मनाचे श्लोक - श्लोक ११४

प्रकाशन: संपादक मंडळ | १७ मे २००८

मनाचे श्लोक - श्लोक ११४ | Manache Shlok - Shlok 114

मनाचे श्लोक - श्लोक ११४ - [Manache Shlok - Shlok 114] समर्थ रामदास स्वामींनी रचलेले मनाचे श्लोक, श्लोकाचा अर्थ, संस्कृत रुपांतर आणि चित्र/Graphic/Photo/Image स्वरूपात.

श्लोक ११४


फुकाचे मुखी बोलतां काय वेचे ।
दिसंदीस अभ्यंतरी गर्व सांचे ॥
क्रियेवीण वाचाळता व्यर्थ आहे ।
विचारे तुझा तूंचि शोधुनि पाहे ॥११४॥समर्थ रामदास स्वामी

संस्कृत रुपांतर


हरेर्नाम वक्तुं नृणां हीयते कीं ।
वृथाऽनुक्षणं वर्धते गर्ववेगः ॥
क्रियामंतरा वाक्पटुत्वं धिगेव ।
मनः सर्वथैवादरान्निश्र्चिनु त्वं ॥११४॥समर्थ रामदास स्वामी

अर्थ


श्रीसमर्थ येथे म्हणतात की, तत्त्वज्ञानाविषयी नुसती बडबड करून कोणाचे काही खर्च होते काय ? मना सर्व जाणीव सांडूनि राहे । हे चरण अगदी पाठ झाले व उठता बसता ते सारखे पुटपुटले तरी काय ? दिवसानुदिवस, याचा गर्वच फारबळावत चाललेला दिसतो.

तात्पर्य, नुसते बोलणे व्यर्थ आहे. बोलण्याप्रमाणे तशी क्रिया देखील पाहिजे.

त्यामुळे हे मना, मी हे म्हणतो ते खरे का खोटे, याचा तूच आपल्याशी विचार करून पहा. म्हणजे तुला आढळून येईल की, तू लोकांना ज्ञानाच्या ज्या गोष्टी सांगत असतोस, त्याप्रमाणे तुझे स्वतःचेच वर्तन नसते.