नागपंचमीची कहाणी

प्रकाशन: संपादक मंडळ | १९ डिसेंबर २००८

नागपंचमीची कहाणी | Nagpanchamichi Kahani

नागपंचमीचा दिवस. हिनं आपली पुष्कळ वेळ भावांची वाट पाहिली. ते येत नाहीत म्हणून पाटावर व भिंतीवर नागांची चित्रं काढली. त्यांची पूजा केली. जवळ नागांना, लाह्या, दूध वगैरे ठेवलं. उकडीचा नैवेद्य दाखवला. “जय नागोबा देवा, जिथं माझे भाऊ लांडोबा पुंडोबा असतील तिथं खुशाल असोत”. असं म्हणुन नमस्कार केला.

ऐका नागोबा देवा, तुमची कहाणी. आटपाट नगर होतं. तिथं एक ब्राह्मण होता. त्या ब्राह्मणाला पांच सुना होत्या. चातुर्मास्यात श्रावणमास आला आहे, नागपंचमीचा दिवस आहे. कोणी आपल्या आजोळी, कोणी आपल्या पणजोळी, कोणी माहेरी अशा सर्व सुना गेल्या आहेत. सर्वात धाकटी सून होती तिच्या माहेरचं कोणीचं नव्हतं. तेव्हा ती जरा खिन्न झाली व मनात माझा सर्वसंबंधी नागोबा देव आहे असं समजून, नागोबा मला माहेराहून न्यावयास येईल, असं म्हणू लागली. इतक्यात काय झालं? शेषभगवानास तिची करुणा आली. त्यानं ब्राह्मणाचा वेष घेतला. त्या मुलीला नेण्याकरिता आला. ब्राह्मण विचारात पडला. हा इतके दिवस कुठं लपून राहिला? व आताच कुठून आला? पुढे त्यानं मुलीला विचारलं. तिनंही हाच माझा मामा असं सांगितलं ब्राह्मणानं तिची रवानगी केली. त्या वेषधारी मामानं तिला आपल्या वारुळात नेलं, खरी हकीकत तिला सांगितली आणि फणीवा बसवून आपल्या बिळात घेऊन गेला. आपल्या बायकामुलांना ताकीद दिली की, हिला कोणी चावू नका.

एके दिवशी नागाची नागीण बाळंत होऊ लागली, तेव्हा हिला हातांत दिवा धरायला सांगितलं. पुढं ती व्याली, तिची पिलं वळवळ करू लागली. ही मुलगी भिऊन गेली. हातांतला दिवा खाली पडला. पोरांची शेपूटं भाजली. नागीण रागावली. तिनं सर्व हकीकत नवऱ्याला सांगितली, तो म्हणाला, “तिला लौकरच सासरी पोचवू”. पुढं ती पूर्ववत आनंदानं वागू लागली. एके दिवशी मुलीला अपार संपत्ती दिली. आपण मनुष्यदेह धारण करून तिला सासरी पावती केली. नागाची पोरं मोठी झाली. आपल्या आईपाशी चौकशी केली. आमची शेपूटं कशानं तुटली? तिनं मुलीची गोष्ट सांगितली. त्यास फार राग आला, त्याचा सूड घ्यावा म्हणून ते हिच्या घरी आले. नागपंचमीचा दिवस. हिनं आपली पुष्कळ वेळ भावांची वाट पाहिली. ते येत नाहीत म्हणून पाटावर व भिंतीवर नागांची चित्रं काढली. त्यांची पूजा केली. जवळ नागांना, लाह्या, दूध वगैरे ठेवलं. उकडीचा नैवेद्य दाखवला. हा सर्व प्रकार नागांची पिलं पहात होती. सरतेशेवटी तिनं देवाची प्रार्थना केली. “जय नागोबा देवा, जिथं माझे भाऊ लांडोबा पुंडोबा असतील तिथं खुशाल असोत”. असं म्हणुन नमस्कार केला. इकडे सर्व प्रकार त्यांनी पाहून मनातील सर्व राग घालविला. मनात तीजविषयी दया आली. पुढं त्या दिवशी तिथं वस्ती केली. दूध पाणी ठेवतात त्यात पहाटेस एक नवरत्नांचा हार ठेवून आपण निघून गेले. दुसऱ्या दिवशी तिनं हार उचलून गळ्यांत घातला.

तर जसा तिला नागोबा प्रसन्न झाला, तसा तुम्हा आम्हा होवो. ही साठां उत्तराची कहाणी, पांचा उत्तरी सुफळ संपूर्ण!