विवेकवादाचे बळी

लेखन: | प्रकाशन: संपादक मंडळ | ११ जानेवारी २०१६

विवेकवादाचे बळी - मराठी लेख | Vivekvadache Bali - Marathi Article

जगात ज्या ज्या देशामध्ये लोकशाही आहे त्या सर्वच देशामध्ये भारत हा एक वेगळा देश आहे. ज्या ठिकाणी अनेक भाषा, धर्म, पंथ यात विविधता असतानाही हा देश आजपर्यंत अखंड राहिलेला आहे. याचे योगदान घटनाकृत्याला द्यावे लागेल.

३० ऑगस्ट २०१५ रोजी सकाळी कर्नाटकातील धारवाड येथील प्रसिद्ध विचारवंत तथा हंपी विद्यापीठाचे माजी कुलगुरु साहित्य अकादमी पुरस्कार प्राप्त एम. एम. कलबुर्गी यांची त्यांच्या राहत्या घरी गोळ्या घालून हत्या झाली आणि पुन्हा एकदा देशामध्ये कायद्याचे राज्य आहे का? हा प्रश्न देशातील सुजान नागरिकाला पडल्याशिवाय राहत नाही.

भारतीय राज्य घटनेने देशातील सर्व लोकांना आपले मत मांडण्याचा मुलभूत अधिकार दिलेले असतांनाही त्यावरच आज अशा तर्‍हेने घाला घातला जात आहे. मुळात प्रत्येक व्यक्ती हा स्वतंत्र आहे आणि त्याच्या सद्सदविवेकबुद्धीला पटेल असे विचार मांडणे हा त्याचा घटनादत्त अधिकार आहे. असे असतांना देखील ज्या व्यवस्थेने नागरिकांना हे अधिकार दिलेले आहेत तेच अधिकार काही तथाकथीत मंडळीकडून हिंसेच्या मार्गाने संपवण्याचे जे काम आज देशातील काही स्वतःला प्रतिगामी म्हणवणारी मंडळी करीत आहेत.

जगात ज्या ज्या देशामध्ये लोकशाही आहे त्या सर्वच देशामध्ये भारत हा एक वेगळा देश आहे. ज्या ठिकाणी अनेक भाषा, धर्म, पंथ यात विविधता असतानाही हा देश आजपर्यंत अखंड राहिलेला आहे. याचे योगदान घटनाकृत्याला द्यावे लागेल.

एखाद्या विचाराला विरोध करुन म्हणून तो विचार हिंसेच्या मार्गाने संपवणे हे एका लोकशाही म्हणवून घेणार्‍या राष्ट्राला कदापी शोभनीय नाही. ज्या पद्धतीने पुण्यात डॉ. नरेंद्र दाभोलकरांची हत्या झाली अगदी त्याचप्रमाणे कोल्हापूरात कॉ. गोविंद पानसरे यांची झालेली हत्या आणि कर्नाटकात कलबुर्गी सरांची झालेली हत्या यामध्ये एक गोष्ट प्रकर्षाने जाणवते. यातील समान धागा म्हणजे हे तिघेही प्रतिथयश विचारवंत होते, विवेकवादाचे पुरस्कर्ते होते, अंधश्रद्धेला नाकारणारे होते आणि हे सर्व समाजातील एका मोठ्या गटाला कदापी सहन होणारे नव्हते, कारण त्यामुळे त्यांच्या विचारांवर गदा येणारी होती. त्याच बरोबर त्यांचे समाजात असलेले गोरखधंदे बंद होणार होते. याचाच परिपाक म्हणून या तथाकथित गटांनी या विचारवंतांची केलेली हत्या होय. समाजातील अजुनही एक गट धर्माच्या नावावर सबंध देशावर राज्य करण्याचे धोरण आखीत आहे. त्यातील महत्वाचे वैशिष्ट्य म्हणजे आम्ही एका अमुक गटाचे, धर्माचे म्हणून देशप्रेमी तर इतर सर्व धर्माचे म्हणजे देशद्रोही ही जी विचारसरणी २०१४ च्या झालेल्या लोकसभा आणि विधानसभा निवडणूकांमधून मोदी लाटेच्या नावाखाली देशभर फोफावत आहे.

याला वेळीच समाजाने पर्यायाने राजकीय व्यवस्थेने दुर्लक्ष न करता वेळीच अटकाव केला नाही तर ज्याप्रमाणे आज देशाला दहशतवाद, नक्षलवाद, सीमावाद, माओवाद यासारख्या कारवायांचा सामना करताना जी किंमत मोजावी लागत आहे. ही उद्या धर्माच्या नावावर होणार्‍या हिंसेलाही रोकताना चुकवावी लागेल.