी लेख - [Manasik Vyayam, Marathi Article] मानसिक व्यायाम या संकल्पनेची व्याख्या सविस्तर मांडण्याचा प्रयत्न या लेखात करण्यात आला आहे.
https://2.bp.blogspot.com/-SVcN41Tooo4/Wz7kNfx5VtI/AAAAAAAAAVQ/FwQrr9lwDYsX6f2HMbPsn9TjSBSaXiNqgCLcBGAs/s1600/manasik-vyayam-marathi-article.jpg
https://2.bp.blogspot.com/-SVcN41Tooo4/Wz7kNfx5VtI/AAAAAAAAAVQ/FwQrr9lwDYsX6f2HMbPsn9TjSBSaXiNqgCLcBGAs/s72-c/manasik-vyayam-marathi-article.jpg
मराठीमाती | माझ्या मातीचे गायन
https://www.marathimati.com/2018/07/manasik-vyayam-marathi-article.html
https://www.marathimati.com/
https://www.marathimati.com/
https://www.marathimati.com/2018/07/manasik-vyayam-marathi-article.html
true
2079427118266147504
UTF-8
सर्व पोस्ट लोड केल्या आहेत कोणत्याही पोस्ट आढळल्या नाहीत सर्व पहा अधिक वाचा उत्तर द्या उत्तर रद्द करा हटवा द्वारे स्वगृह पाने पाने सर्व पहा तुमच्यासाठी सुचवलेले विभाग संग्रह शोधा सर्व पोस्ट आपल्या विनंतीसह कोणतीही पोस्ट जुळणी आढळली नाही स्वगृहाकडे रविवार सोमवार मंगळवार बुधवार गुरुवार शुक्रवार शनिवार रवी सोम मंगळ बुध गुरु शुक्र शनी जानेवारी फेब्रुवारी मार्च एप्रिल मे जून जुलै ऑगस्ट सप्टेंबर ऑक्टोबर नोव्हेंबर डिसेंबर जाने फेब्रु मार्च एप्रि मे जून जुलै ऑग सप्टें ऑक्टो नोव्हें डिसें आत्ताच १ मिनिटापूर्वी $$1$$ minutes ago १ तासापूर्वी $$1$$ hours ago काल $$1$$ days ago $$1$$ weeks ago ५ आठवड्यांपेक्षा अधिक पूर्वी अनुयायी अनुसरण करा हे दर्जेदार साहित्य अवरोधीत केले आहे १: सामायिक करा २: सामायिक केलेल्या दुव्यावर क्लिक करून वाचा सर्व कोड कॉपी करा सर्व कोड कॉपी करा सर्व कोड आपल्या क्लिपबोर्डवर कॉपी केला आहे Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy