MarathiMati.com - Android App on Google Play Store

५ जानेवारी दिनविशेष

द्वारे | प्रकाशक संपादक मंडळ | ५ जानेवारी २०१३

५ जानेवारी दिनविशेष(January 5 in History) ठळक घटना, घडामोडी, जन्म(वाढदिवस), मृत्यू(पुण्यतिथी, स्मृतीदिन) आणि जागतिक दिवस.

रामचंद्र नरहर चितळकर(सी.रामचंद्र)

रामचंद्र नरहर चितळकर /सी.रामचंद्र - (जानेवारी १२, १९१८ – जानेवारी ५, १९८२) हिंदी चित्रपटसृष्टीतील विख्यात संगीतदिग्दर्शक व पार्श्वगायक होते. यांनी संगीतबद्घ केलेली काही हिंदी चित्रपटगीते उत्कृष्ट व अविस्मरणीय ठरली. उदा. ‘जाग दर्दे इष्क जाग’ , ‘जिंदगी प्यार की दो चार घडी होती है’ (अनारकली ), ‘आधा है चंद्रमा रात आधी’ (नवरंग ), ‘देख तेरे संसार की हालत’ ( नास्तिक ), ‘ कैसे आऊँ जमुना के तीर’ (देवता ), ‘कितना हसीन है मौसम’ (आझाद ), ‘गोरे गोरे ओ बांके छोरे’ (समाधी ), ‘इना मिना डिका’ (आशा ), ‘कटते है दुख मे ये दिन’ (परछाई या चित्रपटातील लता मंगेशकरांनी गायिलेली ठुमरी) व ‘तुम क्या जानो, तुम्हारी याद मे’ (शिनशिनाकी बबला बूमधील लता मंगेशकरांची ठुमरी), ‘आँखो मे समा जाओ, इस दिलमें रहा करना’ (यास्मिन ), ‘जलनेवाले जला करे’ (खिडकी ) इत्यादी. भारताचे तत्कालीन पंतप्रधान पं. जवाहरलाल नेहरु ह्यांच्या उपस्थितीत सी. रामचंद्र यांनी लता मंगेशकर ह्यांच्या आवाजात दिल्ली येथे २७ जानेवारी १९६३ रोजी सादर केलेल्या ‘ऐ मेरे वतन के लोगो’ ह्या गीताला मिळालेला अभूतपूर्व प्रतिसाद हा त्यांच्या आयुष्यातला सर्वोच्च आनंदाचा आणि अभिमानाचा क्षण होता.

जागतिक दिवस


ठळक घटना, घडामोडी


  • १९४९ : राष्ट्रीय सरंक्षण प्रबोधिनी (एन. डी. ए) पुणे येथे सुरु झाली.
  • १९५७ : विक्रीकर कायद्याची सुरुवात झाली.
  • १४६३ : कवि फ्रांस्वा व्हियोंची पॅरिसमधून हकालपट्टी.
  • १४७७ : नॅन्सीची लढाई : चार्ल्स द बोल्डचा मृत्यू. बरगंडी फ्रांसमध्ये समाविष्ट.
  • १६७१ : छत्रपती शिवाजी महाराजांनी साल्हेर मुघलांकडून काबीज केले.
  • १६७५ : कोल्मारची लढाई : फ्रेंच सैन्याने ब्रांडेनबर्गला हरविले.
  • १७५९ : जॉर्ज वॉशिंग्टन व मार्था डॅंड्रिज कर्टिसचे लग्न.
  • १७८१ : अमेरिकन क्रांती : बेनेडिक्ट आर्नोल्डच्या ब्रिटीश नौदलाने रिचमंड, व्हर्जिनिया जाळले.
  • १८३२ : दर्पण या मराठी वृत्तपत्राचा पहिला अंक प्रकाशित.
  • १८५४ : सान फ्रांसिस्को जहाज बुडाले. ३०० ठार.
  • १८९६ : विल्हेल्म रॉन्ट्जेनने विशिष्ट प्रकारचे किरणोत्सर्गत्त्व शोधल्याचे ऑस्ट्रियाच्या दैनिकात प्रसिद्ध झाले. या किरणोत्सर्गाला पुढे क्ष:किरण असे नाव दिले गेले.
  • १९०९ : कोलंबियाने पनामाचे स्वातंत्र्य मान्य केले.
  • १९१४ : फोर्ड मोटर कंपनीने आठ तासांचा दिवस व ५ डॉलर प्रती दिवशीचा पगार जाहीर केला. याआधी कामगारांना ठरावीक तासांचे काम करणे भाग नसे.
  • १९१९ : जर्मनीत जर्मन कामगारांच्या शांततेसाठीची मुक्त समिती स्थापन झाली. याचेच पुढे नाझी पक्षात रूपांतर झाले.
  • १९२४ : महाड महानगरपालिकेने चवदार तळे अस्पृश्यांसाठी खुले केले.
  • १९३३ : सान फ्रांसिस्कोच्या खाडीवर गोल्डन गेट ब्रिजचे बांधकाम सुरू झाले.
  • १९४८ : वॉर्नर ब्रदर्सनी प्रथम रंगीत सिनेमाचे प्रदर्शन केले.
  • १९६८ : अलेक्झांडर दुब्चेक चेकोस्लोव्हेकियाच्या राष्ट्राध्यक्षपदी. चेकोस्लोव्हेकियामध्ये प्राग वसंत सुरू.
  • १९७२ : अमेरिकन अध्यक्ष रिचर्ड निक्सनने स्पेस शटल कार्यक्रम सुरू करण्याचा हुकूम दिला.
  • १९७५ : ऑस्ट्रेलियातील टास्मानियाच्या टास्मान ब्रिजला खनिजवाहू जहाज लेक इलावाराने धडक दिली. १२ ठार.
  • १९७६ : कंबोडियाने नाव बदलले. नवीन नाव काम्पुचियाचे गणराज्य.
  • १९८४ : रिचर्ड स्टॉलमनने ग्‍नूवर काम सुरू केले.
  • १९९३ : तेलवाहू जहाज एम.व्ही.ब्रेर शेटलंड बेटांवर किनाऱ्यास घसटले. ८४,७०० टन खनिज तेल समुद्रात.
  • १९९७ : रशियाने चेचन्यातून सैन्य मागे घेण्यास सुरुवात केली.

जन्म, वाढदिवस


  • १८७४ : नोबेल पुरस्कार विजेते शरीरशास्त्रज्ञजोसेफ एरलान्जर.
  • १९२५ : रमेश मंत्री, मराठी साहित्यिक.
  • १९१३ : श्रीपाद नारायण पेंडसे, मराठी साहित्यिक.
  • १९५५ : ममता बॅनर्जी, बंगाली नेत्या.
  • १५८७ : झु झियाके, चीनी लेखक व शोधक.
  • १५९२ : शहाजहान, भारतातील मोगल सम्राट.
  • १७७९ : झेब्युलोन पाईक, अमेरिकन शोधक.
  • १८४६ : रुडॉल्फ क्रिस्टॉफ युकेन, जर्मन लेखक, नोबेल पारितोषिक विजेता.
  • १८५५ : किंग कॅम्प जिलेट, अमेरिकन शोधक.[सेफ्टी रेझर तयार करून प्रथम बाजारात आणणारा]
  • १८६८ : गणेश दत्तात्रय सहस्रबुद्धे उर्फ दासगणू, मराठी संतकवी.
  • १८६९ : वेंकटेश तिरको कुलकर्णी, कन्नड साहित्यिक .
  • १८८३ : खलील जिब्रान, अरब कवी, तत्त्वज्ञानी व चित्रकार.
  • १८९२ : कृ.पां. कुळकर्णी मराठी भाषेचे अभ्यासक.
  • १८९३ : परमहंस योगानंद, भारतीय तत्त्वज्ञानी.
  • १९२० : मोहम्मद अस्लम, पाकिस्तानी क्रिकेट खेळाडू.
  • १९२८ : विजय तेंडुलकर, मराठी साहित्यिक.
  • १९२८ : झुल्फिकार अली भुट्टो, पाकिस्तानी अध्यक्ष, पंतप्रधान.
  • १९२८ : वॉल्टर मॉन्डेल, अमेरिकन राजकारणी.
  • १९२८ : इम्तियाझ अहमद, पाकिस्तानी क्रिकेट खेळाडू.
  • १९३८ : पहिला हुआन कार्लोस स्पेनचा राजा.
  • १९४१ : मन्सूर अली खान पतौडी, भारतीय पुरुष क्रिकेट संघाचा माजी कर्णधार, पतौडी संस्थानाचा नववा व अखेरचा नवाब.
  • १९४१ : बॉब क्युनिस, न्यू झीलँडचा क्रिकेट खेळाडू.
  • १९४८ : पार्थसारथी शर्मा, भारतीय क्रिकेट खेळाडू.
  • १९४८ : फैय्याज अभिनेत्री व गायिका.
  • १९५१ : एझ्रा मोझली, वेस्ट इंडीजचा क्रिकेट खेळाडू.
  • १९६१ : ना. धों. ताम्हणकर कथालेखक, कादंबरीकार व बाल साहित्यकार.
  • १९६२ : ब्रॅंन्डन कुरुप्पु, श्रीलंकेचा क्रिकेट खेळाडू.
  • १९७७ : जमालुद्दीन अहमद, बांगलादेशचा क्रिकेट खेळाडू.
  • १९८१ : मार्लोन सॅम्युएल्स, वेस्ट इंडीजचा क्रिकेट खेळाडू.

मृत्यू, पुण्यतिथी, स्मृतीदिन


  • १५३१ : मोगल सत्तेचा संस्थापक झाहिर उद्दीन मोहम्मद बाबर.
  • ८४२ : अल मुतासिम, अब्बासी खलिफा.
  • १५८९ : मेदिचीची कॅथेरीन, फ्रान्सचा राजा हेन्री दुसरा याची पत्नी.
  • १६५५ : पोप इनोसंट दहावा.
  • १७६२ : रशियाची एलिझाबेथ, रशियाची साम्राज्ञी.
  • १८४७ : त्यागराज, कर्नाटक संगीताचे रचनाकार, संगीतशास्त्रज्ञ व गायक.
  • १९३३ : कॅल्विन कूलिज, अमेरिकेचा २९वा अध्यक्ष.
  • १९४३ : जॉर्ज वॉशिंग्टन कार्व्हर, अमेरिकन शिक्षणतज्ञ, वनस्पतिशास्त्रज्ञ.
  • १९७१ : पी.सी.सरकार, भारतीय जादूगार.
  • १९८२ : रामचंद्र चितळकर उर्फ सी.रामचंद्र, भारतीय संगीतकार.
  • १९८४ : सिद्धेश्वरशास्त्री चित्राव, वेदशास्त्र अभ्यासक, चरित्रकोशकार.
  • १९९२ : द. ग. गोडसे समिक्षक , नाटककार
MarathiMati.com - Android App on Google Play Store