१४ फेब्रुवारी दिनविशेष

लेखन: | प्रकाशन: संपादक मंडळ | १४ फेब्रुवारी २०१८
१४ फेब्रुवारी दिनविशेष | February 14 in History
मधुबाला, छायाचित्र: मराठीमाती आर्काईव्ह

मधुबाला - (१४ फेब्रुवारी १९३३ - २३ फेब्रुवारी १९६९) आपल्या मोहक हास्याने आणि अभिनयाने अनेकांना घायाळ करणारी हिंदी चित्रपट अभिनेत्री मधुबाला हिचे खरे नाव मुमताज जहान बेगम दहलवी. बेबी मुमताज म्हणूनही ती ओळखली जायची.

जागतिक दिवस


  • व्हॅलेन्टाईन्स डे

ठळक घटना/घडामोडी


  • ८४२: टकल्या चार्ल्स व जर्मन लुइसने तह केला.
  • १०१४: पोप बॉनिफेस पहिल्याने बव्हारियाच्या हेन्रीला जर्मनीचा राजा म्हणून मान्यता दिली.
  • १०७६: पोप ग्रेगोरी सातव्याने पवित्र रोमन सम्राट हेन्री चौथ्याला वाळीत टाकले.
  • १७४३: हेन्री पेल्हाम इंग्लंडच्या पंतप्रधानपदी.
  • १७७९: जेम्स कूक सँडविच आयलंड(हवाई)च्या रहिवाश्यांकडून मारला गेला.
  • १८०३: अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायाधीश जॉन मार्शलने जाहीर केले की अमेरिकन संविधानाच्या विरुद्ध असलेला कुठलाही कायदा लागू करता येणार नाही.
  • १८०४: सर्बियात ऑट्टोमन साम्राज्याविरूद्ध उठाव.
  • १८५९: ओरेगोन अमेरिकेचे ३३वे राज्य झाले.
  • १८७६: अलेक्झांडर ग्रॅहॅम बेल व एलिशा ग्रेने एकाच दिवशी दूरभाष यंत्रणेच्या पेटंटसाठी अर्ज केला.
  • १८७९: चिलीने बॉलिव्हियाच्या अँटोफागस्टा शहरावर हल्ला केला. दोन्ही देशात युद्ध सुरू.
  • १८९९: अमेरिकेत निवडणुक यंत्र वापरण्यास सुरूवात.
  • १९००: दक्षिण आफ्रिकेत दुसरे बोअर युद्ध सुरू.
  • १९१२: अ‍ॅरिझोना अमेरिकेचे ४८वे राज्य झाले.
  • १९१२: ग्रोटोन, कनेक्टिकट येथे पहिली डीझेल पाणबुडी तयार झाली.
  • १९१८: एडगर राइस बरोच्या टारझनवरील पहिला सिनेमा प्रदर्शित झाला.
  • १९१९: रशिया व पोलंडमध्ये युद्ध सुरू.
  • १९२४: संगणक तयार करणारी कंपनी आय.बी.एमची स्थापना.
  • १९२९: शिकागोत माफिया ऍल कपोनच्या गुंडांनी विरुद्ध टोळीतील सात गुंडांना गोळ्या घातल्या.
  • १९४३: दुसरे महायुद्ध - रोस्तोव, रशियाला रशियन सैन्याने जर्मन वेढ्यातुन मुक्त केले.
  • १९४३: दुसरे महायुद्ध - कॅसेरिन पासची लढाई - ट्युनिसीयात फील्ड मार्शल एर्विन रोमेलच्या आफ्रिका कोरने कॅसेरिन घाटातील दोस्त राष्ट्रांच्या सैन्यावर कडाडून हल्ला चढवला.
  • १९४४: दुसरे महायुद्ध - जावात जपानी सैन्याविरुद्ध उठाव.
  • १९४५: दुसरे महायुद्ध - रॉयल एर फोर्सने जर्मनीच्या ड्रेस्डेन शहरावर तुफानी बॉम्बफेक केली व शहर बेचिराख केले.
  • १९४५: चिली, इक्वेडोर, पेराग्वे व पेरू संयुक्त राष्ट्रात दाखल.
  • १९४५: अमेरिकेचा राष्ट्राध्यक्ष फ्रँकलिन डिलानो रूझवेल्ट व सौदी अरेबियाचा राजा इब्न सौद यांच्यात बैठक. अमेरिका व सौदी अरेबियात राजकीय संबंध सुरू.
  • १९४६: बँक ऑफ इंग्लंडचे राष्ट्रीयीकरण.
  • १९४६: पहिला संगणक एनियाक युनिव्हर्सिटी ऑफ पेनसिल्व्हेनियात प्रदर्शित करण्यात आला.
  • १९४९: इस्रायेलच्या संसदेची (क्नेसेट) पहिली बैठक सुरू.
  • १९५२: नॉर्वेची राजधानी ऑस्लो येथे सहावे हिवाळी ऑलिंपिक खेळ सुरू.
  • १९६१: १०३ क्रमांकाचा मूलभूत पदार्थ, लॉरेन्सियमची प्रथमतः निर्मिती.
  • १९६६: ऑस्ट्रेलियन डॉलरचे दशमान पद्धतीत रूपांतर.
  • १९८०: अमेरिकेत लेक प्लॅसिड येथे तेरावे हिवाळी ऑलिंपिक खेळ सुरू.
  • १९८१: आयर्लंडची राजधानी डब्लिन येथील नाइट क्लबला लागलेल्या आगीत ४८ ठार.
  • १९८९: भोपाळ दुर्घटना - युनियन कार्बाइडने भारत सरकारला ४७,००,००,००० अमेरिकन डॉलर नुकसान भरपाई देण्याचे कबूल केले.
  • १९८९: ईराणच्या रुहोल्ला खोमेनीने ब्रिटीश लेखक सलमान रश्दीच्या खूनाचा फतवा काढला.
  • २००५: लेबेनॉनच्या भूतपूर्व पंतप्रधान रफिक हरिरिचा हत्या.
  • जन्म/वाढदिवस


    • १४८३: बाबर, मोगल सम्राट.
    • १६३०: सॅम्युएल बटलर, इंग्लिश कवी.
    • १९१३: जिमी हॉफा, अमेरिकन कामगार नेता.
    • १९३३: मधुबाला, हिंदी चित्रपट अभिनेत्री.
    • १९४२: मायकेल ब्लूमबर्ग, न्यूयॉर्कचा महापौर.
    • १९४६: बर्नार्ड डोवियोगो, नौरूचा राष्ट्राध्यक्ष.
    • १९४७: सलाहुद्दीन, क्रिकेट खेळाडू, पाकिस्तानी क्रिकेट खेळाडू.
    • १९६८: क्रिस लुईस, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
    • १९७३: एच.डी. ऍकरमन, दक्षिण आफ्रिकेचा क्रिकेट खेळाडू.

    मृत्यू/पुण्यतिथी/स्मृतीदिन


    • १४००: रिचर्ड दुसरा इंग्लंडचा राजा.
    • १४०५: तैमुर लंग, मोंगोल राजा.
    • १५२३: पोप एड्रियान सहावा.
    • १८३१: व्हिसेंते ग्वेरेरो, मेक्सिकोचा स्वातंत्र्यसैनिक.
    • १८९१: विल्यम टेकुमेश शेर्मन, अमेरिकन सेनापती.
    • १९७५: पी.जी.वुडहाउस, ब्रिटीश लेखक.
    • १९८९: जेम्स बॉन्ड, अमेरिकन पक्षीशास्त्रज्ञ.
    • १९९५: उ नु, म्यानमारचा राजकारणी.
    • २००५: रफिक हरिरि, लेबेनॉनचा राष्ट्राध्यक्ष.