MarathiMati.com - Android App on Google Play Store

२६ जानेवारी दिनविशेष

द्वारे | प्रकाशक संपादक मंडळ | २६ जानेवारी २०१३

२६ जानेवारी दिनविशेष(January 26 in History) ठळक घटना, घडामोडी, जन्म(वाढदिवस), मृत्यू(पुण्यतिथी, स्मृतीदिन) आणि जागतिक दिवस.

भारतीय प्रजासत्ताक दिन

भारतीय प्रजासत्ताक दिन - भारतीय प्रजासत्ताक दिवस हा भारताच्या प्रजासत्ताकात दरवर्षी जानेवारी २६ या दिवशी पाळला जाणारा राष्ट्रीय दिन आहे. भारताची राज्यघटना संविधान समितीने २६ नोव्हेंबर, इ.स. १९४९ रोजी स्वीकारली व ती २६ जानेवारी इ.स. १९५० रोजी अंमलात आली. जवाहरलाल नेहरूंनी २६ जानेवारी इ.स. १९३० रोजी लाहोर अधिवेशनात तिरंगा फडकावून पूर्ण स्वराज्याची घोषणा केली होती. त्याची आठवण म्हणून २६ जानेवारी हा दिवस राज्यघटना अंमला आणण्यासाठी निवडण्यात आला.

जागतिक दिवस


ठळक घटना, घडामोडी


  • १३४० : इंग्लंडचा राजा एडवर्ड तिसर्‍याला फ्रांसचाही राजा घोषित केले गेले.
  • १५०० : व्हिसेन्ते यानेझ पिन्झोन ब्राझिलला पोचणारा पहिला युरोपीय ठरला.
  • १५३१ : पोर्तुगालची राजधानी लिस्बनमध्ये भूकंप. हजारो ठार.
  • १५६५ : तालिकोटची लढाई - विजयनगर साम्राज्याच्या विरुद्ध अहमदनगरचा निझामशहा, विजापूरचा आदिलशाही, बिदरचा इमादशहा, बेरारचा बरीदशहा व गोवळकोंडाचा कुतुबशहा या दखनी सुलतानांनी एकी करून रामरायाचा पाडाव केला. येथून दक्षिण भारतात अनिर्बंध मुस्लिम सत्तेला सुरूवात झाली.
  • १६९९ : कार्लोवित्झ चा तह मंजूर.
  • १७०० : अमेरिकेच्या पश्चिम किनाऱ्यावर रिश्टर मापनपद्धतिनुसार ९ तीव्रतेचा भूकंप झाला.
  • १७३६ : पोलंडचा राजा स्तानिस्लॉस पहिला याने पदत्याग केला.
  • १७८८ : आर्थर फिलिपच्या नेतृत्त्वाखाली ब्रिटीश आरमाराची जहाजे सिडनीला पोचली व पुढे सिडनी शहर वसवले. ही ऑस्ट्रेलियातील पहिली कायम वसाहत असे. पहा ऑस्ट्रेलिया स्थापना दिन.
  • १८०८ : क्रांतिकारकांनी ऑस्ट्रेलियाची सरकार (काही दिवसांकरता) उलथवली.
  • १८३७ : मिशिगन अमेरिकेचे २६वे राज्य झाले.
  • १८३८ : टेनेसीने दारूबंदी जाहीर केली.
  • १८४१ : युनायटेड किंग्डमने चीनकडून हाँग काँगचा ताबा घेतला.
  • १८६१ : अमेरिकन यादवी युद्ध - लुईझियाना विभक्त झाले.
  • १८६३ : अमेरिकन गृह युद्ध - मॅसेच्युसेट्सला अमेरिकेच्या युद्ध सचिवानी आफ्रिकन वंशाच्या सैनिकांची पलटण उभारण्याची मुभा दिली.
  • १८७० : अमेरिकन गृह युद्ध - व्हर्जिनिया परत अमेरिकेच्या संयुक्त राज्यात दाखल झाले.
  • १८८५ : सुदानमध्ये माह्दी सैनिकांनी खार्टुम जिंकले.
  • १८८७ : डोगालीची लढाई - ऍबिसिनिया(इथियोपिया)च्या सैनिकांनी इटलीच्या सैन्याला हरवले.
  • १९०५ : दक्षिण आफ्रिकेत प्रिटोरिया जवळच्या खाणीत कलिनन हिरा सापडला.
  • १९११ : ग्लेन एच. कर्टिसने पहिले समुद्री विमान उडवले.
  • १९३० : भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस ने २६ जानेवारी हा पूर्ण स्वराज्य दिन असल्याचे जाहीर केले. वसाहतीच्या स्वराज्याऐवजी संपूर्ण स्वातंत्र्याची मागणी करून काँग्रेसने २६ जानेवारी हा स्वातंत्र्यदिन मानण्याला सुरुवात केली.
  • १९३३ : स्वातंत्र्यदिन साजरा केल्याने देशात धरपकड.
  • १९३९ : स्पॅनिश गृहयुद्ध - इटलीच्या मदतीने फ्रांसिस्को फ्रँकोने बार्सेलोना जिंकले.
  • १९४२ : दुसरे महायुद्ध - आयर्लंडमध्ये अमेरिकन सैन्य उतरले.
  • १९४६ : फेलिक्स गोआं फ्रांसच्या पंतप्रधानपदी.
  • १९४९ : भारताच्या राज्यघटनेचा पहिला मसुदा मंजूर झाला.
  • १९५० : भारत प्रजासत्ताक देश झाला. डॉ. राजेन्द्रप्रसाद राष्ट्रपतिपदी.
  • १९५६ : इटलीत कोर्टिना द'आम्पेझो येथे सातवे हिवाळी ऑलिम्पिक खेळ सुरू.
  • १९६५ : भारताने हिंदी भाषाला शासकीय भाषा जाहीर केले.
  • १९९३ : वाक्लाव हावेल चेक प्रजासत्ताकच्या अध्यक्षपदी.
  • २००१ : गुजरातमध्ये भूकंप. २०,००० ठार.
  • २००१ : व्हेनेझुएलात सिउदाद बॉलिव्हार जवळ डी.सी.३ जातीचे विमान कोसळले. २४ ठार.
  • २००५ : ग्लेन्डेल, कॅलिफोर्नियात तीन रेल्वे गाड्या एकमेकांवर आदळल्या. ११ ठार, २०० जखमी.
  • २००५ : इराकच्या पूर्व भागात अमेरिकेचे हेलिकॉप्टर कोसळले. ३१ सैनिक ठार.

जन्म, वाढदिवस


  • १४९७ : गो-नारा, जपानी सम्राट.
  • १७६३ : चार्ल्स चौदावा, स्वीडन व नॉर्वेचा राजा.
  • १८१३ : हुआन पाब्लो दुआर्ते, डॉमिनिकन प्रजासत्ताकचा राष्ट्रपिता.
  • १८५७ : दलाई लामा, बारावा अवतार.
  • १८६२ : फिलिप हचिन्सन, दक्षिण आफ्रिकेचा क्रिकेट खेळाडू.
  • १८८० : डग्लस मॅकआर्थर, अमेरिकन सेनापती.
  • १९०३ : जॉफ्री लेग, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
  • १९१५ : राणी गायडिनलू, ईशान्य भारतातील वीरांगना. 'राणी' ही पदवी त्यांना नेहरूंनी दिली. त्यांच्या स्मरणार्थ स्त्री शक्ती पुरस्कार दिला जातो.
  • १९१८ : निकोलाइ चाउसेस्क्यु, रोमेनियाचे राष्ट्राध्यक्ष.
  • १९१९ : खानमोहम्मद इब्राहीम, भारतीय क्रिकेट खेळाडू.
  • १९२७ : होजे अझ्कोना देल होयो, होन्डुरासचा राष्ट्राध्यक्ष.
  • १९४५ : किम ह्युस, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.
  • १९५३ : अँडर्स फो रासमुसेन, डेन्मार्कचा पंतप्रधान.
  • १९५७ : शिवलाल यादव, भारतीय क्रिकेट खेळाडू.
  • १९५७ : अशोक मल्होत्रा, भारतीय क्रिकेट खेळाडू.
  • १९६२ : टिम मे, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.
  • १९६२ : रोशन गुणरत्ने, श्रीलंकेचा क्रिकेट खेळाडू.
  • १९६३ : सायमन ओ'डोनेल, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.
  • १९६८ : क्रिस प्रिंगल, न्यू झीलँडचा क्रिकेट खेळाडू.
  • १९७४ : समन जयंता, श्रीलंकेचा क्रिकेट खेळाडू.

मृत्यू, पुण्यतिथी, स्मृतीदिन


  • १६३० : हेन्री ब्रिग्ज, लघुगणकसारिणी (लॉगॅरिदम टेबल्स) तयार करण्यात मोठा वाटा असणारा इंग्लिश गणितज्ञ.
  • १८८५ : एडवर्ड डेव्ही, ब्रिटीश संशोधक, भौतिकशास्त्रज्ञ.
  • २००० : डॉन बज, सर्वप्रथम ग्रँड स्लॅम जिंकणारा अमेरिकन टेनिस खेळाडू.
  • २०१५ : आर.के. लक्ष्मण, भारतीय व्यंगचित्रकार.
MarathiMati.com - Android App on Google Play Store