लोकमान्य टिळक - मराठी लेख

लोकमान्य टिळक, मराठी लेख - [Lokmanya Tilak, Marathi Article] टिळकांचे खरे नाव केशव आहे परंतु त्यांना ‘बाळ’ या टोपण नावानेच सगळे ओळखत. टिळक अतिशय कुशाग्र बुध्दिमत्तेचे होते. त्यांचे गुरु त्यांना ‘सुर्याचे पिल्लू’ म्हणायचे.

टिळक अतिशय कुशाग्र बुध्दिमत्तेचे होते. त्यांचे गुरु त्यांना ‘सुर्याचे पिल्लू’ म्हणायचे

बाळ गंगाधर टिळक (Lokmanya Bal Gangadhar Tilak) यांचा जन्म रत्नागिरी जिल्हायातल्या चिखली या गावी झाला. टिळकांचे खरे नाव केशव आहे परंतु त्यांना ‘बाळ’ या टोपण नावानेच सगळे ओळखत. टिळक अतिशय कुशाग्र बुध्दिमत्तेचे होते. त्यांचे गुरु त्यांना ‘सुर्याचे पिल्लू’ म्हणायचे. त्यांना लहाणपणापासूनच अन्यायाविरुध्द चीड. होती शाळेत असताना एकदा त्यांच्या वर्गातील मुलांनी वर्गात शेंगा खाऊन टरफले तशीच टाकली होती शिक्षकांनी वर्गात आल्यानंतर त्याबद्द्ल मुलांना विचारले पण कुणीही तोंड उघडले नाही शेवटी टिळकांना टरफले उचलण्यास सांगितले परंतू “मी शेंगा खाल्या नाहीत मी टरफले उचलणार नाही” या शब्दांत त्यांनी टरफले उचलण्यास स्पष्ट नकार दिला. वयाच्या १०व्या वर्षी ते पुण आले. त्यांच्या वडिलांची बदली पुण्यात झाली होती. १८७२ साली ते मॅट्रीक ची परिक्षा उत्तीर्ण झाले त्यानंतर त्यांनी डेक्कन कॉलेज मध्ये प्रवेश घेतला. आणि आपले महाविद्यालयीन शिक्षण पुर्ण केले. सामाज परिवर्तनाला शिक्षणा शिवाय पर्याय नाही हे त्यांनी जाणले आणि त्यांनी त्यांच्या मित्रांबरोबर न्यु इंग्लिश स्कुल आणि डेक्कन ऎज्यकेशन सोसायटीची स्थापना केली. टिळक आणि आगरकर एकमेकांचे परममित्र होते. परंतु स्वातंत्र मिळवण्याच्या मतांतरामुळे त्यांच्यात वाद निर्माण झाला. आगरकरांचे मत होते आधी देश सूधरला पाहिजे तरच त्या स्वातत्रंयाला अर्थ राहिल. परंतु टिळकांच्या मत होते कि, समाज सुधारणेला बरेच दिवस लागतील त्यासाठी इतके दिवस थांबणे शक्य नाही.

टिळकांचा गणितात व्यासंग होता त्याशिवाय राजकारण, तत्वज्ञान, खगोलशास्त्र, लेखन, न्यायशास्त्र, सनातन धर्मग्रथांचा अभ्यास यात त्यांचा हातखंडा होता. टिळक मुंबईत ज्या मित्राकडे राहात होते तो वैदकशास्त्र शिकत होता त्याच्या घरी बसून हेही वैदक शास्त्रात घुसले आणि एकदा डिसेक्शनसाठी बैलाचे ह्रदय घेवून आले. त्यांच्या मित्रानाने या घटनेनंतर त्यांना गणितातच व्यासंग करण्याचा प्रेमळ सल्ला दिला.

टिळकांनी ग्रीक संस्कृतीचा अभ्यास केला ज्युपीटर देवाच्या स्मरणार्थ भरवले जाणारे ऑलिंपिक खेळ विविध ग्रीक राज्यांना एकत्र आणण्यात यश्स्वी ठरले. याच धर्तीवर त्यांनी प्रस्थापित गणेशोत्सावावे पुनरुज्जीवन केले. हिंदु धर्मातील ऎकोपा वाढीस लागावा म्हणुन गणेशोत्सवाला दहा दिवस चालणाऱ्या सार्वजनिक उत्सवाचे स्वरुप दिले. शिवाजी महाराज हे मराठयांसाठी स्फुर्तीस्थान आहेत म्हणुन त्यांनी शिवजंयती सुरु केली. भारतीय समाजाला सभोवताली घडणाऱ्या घटनांचा निरपेक्ष वृतांत देण्यासाठी तसेच सामाजप्रबोधनासाठी त्यांनी आपल्या मित्रांसोबत ‘केसरी’ आणि ‘मराठा’ ही वृत्तपत्रे सुरु केली. केसरी मराठीतून तर मराठा इंग्रजीतून प्रकशित होत होते. १८८१ ते १९२० या चाळिस वर्षांच्या कालखंडात त्यांनी ५१३ अग्रलेख लिहले. त्यांचे अग्रलेख हा केसरीचा आत्मा होता. सरकारचे डोके ठिकाणावर आहे काय, शिशुपाल की, पशुपाल यासारख्या अग्रलेखांनी इंग्रज सरकरचे धाबे दणाणले होते. त्यांनी ‘ओरायन’ आणि ‘द आर्क्टिक होम ऑफ वेदाज’ ही पुस्तके लिहली. तसेच त्यांनी गीतारहस्य ही लिहले. स्वातंत्र लढ्यात त्यांनी देशबाधंवामध्ये चेतना निर्माण करण्यासाठी त्यांनी दिलेली घोषणा ‘स्वराज हा माझा जन्मसिध्द अधिकार आहे आणि तो मी मिळवणारच’ इतिहासात अजरामर झाली.


स्वप्नाली अभंग | Swapnali Abhang
सभासद, मराठीमाती डॉट कॉम
मराठी लेख या आणि अशा विविध विभागांत लेखन.

अभिप्राय

ब्लॉगर
सामायिक करा


तुमच्यासाठी सुचवलेले संबंधित लेखन


नाव

अंधश्रद्धेच्या कविता,5,अजय दिवटे,1,अजित पाटणकर,15,अनिल गोसावी,2,अनुभव कथन,4,अनुराधा फाटक,36,अपर्णा तांबे,7,अब्राहम लिंकन,2,अभंग,1,अभिव्यक्ती,584,अमन मुंजेकर,6,अमित पडळकर,4,अमित पवार,1,अमित बाविस्कर,3,अमुक-धमुक,1,अमोल सराफ,1,अलका खोले,1,अक्षरमंच,406,आईच्या कविता,15,आईस्क्रीम,3,आकाश भुरसे,8,आज,401,आजीच्या कविता,1,आठवणींच्या कविता,9,आतले-बाहेरचे,1,आत्मविश्वासाच्या कविता,5,आनंद दांदळे,6,आनंदाच्या कविता,20,आभिजीत टिळक,2,आमट्या सार कढी,12,आरती गांगन,2,आरती शिंदे,4,आरत्या,80,आरोग्य,3,आशिष खरात-पाटील,1,इंद्रजित नाझरे,11,इसापनीती कथा,44,उदय दुदवडकर,1,उन्मेष इनामदार,1,उपवासाचे पदार्थ,13,उमेश कुंभार,11,ऋग्वेदा विश्वासराव,2,ऋचा मुळे,13,ऋषिकेश शिरनाथ,2,एप्रिल,30,एहतेशाम देशमुख,2,ऑक्टोबर,31,ऑगस्ट,31,ओंकार चिटणीस,1,कपिल घोलप,5,कपील घोलप,2,करमणूक,40,कर्क मुलांची नावे,1,कविता शिंगोटे,1,कार्यक्रम,8,कालिंदी कवी,1,काव्य संग्रह,1,किल्ले,92,किल्ल्यांचे फोटो,4,किशोर चलाख,3,कुठेतरी-काहीतरी,2,कृष्णाच्या आरत्या,5,केदार कुबडे,41,केदार नामदास,1,केदार मेहेंदळे,1,कोशिंबीर सलाड रायते,11,कौशल इनामदार,1,खरगपूर,1,गणपतीच्या आरत्या,5,गणेश पाटील,1,गण्याचे विनोद,1,गावाकडच्या कविता,7,गुरूच्या आरत्या,2,गुलझार काझी,1,गोड पदार्थ,31,घरचा वैद्य,2,घाट,1,चटण्या,1,जानेवारी,31,जीवनशैली,220,जुलै,31,जून,30,ज्योती मालुसरे,1,टीझर्स,1,ट्रेलर्स,2,डिसेंबर,31,तरुणाईच्या कविता,2,तिच्या कविता,17,तुकाराम गाथा,4,तेजस्विनी देसाई,1,दत्ताच्या आरत्या,5,दादासाहेब गवते,1,दिनदर्शिका,380,दिनविशेष,366,दिनेश बोकडे,1,दिनेश हंचाटे,1,दिपक शिंदे,1,दिवाळी फराळ,9,दुःखाच्या कविता,52,देवीच्या आरत्या,3,देशभक्तीपर कविता,2,धोंडोपंत मानवतकर,7,निखिल पवार,1,निसर्ग कविता,10,नोव्हेंबर,30,न्याहारी,31,पंचांग,14,पथ्यकर पदार्थ,2,पांडुरंग वाघमोडे,3,पाककला,174,पावसाच्या कविता,16,पी के देवी,1,पुडिंग,10,पुणे,6,पोस्टर्स,5,पोळी भाकरी,8,पौष्टिक पदार्थ,14,प्रतिक्षा जोशी,1,प्रभाकर लोंढे,3,प्रवासाच्या कविता,9,प्राजक्ता गव्हाणे,1,प्रिया महाडिक,6,प्रियांका न्यायाधीश,3,प्रेम कविता,59,प्रेरणादायी कविता,13,फेब्रुवारी,29,फोटो गॅलरी,9,बातम्या,5,बाबाच्या कविता,1,बायकोच्या कविता,3,बालकविता,8,बालकवी,1,बाळाची मराठी नावे,1,बाळासाहेब गवाणी-पाटील,1,बिपीनचंद्र नेवे,1,बेकिंग,3,भक्ती कविता,1,भाज्या,18,भाताचे प्रकार,9,भूमी जोशी,1,मंगळागौरीच्या आरत्या,2,मंदिरे,1,मधल्या वेळेचे पदार्थ,27,मनाचे श्लोक,205,मनिषा दिवेकर,3,मराठी कथा,44,मराठी कविता,334,मराठी गझल,3,मराठी गाणी,2,मराठी चारोळी,1,मराठी चित्रपट,10,मराठी टिव्ही,26,मराठी नाटक,1,मराठी पुस्तके,2,मराठी प्रेम कथा,4,मराठी भयकथा,39,मराठी रहस्य कथा,2,मराठी लेख,20,मराठी विनोद,1,मराठी साहित्य,2,मराठी सुविचार,2,मराठीमाती,375,मसाले,12,महाराष्ट्र,256,महाराष्ट्र फोटो,7,महाराष्ट्राचा इतिहास,32,महाराष्ट्रीय पदार्थ,15,महालक्ष्मीच्या आरत्या,2,मांसाहारी पदार्थ,10,माझं मत,1,माझा बालमित्र,46,मातीतले कोहिनूर,10,मारुतीच्या आरत्या,2,मार्च,31,मुंबई,7,मुक्ता चैतन्य,1,मुलांची नावे,1,मुलाखती,1,मे,31,मैत्रीच्या कविता,5,यशपाल कांबळे,1,यशवंत दंडगव्हाळ,16,यादव सिंगनजुडे,2,योगेश कर्डीले,1,रजनी जोगळेकर,3,राजकीय कविता,6,रामचंद्राच्या आरत्या,5,राहुल अहिरे,3,रेश्मा विशे,1,रोहित साठे,12,लता मंगेशकर,1,लक्ष्मण अहिरे,2,लोणची,7,वाळवणाचे पदार्थ,5,विचारधन,211,विठ्ठलाच्या आरत्या,5,विद्या कुडवे,4,विद्या जगताप,2,विनायक मुळम,1,विरह कविता,31,विराज काटदरे,1,विलास डोईफोडे,2,विवेक जोशी,1,विशेष,45,विष्णूच्या आरत्या,4,विज्ञान तंत्रज्ञान,2,वेदांत कोकड,1,वैभव सकुंडे,1,व्यंगचित्रे,9,व्हिडिओ,18,शंकराच्या आरत्या,4,शशांक रांगणेकर,1,शांततेच्या कविता,5,शारदा सावंत,4,शाळेच्या कविता,5,शितल सरोदे,1,शिक्षकांवर कविता,2,शुभम सुपने,1,शेतकर्‍याच्या कविता,4,श्याम खांबेकर,1,श्रद्धा नामजोशी,8,श्रावणातल्या कहाण्या,27,श्रीनिवास खळे,1,संगीता अहिरे,1,संघर्षाच्या कविता,9,संजय पाटील,1,संजय बनसोडे,2,संजय शिवरकर,5,संजय सावंत,1,संत एकनाथ,1,संत तुकाराम,7,संत नामदेव,2,संत ज्ञानेश्वर,3,संतोष सेलुकर,1,संदेश ढगे,34,संपादकीय,4,संपादकीय व्यंगचित्रे,8,संस्कृती,120,सचिन पोटे,6,सचिन माळी,1,सण-उत्सव,12,सणासुदीचे पदार्थ,28,सनी आडेकर,10,सप्टेंबर,30,समर्थ रामदास,206,सरबते शीतपेये,8,सामाजिक कविता,44,सायली कुलकर्णी,3,साहित्य,1,साहित्य सेतू,1,साक्षी खडकीकर,9,सुभाष कटकदौंड,2,सुमती इनामदार,1,सुरेश भट,1,सुशीला मराठे,1,सैनिकांच्या कविता,2,सैरसपाटा,96,स्तोत्रे,1,स्फूर्ती गीत,1,स्वप्नाली अभंग,3,स्वाती खंदारे,167,स्वाती दळवी,6,स्वाती वक्ते,2,ह मुलांची नावे,1,हमार्टिक समा,1,हरितालिकेच्या आरत्या,1,हर्षद खंदारे,35,हर्षदा जोशी,3,हर्षाली कर्वे,1,हेमा चिटगोपकर,8,होळी,5,
ltr
item
मराठीमाती | माझ्या मातीचे गायन: लोकमान्य टिळक - मराठी लेख
लोकमान्य टिळक - मराठी लेख
लोकमान्य टिळक, मराठी लेख - [Lokmanya Tilak, Marathi Article] टिळकांचे खरे नाव केशव आहे परंतु त्यांना ‘बाळ’ या टोपण नावानेच सगळे ओळखत. टिळक अतिशय कुशाग्र बुध्दिमत्तेचे होते. त्यांचे गुरु त्यांना ‘सुर्याचे पिल्लू’ म्हणायचे.
https://4.bp.blogspot.com/-pj3fwHGIhHg/XJZ5qMCepnI/AAAAAAAACfA/9iCsBx-SaAopBdRxcWA89UrX0qIAA8z7wCLcBGAs/s1600/lokmanya-tilak-1280x720.jpg
https://4.bp.blogspot.com/-pj3fwHGIhHg/XJZ5qMCepnI/AAAAAAAACfA/9iCsBx-SaAopBdRxcWA89UrX0qIAA8z7wCLcBGAs/s72-c/lokmanya-tilak-1280x720.jpg
मराठीमाती | माझ्या मातीचे गायन
https://www.marathimati.com/2013/07/lokmanya-tilak-marathi-article.html
https://www.marathimati.com/
https://www.marathimati.com/
https://www.marathimati.com/2013/07/lokmanya-tilak-marathi-article.html
true
2079427118266147504
UTF-8
सर्व पोस्ट लोड केल्या आहेत कोणत्याही पोस्ट आढळल्या नाहीत सर्व पहा अधिक वाचा उत्तर द्या उत्तर रद्द करा हटवा द्वारे स्वगृह पाने पाने सर्व पहा तुमच्यासाठी सुचवलेले विभाग संग्रह शोधा सर्व पोस्ट आपल्या विनंतीसह कोणतीही पोस्ट जुळणी आढळली नाही स्वगृहाकडे रविवार सोमवार मंगळवार बुधवार गुरुवार शुक्रवार शनिवार रवी सोम मंगळ बुध गुरु शुक्र शनी जानेवारी फेब्रुवारी मार्च एप्रिल मे जून जुलै ऑगस्ट सप्टेंबर ऑक्टोबर नोव्हेंबर डिसेंबर जाने फेब्रु मार्च एप्रि मे जून जुलै ऑग सप्टें ऑक्टो नोव्हें डिसें आत्ताच १ मिनिटापूर्वी $$1$$ minutes ago १ तासापूर्वी $$1$$ hours ago काल $$1$$ days ago $$1$$ weeks ago ५ आठवड्यांपेक्षा अधिक पूर्वी अनुयायी अनुसरण करा हे दर्जेदार साहित्य अवरोधीत केले आहे १: सामायिक करा २: सामायिक केलेल्या दुव्यावर क्लिक करून वाचा सर्व कोड कॉपी करा सर्व कोड कॉपी करा सर्व कोड आपल्या क्लिपबोर्डवर कॉपी केला आहे Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy