रसाळगड किल्ला

रसाळगड किल्ला - [Rasalgad Fort] १७७० फूट उंचीचा रसाळगड किल्ला गिरीदुर्ग प्रकारातील आहे. रत्नागिरी जिल्ह्यातील खेड डोंगररांगेतील रसाळगड किल्ला ट्रेकर्स च्या दृष्टीने सोपा समजला जातो.
रसाळगड किल्ला - Rasalgad Fort

पोलादपूर सोडून खेडवरून चिपळूणकडे जाताना रसाळगड, सुमारगड, महिपतगड हे तीन दुर्ग आपले लक्ष वेधून घेतात

रसाळगड किल्ला - [Rasalgad Fort] १७७० फूट उंचीचा रसाळगड किल्ला गिरीदुर्ग प्रकारातील आहे. रत्नागिरी जिल्ह्यातील खेड डोंगररांगेतील रसाळगड किल्ला ट्रेकर्स च्या दृष्टीने सोपा समजला जातो. सह्याद्रीची रांग उत्तरदक्षिण पसरलेली आहे. मुख्य रांगेपासून सुटावलेल्या अनेक रांगा पाच पंचवीस मैल लांबवर पसरलेल्या आहेत.

पोलादपूर सोडून खेडवरून चिपळूणकडे जाताना रसाळगड, सुमारगड, महिपतगड हे तीन दुर्ग आपले लक्ष वेधून घेतात. हे सर्व किल्ले जावळीच्या खोऱ्यातच येतात. प्रतापगड, मधुमकरंदगड, रसाळगड, सुमारगड आणि महिपतगड हा ट्रेकही खूप प्रसिद्ध आहे.

रसाळगड किल्ल्यावर पहाण्यासारखी ठिकाणे


रसाळगडाचा घेरा लहानच असल्याने संपूर्ण गडफेरीस एक ते दीड तास पुरतो. रसाळवाडीतून किल्ल्यावर शिरतानाच वाटेत दोन दरवाजे लागतात. पहिले प्रवेशद्वारातून आत गेल्यावर समोरच तटातील मारुतीचे दर्शन होते. वळसा मारून आपण किल्ल्याच्या दुसऱ्या दरवाजात पोहचतो. या दरवाजातून किल्ल्यात प्रवेश केल्यावर समोरच तटावर एक भली मोठी तोफ दिसते. तोफा हे या किल्ल्यांचे मोठे वैशिष्ट्यच आहे. किल्ल्यावर लहानमोठ्या मिळून सुमारे १६ तोफा आहेत. संपूर्ण किल्ल्याचा माथा म्हणजे एक पठारच होय. समोरच झोलाई देवीचे मंदिर आहे.

मंदिराचा जीर्णोद्धार केलेला आहे. कोनाड्यात अनेक सापडलेल्या मूर्त्या ठेवल्या आहेत. मंदिराच्या समोर दीपमाळ आणि तुळशी वृंदावन आहे. समोरच एक तोफ सुद्धा ठेवलेली आहे. मंदिराच्या बाजूला पाण्याचा मोठा तलाव आहे. हे पाणी पिण्यासाठी योग्य आहे. मंदिराच्या मागच्या बाजूला शिवाचे छोटेसे मंदिर आहे. पाण्याच्या टाक्याच्या वरच्या भागाला थोडासा उंचवटा आहे याला बालेकिल्ला म्हणतात.

यात वाड्यांचे मोठ्या प्रमाणावर अवशेष आहेत. बुरुजात तोफा आढळतात. येथून समोरच एक दगडी बांधकाम असलेली खोली आढळते. हे धान्य कोठार असावे असे वाटते. बालेकिल्ल्याच्या जवळच आणखी एक पाण्याचा तलाव आहे. या दोन्ही तलावात बारमाही पाणी असते. किल्ल्याच्या नैऋत्य भागात एक नंदी आहे. मात्र येथे शिवाची पिंड आढळत नाही. किल्ल्यावर पाण्याची टाकी मोठ्या प्रमाणावर आहेत. म्हणजे हा किल्ला पूर्वी मोठ्या प्रमाणावर नांदत असावा.

रसाळगड गडावर जाण्याच्या वाटा


खेड वरून वडगाव बिरमणी कडे जाणारी बस पकडावी आणि वाटेत असणाऱ्या हुंबरी फाट्यावर उतरायचे. हुंबरी फाट्यापासून थेट बीड गावात जाणारी वाट पकडायची. साधारणतः बीड गावात पोहचण्यास एक तास लागतो. वाडीबीड गावातून गडावर जाण्यास मळलेली वाट आहे. या मार्गाने किल्ल्यावर पोहचण्यास दीड तास लागतो.

खेड वरून निमनी गावात जाण्यासाठी बसेस सुटतात. निमनी गावात उतरून एका तासात रसाळवाडी मार्गे किल्ला गाठता येतो. वाट अत्यंत सोपी आहे.

खेड वरून मौजे जैतापुर गावात जाणारी एस.टी. पकडावी. मौजे जैतापूरहून-रसाळवाडी मार्गे दोन तासात रसाळगड गाठा. वाट अत्यंत सोपी आहे.

झोलाई देवीचे मंदिरात ३० ते ४० माणसे राहू शकतात. जेवणाची सोय आपण स्वतः करावी. पाण्याची सोय बारमाही उपलब्ध आहे. गडावर जाण्यासाठी रसाळवाडीतून १५ मिनिटे लागतात.


मराठीमाती | MarathiMati
संपादक मंडळ, मराठीमाती डॉट कॉम
मराठीमाती डॉट कॉम वरील विविध विभागांत लेखन आणि संपादन.

टिप्पणी पोस्ट करा

स्पॅम टिप्पण्या टाळण्यासाठी, सर्व टिप्पण्या प्रदर्शित करण्यापूर्वी नियंत्रित केल्या जातात.